De aardappel zit in hetzelfde koolhydraatarme verdomhoekje als pasta en rijst, maar dat is niet terecht: het is wel degelijk een groente met allerlei gezonde voedingsstoffen.

Eerder onderzoek wees nog weleens op het zetmeel in aardappels dat de kans op diabetes type 2 zou verhogen. Er zitten bovendien meer calorieën in aardappels dan in ‘normale’ groenten. Daarom laten mensen die graag weinig koolhydraten eten voor hun gezondheid of om af te vallen vaak ook de aardappel staan.

Wél gezond
Maar een nieuwe studie heeft nu aangetoond dat die goeie ouwe piepers wel degelijk allerlei gezondheidsvoordelen hebben. Het hangt er vooral van af hoe mensen de aardappels klaarmaken en wat ze er nog naast eten.

Tot die conclusie kwam onderzoeker Nicola Bondonno van de Edith Cowan University (ECU) na analyse van data van 54.000 mensen, die hun dieet registreerden als onderdeel van de longitudinale Deense Dieet, kanker en gezondheidsstudie. Daaruit bleek onder meer dat de groep die de meeste groente at 21 procent minder kans had op diabetes type 2 dan de groep die de minste groente at. En aardappels bleken helemaal geen negatief effect te hebben.

Kookmethode
Medeonderzoeker Pratik Pokharel legt uit: “In eerdere studies werden aardappels altijd in verband gebracht met een verhoogde kans op diabetes, ongeacht hoe ze werden klaargemaakt. Wij hebben ontdekt dat dat niet waar is.”

Doordat Denen aardappels op vele verschillende manieren bereiden, konden de onderzoekers onderscheid maken in groepen met verschillende kookmethodes. “Als we gekookte aardappels scheidden van aardappelpuree of friet, was er niet langer een verhoogd risico op diabetes”, aldus de onderzoeker, die uitlegt dat het gaat om het onderliggende voedingspatroon.

Meer vlees en frisdrank
“De mensen die de meeste aardappels aten, consumeerden ook meer boter, rood vlees en frisdrank. Voedingsmiddelen waarvan we weten dat ze de kans op diabetes vergroten”, verklaart Pokharel. “Als je dat meeweegt, is er geen verband meer tussen gekookte aardappels en diabetes. Alleen friet en aardappelpuree vergroten de kans daarop. Die laatste waarschijnlijk vooral omdat het wordt bereid met boter of room.”

Pokharel denkt dat groenten een sleutelrol kunnen spelen in de afname van de kans op diabetes type 2, omdat mensen die veel groene bladgroenten en kruisbloemige groenten eten, zoals spinazie, sla, broccoli en bloemkool een aanzienlijk lagere kans hadden op de ziekte.

Beter dan rijst of pasta
Hij vindt dat het verband tussen groente en diabetes opgenomen zou moeten worden in voedingsrichtlijnen, net als de gezondheidsvoordelen van aardappels. “Het feit dat groenten de kans op diabetes verlagen is cruciaal voor volksgezondheidsaanbevelingen en dat moeten we niet negeren”, zegt hij.

“Wat aardappels betreft, kunnen we niet zeggen dat ze een gunstig effect hebben op de kans op diabetes type 2, maar ze zijn ook niet slecht voor je, mits op de juiste wijze bereid. Het is beter om witte rijst en pasta te vervangen voor aardappels, vanwege de vezels en de andere voedingsstoffen die erin zitten.”

Meer groente, waaronder aardappel
De onderzoeker vindt dat mensen het advies moeten krijgen om meer groente te eten, en daar horen aardappels ook bij, zolang je de ongezonde toevoegingen, zoals boter, room en olie maar achterwege laat. “Aardappels bevatten vezels en andere voedingsstoffen die goed voor je zijn”, aldus Pokharel nog.

“Mensen hebben het altijd over koolhydraten die ongezond zouden zijn, maar het gaat om het soort koolhydraten dat je eet: vergeleken met bijvoorbeeld witte rijst zijn gekookte aardappels juist goede koolhydraten.” Maar zoals gezegd: je moet er geen frietjes van maken, laat staan er mayonaise bij nemen of bakken in boter. “Kook ze gewoon en eet ze zoals je andere groenten eet. En je hoeft er ook niet steeds rood vlees bij te nemen”, klinkt het.