De punten werden vermoedelijk door vroege bewoners van het land als wapens gebruikt en zijn duizenden jaren ouder dan alle eerder gevonden exemplaren op het continent.

Archeologen zijn op de oudst bekende projectielpunten van Amerika gestuit. Dat schrijven ze in het vakblad Science Advances. Na datering blijken de vlijmscherpe punten maar liefst 15.700 jaar oud. “Vanuit wetenschappelijk oogpunt voegt deze ontdekking zeer belangrijke details toe aan onze kennis over de eerste volkeren die Amerika bewoonden,” aldus onderzoeker Loren Davis.

Projectielpunten
Het team trof de projectielpunten (dertien stuks in totaal) aan op de archeologische vindplaats Cooper’s Ferry, gelegen in de Amerikaanse staat Idaho. De punten zijn vlijmscherp en ongeveer één tot vier centimeter lang. Daarnaast hebben ze twee verschillende uiteinden, aan de ene kant zijn ze geslepen in de vorm van een punt en aan de andere kant zijn ze meer afgevlakt.

Stenen projectielpunten, aangetroffen op de archeologische vindplaats Cooper’s Ferry, gelegen in de Amerikaanse staat Idaho. Afbeelding: Loren Davis

De onderzoekers vermoeden dat de punten niet vastzaten aan pijlen of speren, maar aan darts. “Ondanks het kleine formaat waren het dodelijke wapens,” stelt Davis. “Er wordt vaak ten onrechte gedacht dat projectielpunten groot moeten zijn om met succes groot wild te kunnen doden. Kleine punten die op darts zijn gemonteerd, kunnen echter heel diep doordingen en veel interne schade aanrichten. Je kunt op elk dier dat we tegenwoordig kennen, jagen met wapens zoals deze.”

Leeftijd
Met behulp van C14-datering (een bekende manier om heel oude materialen te dateren) onthulden de onderzoekers dat de ontdekte punten meer dan 15.000 jaar oud zijn. En dat is bijzonder. Hiermee zijn ze namelijk ongeveer 3.000 jaar ouder dan eerder opgegraven speerpunten van de Cloviscultuur, die overal in Noord-Amerika zijn aangetroffen. Bovendien zijn ze ook 2.300 jaar ouder dan de punten die eerder al op Cooper’s Ferry zijn ontdekt. Kortom, de punten zijn duizenden jaren ouder dan alle eerder gevonden exemplaren op het continent. En dat maakt ze de oudst bekende projectielpunten van Amerika.

Vondsten op Cooper’s Ferry
De punten zijn tijdens meerdere zomers tussen 2012 en 2017 op Cooper’s Ferry opgegraven. Eerder ontdekten wetenschappers er ook al een 14.200 jaar oude vuurplaats en een ‘voedselverwerkingsplek’, waar de overblijfselen van een uitgestorven paard zijn aangetroffen. In totaal vonden onderzoekers op de bijzondere archeologische vindplaats meer dan 65.000 artefacten. De precieze plek waar deze werden gevonden, zijn op de millimeter nauwkeurig vastgelegd en de artefacten zelf allemaal zorgvuldig bestudeerd.

De vondst van de wapens werpt nieuw licht op de eerste volkeren die Amerika bewoonden. Zo kunnen wetenschappers nu met zekerheid zeggen dat er duizenden jaren geleden daadwerkelijk mensen rondom Cooper’s Ferry te vinden waren. Dat vermoeden hadden ze overigens al wel. Eerder ontdekte Davis er namelijk al eenvoudige schilfers en stukjes bot die voorzichtig suggereerden dat de plek 16.000 jaar geleden bewoond werd. “Het is één ding om te zeggen dat we denken dat hier bijna 16.000 jaar geleden mensen waren,” zegt Davis. “Maar nu weten we het zeker, doordat we de artefacten hebben gevonden die ze hebben achtergelaten.”

Japan
Wat daarnaast volgens de onderzoekers ‘openbarend’ is, is de opmerkelijke gelijkenissen met even oude punten gevonden op het Japanse eiland Hokkaido. Dat soortgelijke wapens nu ook in Idaho zijn aangetroffen, versterkt de theorie dat er vroege genetische en culturele verbanden bestonden tussen oude volkeren uit Noordoost-Azië en Noord-Amerika. “De eerste mensen die Noord-Amerika bewoonden, bezaten culturele kennis die ze gebruikten om te overleven en te gedijen,” legt Davis uit. “Een deel van deze kennis is op te maken uit de manier waarop mensen stenen werktuigen vervaardigden, zoals de punten die we op Cooper’s Ferry vonden. Door deze punten te vergelijken met vondsten van dezelfde leeftijd of ouder, aangetroffen op andere archeologische vindplaatsen, kunnen we bepaalde sociale connecties aan het licht brengen, waarbij bepaalde volkeren technologische kennis met elkaar deelden.”

De ontdekking voegt weer een belangrijk stukje toe aan de puzzel over de Amerikaanse geschiedenis. “We hebben nu een plek gevonden waar mensen bijna 16.000 jaar geleden wapenpunten maakten,” zegt Davis. “Dit geeft ons waardevolle details over het leven van één van de eerste bewoners van deze regio.”