Wie wil kan weer een prik halen tegen het coronavirus, maar steeds meer mensen kiezen ervoor om dat niet te doen. Zij moeten daar misschien nog eens over nadenken, want nieuw onderzoek wijst uit dat het vaccin óók beschermt tegen hartklachten door Covid.

Tot op de dag van vandaag wordt er gediscussieerd aan de keukentafel, in de kroeg, op Twitter en aan talkshowtafels over het nut en de bijwerkingen van het coronavaccin. Er wordt gegoocheld met feiten en onderzoeksresultaten en in de media is relatief veel ruimte voor het ‘alternatieve’ geluid van mensen die ervan zijn overtuigd dat het coronavaccin meer kwaad dan goed doet.

Een argument dat telkens weer wordt aangedragen, is dat er buitensporig veel gevaccineerde mensen – vooral pubers, jongvolwassen mannen en (top)sporters – een ontsteking aan de hartspier (myocarditis) zouden ontwikkelen in de weken of maanden na de prik. Deze indianenverhalen worden met succes weerlegd door een nieuwe Amerikaanse studie van het Penn State College of Medicine.

Eens temeer is duidelijk geworden dat het coronavaccin ons beschermt tegen ziekte: na een coronabesmetting is de kans op een ontsteking aan de hartspier zeven keer groter dan na toediening van het coronavaccin.

Pijn op de borst
Myocarditis komt af en toe voor bij corona. Patiënten kunnen last krijgen van pijn op de borst, kortademigheid of een onregelmatige hartslag. In ernstige gevallen kan de ontsteking leiden tot hartfalen en overlijden. Reden genoeg voor onderzoeker Navya Voleti, arts in het Penn State Medical Centre, om deze hartaandoening verder te onderzoeken. “Onze bevindingen tonen aan dat het risico op myocarditis door besmetting met Covid-19 veel groter is dan bij het krijgen van het vaccin. Het is belangrijk om de mogelijke langetermijneffecten te blijven volgen bij patiënten die een ontsteking aan de hartspier ontwikkelen.”

Dit is het grootste onderzoek ooit naar dit onderwerp. Het is een meta-analyse van 22 studies die wereldwijd zijn gepubliceerd van december 2019 tot mei 2022, met in totaal bijna 58 miljoen mensen die hartproblemen hebben gemeld. De onderzoekers vergeleken patiënten met Covid-19 – gevaccineerd en ongevaccineerd – met patiënten die het virus niet hebben gehad. Ze ontdekten dat het risico op myocarditis vijftien keer hoger was bij coronapatiënten, vergeleken met personen die geen corona hadden. Na vaccinatie was de kans op myocarditis dubbel zo hoog dan bij mensen zonder Covid. Maar nogmaals: de kans op de hartaandoening was vijftien keer groter na een coronabesmetting. Op basis van deze bevindingen concludeerden de onderzoekers dat het risico op een hartspierontsteking als gevolg van Covid-19 zeven keer groter is dan als gevolg van een vaccinatie.

Argument vóór vaccineren
Het team vergeleek het risico op myocarditis voor alle in het Westen gangbare coronavaccins, waaronder de mRNA-vaccins (Pfizer, Moderna), Novavax, AstraZeneca en Johnson & Johnson. De gemiddelde leeftijd van de personen in de database was 49 jaar. De onderzoekers ontdekten dat 61 procent van de mensen die een ontsteking aan de hartspier kregen na coronabesmetting of vaccinatie van het mannelijke geslacht waren. Iets meer dan 1 procent van de myocarditis-patiënten moest worden opgenomen in het ziekenhuis en 0,015 procent stierf aan de hartproblemen.

“Een coronabesmetting en de gerelateerde vaccins vormen beide een risico voor myocarditis. Het relatieve risico op hartontsteking veroorzaakt door een corona-infectie is echter aanzienlijk groter dan het risico van de vaccins”, zegt hoofdonderzoeker Paddy Ssentongo. “We hopen dat onze bevindingen zullen helpen om de vaccintwijfelaars over de streep te trekken en het percentage gevaccineerden in de populatie te vergroten.”

Wat zegt het Lareb?
Het Nederlandse bijwerkingencentrum Lareb noemt myocarditis en ook pericarditis (een ontsteking aan het hartspierzakje) als zeldzame bijwerkingen van de mRNA-vaccins Pfizer en Moderna. Volgens het Lareb worden vooral jonge mannen na de tweede vaccinatie getroffen door de aandoening. De meeste klachten ontstaan binnen een tot vijf dagen na de prik. Precieze cijfers van de aantallen heeft het Lareb niet. Maar het benadrukt wel dat de kans op zowel myocarditis als pericarditis veel groter is na een coronabesmetting dan na een coronavaccin.