Onderzoek wijst uit dat klimaatverandering nu al onze nachtrust aantast en ons – als we geen actie ondernemen – tegen 2100 zelfs tientallen uren slaap per jaar kan kosten.

Heb jij ook zo’n moeite om tijdens klamme en warme nachten slaap te vatten? Dat is niet zo vreemd. Onderzoekers hebben namelijk in een nieuwe studie aangetoond dat hoge temperaturen onze nachtrust behoorlijk aantasten. Dat is met het oog op de toekomst niet zo goed nieuws. Want door klimaatverandering liggen er nog vele verzengend hete nachten in het verschiet, met alle gevolgen van dien.

Klimaatverandering
Klimaatverandering voelt misschien voor sommigen als een ver-van-mijn-bed-show. Het gevolg van smeltende gletsjers of stijgende zeespiegel heeft niet direct invloed op jouw dagelijks leven. Maar een nieuwe studie bewijst nu het tegendeel. Door klimaatverandering wordt het namelijk zoals je weet buiten steeds warmer. En deze stijgende temperaturen hebben een behoorlijk negatieve invloed op je slaap.

Studie
In de studie analyseerden de onderzoekers slaapgegevens van meer dan 47.000 volwassenen afkomstig uit 68 verschillende landen verspreid over alle continenten. En uit de analyse blijkt dat tijdens extreem warme nachten (wanneer het kwik tot boven de 30 graden Celsius stijgt) de proefpersonen gemiddeld 14 minuten minder sliepen. Bovendien neemt de kans dat je de aanbevolen zeven uur per nacht slaapt ook af naarmate de temperatuur toeneemt.

De toegevoegde waarde van een goede nachtrust
Slaap is heel belangrijk voor veel lichamelijke en cognitieve functies. Zo wordt onder andere de cardiovasculaire gezondheid, het immuunsysteem, het metabolisme, het geheugen, en de emotieregulatie beïnvloed door slaap. Ook het risico op de ziekte van Alzheimer of kanker wordt in verband gebracht met de slaapkwaliteit. Voor een betere gezondheid en een goed emotioneel welzijn is het de bedoeling dat mensen consequent voldoende slaap krijgen. Dit houdt voor de meeste gezonde mensen 7 uur slaap per nacht in.

De onderzoekers leveren met hun studie het eerste bewijs op wereldschaal dat temperaturen die hoger zijn dan normaal de menselijke slaap verstoren. “Dit komt enerzijds doordat het langer duurt voordat mensen in slaap vallen en anderzijds doordat ze tijdens warme nachten eerder ontwaken,” legt onderzoeker Kelton Minor uit.

Menselijk lichaam
Het team denkt dit ook te kunnen verklaren. Onze lichaamstemperatuur wordt geregeld door een regelcentrum in de hersenen die de temperatuur meestal stabiel rond de 37 graden Celsius houdt. “Toch gebeurt er elke nacht iets opmerkelijks,” zegt Minor. “Ons lichaam geeft – zonder dat we dat door hebben – ’s nachts warmte aan de omgeving af. Dit gebeurt doordat onze bloedvaten verwijden en de bloedstroom naar onze handen en voeten wordt vergroot. Om er echter voor te zorgen dat ons lichaam die warmte kan overbrengen, moet de omgeving wel koeler zijn dan wijzelf.”

Nachtrust
Al met al laten de onderzoekers zien dat warmer weer en hogere temperaturen onze nachtrust behoorlijk kunnen ontwrichten. “Door de seizoenen, demografie en verschillende klimaatcontexten heen, laat onze studie zien dat warmere buitentemperaturen consequent de slaap verstoren, waarbij de hoeveelheid slaapverlies geleidelijk toeneemt naarmate de temperaturen hoger worden,” concludeert Minor. En dat is gezien de opwarming van de aarde niet echt goed nieuws. De onderzoekers voorspellen dan ook dat als klimaatverandering tegen het einde van deze eeuw niet voldoende is afgezwakt, ons dit maar liefst 50 tot 58 uur slaap per jaar kan kosten. En dit kan grote gevolgen hebben voor de menselijke gezondheid en productiviteit, zo waarschuwen ze.

Ontwikkelingslanden
De zwaarst getroffenen zijn bovendien mensen in ontwikkelingslanden. Zo blijkt uit de studie dat zij het meeste last hebben van verstoorde slaap door warmer weer. Een verklaring hiervoor is mogelijk het gebruik van airconditionings in ontwikkelde landen. De onderzoekers willen dan ook in toekomstige studies de impact van stijgende temperaturen op de slaap van mensen in warmere klimaten die geen toegang hebben tot airconditioning, verder bestuderen.

De onderzoekers tonen met hun studie aan hoe funest uitzonderlijk hoge temperaturen, die door de opwarming van de aarde steeds vaker zullen voorkomen, voor ons lichaam kunnen zijn. Overigens is het al wel langer bekend dat op hete dagen het aantal sterfgevallen en ziekenhuisopnames een stuk hoger ligt en dat we onder een brandende zon nou eenmaal minder goed functioneren. Maar nu blijkt dat de gevolgen van klimaatverandering dus ook tot in onze slaapkamers reikten. Haal de ventilator dus maar alvast uit de kast. Welterusten.