Beweging is blijkbaar een goed medicijn, zelfs op latere leeftijd.

Iedereen weet dat beweging gezond is. Wanneer je elke dag lichamelijk actief bent, voel je je niet alleen een stuk fitter, je loopt ook minder risico op hart- en vaatziekten en hebt een grotere kans op een langer leven. Relatief weinig studies hebben echter onderzocht of lichaamsbeweging op latere leeftijd ook nog gezondheidsvoordelen met zich meebrengt. En dus gingen onderzoekers op zoek naar antwoorden.

Bewegen is gezond
Uit eerdere onderzoeken is gebleken dat regelmatig matig intensief bewegen – denk aan fietsen of stevig wandelen – de kans op diabetes, coronaire hartziekten, beroerte, botontkalking, depressie, dikkedarmkanker en borstkanker kan verkleinen. Officieel wordt geadviseerd om minimaal 30 minuten per dag matig intensief te bewegen of 75 minuten per week hoog intensief te bewegen.

Om de kenniskloof te dichten, bestudeerden onderzoekers in de studie gegevens van 3099 oudere Italianen (65 jaar en ouder).

Studie
De deelnemers hadden op verschillende momenten in hun leven vragenlijsten ingevuld over hun lichamelijk activiteit. Matige fysieke activiteit omvatte onder andere wandelen en vissen, terwijl onder intensieve fysieke activiteiten tuinieren, gymnastiekoefeningen, fietsen, dansen en zwemmen werden geschaard. De proefpersonen werden tussen 1995 en 1997 uitvoerig lichamelijk onderzocht, gevolgd door tussenbeoordelingen vier en zeven jaar later. De gezondheid van alle deelnemers werd vervolgens tot eind 2018 in de gaten gehouden. Bovendien werd genoteerd wie er ondertussen waren overleden en waaraan.

Hartaandoeningen
De onderzoekers komen tot een opvallende ontdekking. Want met name 70-jarigen die elke dag zo’n 20 minuutjes matig tot intensief bewogen, liepen een significant lager risico op hartaandoeningen op latere leeftijd. Degenen die pas rond hun 75e of 80e begonnen met bewegen, hadden daar echter niet veel baat meer bij.

Beter laat dan nooit
De studie laat zien dat beweging een goed medicijn is, zelfs op latere leeftijd. Het zijn dan ook bevindingen onder het mom van ‘beter laat dan nooit’. “Hoe eerder je echter op oudere leeftijd begint, hoe beter,” onderstreept onderzoeker Claudio Amidei in een interview met Scientias.nl.

Oorzaak
De reden? “Bij niet-overdraagbare ziekten die zich over een lange periode ontwikkelen, strekt tevens het effect van risico- of juist beschermende factoren zich over een langere tijd uit,” legt Amidei uit. “Hoe eerder je dus begint met een beschermende activiteit – denk aan lichaamsbeweging – hoe groter de kans is dat dit een gunstig effect op je gezondheid heeft.” Dat dit met name de kans op hartaandoeningen sterk vermindert, komt omdat lichaamsbeweging de arteriële bloedstroom verbetert en bovendien de vorming van bloedstolsels voorkomt. “Daarnaast gaat lichaamsbeweging slagaderverkalking tegen en verbetert het je bloeddruk en bloedsuikerspiegel,” zo schrijven de onderzoekers.

Beweging
Al met al laten de bevindingen zien dat ouderen er goed aan doen om elke dag in beweging te komen. Welke oefeningen het gunstigst zijn? “In onze analyses hebben we ons gericht op matige tot intensieve lichamelijke activiteit,” vertelt Amidei. “Deze definitie omvat een breed scala aan oefeningen, zoals heel stevig wandelen, tennissen en joggen, maar omvat ook andere soorten activiteiten zoals tuinieren en huishoudelijke taken. De meest optimale vorm van beweging bestaat denk ik niet. Zolang iets je fysiek actief houdt en het leuk is, zal het waarschijnlijk nuttig zijn.”

“Zolang iets je fysiek actief houdt en het leuk is, zal het waarschijnlijk nuttig zijn”

20 minuten
Hoewel slechts 20 minuten beweging op een dag al voldoende is om de kans op hartaandoeningen rigoureus te verminderen, blijkt toch dat veel ouderen hier niet aan komen. “De populatie die we onderzochten waren oudere mannen en vrouwen uit Italië,” zegt Amidei. “Hoewel hun fysieke activiteiten in de loop van de tijd kunnen zijn veranderd, is uit onze resultaten gebleken dat ongeveer 30 procent van hen 20 minuten of meer matig tot intensief bewoog.” Het betekent dat 70 procent dat dus niet deed. En als we dit vertalen naar de algehele wereldbevolking, zouden veel ouderen meer gestimuleerd moeten worden om toch in beweging te komen.

De onderzoekers hopen dan ook dat de bevindingen doordringen. “Met deze studie willen we laten zien dat meer beweging de kans op hart- en vaatziekten verkleint, ook op latere leeftijd,” concludeert Amidei. “Deze resultaten versterken het belang van het stimuleren van fysieke activiteit op alle leeftijden. En idealiter moet er zo vroeg mogelijk mee worden begonnen.”