Mastodon

POPULAIRE ARTIKELEN

Een chatbot kan eerst netjes antwoorden, maar daarna ongemerkt ontsporen

Een chatbot die je eerst een paar keer keurig helpt, kan daarna zonder waarschuwing omslaan naar antwoorden die ongewenst of zelfs gevaarlijk zijn. Twee natuurkundigen van de George Washington University proberen te verklaren waar dat omslagpunt vandaan komt en vatten het samen in een...
AI

Je geheugen overleeft een nacht doorhalen prima, maar je benen merken het wel

Wie een nacht heeft doorgehaald, loopt de volgende ochtend net iets anders, met langere en tragere stappen waardoor je zijwaarts wat minder stabiel bent. Bewegingswetenschappers van KU Leuven wilden weten of dat simpelweg komt doordat een moe brein minder aandacht overheeft voor het lopen, maar ontdekten dat slaapgebrek iets anders met je loopje doet dan afleiding. Lopen voelt als iets wat vanzelf gaat, terwijl je...
De mens

Is een tekst geschreven door AI? Zo proberen AI-detectoren dat te achterhalen

Heeft iemand een tekst zelf geschreven of ChatGPT aan het werk gezet? AI-detectoren proberen dat te achterhalen door naar statistische patronen te kijken. Maar hoe...
AI

Nobelprijs voor Literatuur gaat naar Canadese Anne Carson

De Nobelprijs van de literatuur gaat dit jaar naar de Canadese schrijfster Anne Carson. Ze verdient de prijs door haar gewaagde en innovatieve oeuvre dat...
Cultuur

Nobelprijswinnende techniek geeft blinden een rudimentaire vorm van zicht terug

Aangepaste oogcellen geven blinden een eerste vorm van zicht terug. In een proef met tien patiënten lukte dat bij de meerderheid, zonder ernstige blijvende schade....
Biomedische wetenschap

Kindermisbruik laat mogelijk ‘littekens’ achter op de hersenen

Uit een groot internationaal onderzoek blijkt dat kindermisbruik de structuur van de hersenen mogelijk blijvend kan veranderen. Schrijf je in voor de nieuwsbrief! Ook elke dag...
De mens

Ultrabewerkt eten beïnvloedt de spijsvertering misschien anders dan gedacht

Kant-en-klaar maaltijden, brood, vlees, vleesvervangers en light-frisdrank. De supermarkten liggen vol met ultrabewerkte producten. De meningen over de gezondheidseffecten zijn verdeeld: waar sommige producten als...
Biologie

De ziekmakende bacterie Campylobacter blijkt opvallend kwetsbaar te zijn voor violetblauw licht

Violetblauw licht kan Campylobacter doden, zelfs als de bacterie resistent is tegen antibiotica. Schrijf je in voor de nieuwsbrief! Ook elke dag vers het laatste wetenschapsnieuws...
Biologie

Scientias Podcast

Wat hebben doping, mineraalwater en PFAS met elkaar te maken? – Scientias Podcast 90

Hoe meet je een paar nanogram PFAS in een liter water? In deze aflevering beantwoorden Diederik en Krijn een luisteraarsvraag over de extreem kleine hoeveelheden die tegenwoordig in drinkwater kunnen worden aangetoond. https://youtu.be/a_7RAHulSEc https://scientias.nl/waar-is-alles-van-gemaakt-scientias-podcast-23/ https://podcastfestival.nl/festival/wetenschapspodcastfestival-2026/ Uitgelezen? Luister ook eens naar de Scientias Podcast: !
Natuurkunde

Krokodil uit de zee van de Sfinx is een nieuwe soort: “Daarom zijn toegankelijke museumcollecties zo belangrijk”

Een oud krokodilfossiel uit het gesteente van de Sfinx blijkt na honderd jaar een nieuwe soort te zijn. Het fossiel lag al sinds de jaren 1920 in een collectie, onder een verkeerde naam. Scans van de binnenkant van de schedel brachten de vergissing aan...
Fossielen

Studie schat waarde van oesterriffen op 12 biljoen dollar, maar “bedrag kan verkeerde verwachtingen wekken”

Oesterriffen kunnen volgens een nieuwe berekening 12 biljoen dollar per jaar waard zijn. Dat bedrag geldt volgens de onderzoekers alleen als tien landen hun riffen volledig terugbrengen. Nu is negen tiende van de plekken waar dat kan leeg. Pauline Kamermans, die bij Wageningen Marine Research onderzoek doet naar schelpdieren en niet bij de studie betrokken was, plaatst kanttekeningen bij dat cijfer. Een oester zit vast...
Aarde

Ruimtefoto van de week

Dit sterrenstelsel draait twee kanten op: het geheim van NGC 4698

De Hubble-ruimtetelescoop heeft een nieuw beeld gemaakt van NGC 4698, een sterrenstelsel op ongeveer 55 miljoen lichtjaar afstand. Wat dit stelsel bijzonder maakt: de kern draait loodrecht op de rest van de schijf. Astronomen denken dat een botsing met een kleiner stelsel dit heeft veroorzaakt. Op het eerste gezicht lijkt NGC 4698 een rustig spiraalstelsel, zoals er wel meer zijn in het heelal. De Hubble-ruimtetelescoop...
Het heelal
Laad meer

Universiteit van Nederland

Waarom een elektronische neus moet leren vergeten (en wat hij dan kan opsporen)

Zodra je een geur ruikt, zijn er al moleculen van de bron in je neus terechtgekomen. Dat legde technisch natuurkundige Sissi de Beer (Universiteit Twente) uit in deze video van Universiteit van Nederland, waar ze ook laat zien hoe een team van de universiteit een elektronische neus bouwt die geuren herkent zoals wij dat doen: via patronen van moleculen. Onder de video kwamen ruim...
Universiteit van Nederland