Ondanks jarenlange controverse over de opwarming van de aarde, is volgens onderzoekers nu het laatste woord over de kwestie gezegd.

Het is nogal een punt van discussie: klimaatverandering. Want is de mens de boosdoener van de huidige stijgende temperaturen en alles wat daarmee samenhangt? Of is het simpelweg een speling van de natuur? In het verleden is het immers meerdere malen voorgekomen dat het klimaat op aarde rigoureus veranderde. Jarenlang namen klimaatontkenners het tegen het almaar groeiende wetenschappelijke bewijs dat de mens toch echt de schuldige was, op. Maar nu kunnen we er volgens onderzoekers echt niet meer omheen. Want meer dan 99 procent van de peer-reviewed, wetenschappelijke artikelen is het erover eens dat klimaatverandering door mensen wordt veroorzaakt.

Studie
De onderzoekers bouwen voort op een soortgelijk artikel dat in 2013 uitkwam. Hieruit bleek destijds dat 97 procent van de tussen 1991 en 2012 gepubliceerde studies het idee ondersteunen dat menselijke activiteiten het klimaat op aarde veranderen. In het nieuwe onderzoek werden er 88.125 klimaatgerelateerde wetenschappelijke studies geanalyseerd die tussen 2012 en 2020 zijn gepubliceerd. Op die manier wilden de onderzoekers bepalen of de consensus sinds 2013 misschien is veranderd.

99 procent
Maar niets blijkt minder waar. De consensus is in plaats daarvan juist toegenomen. Zo blijkt dat nu nagenoeg alle klimaatstudies (99 procent) stellen dat de mens klimaatverandering veroorzaakt. Vrijwel alle klimaatwetenschappers scharen zich dus aan die zijde. “Ik denk dat dit eens te meer bevestigt – dit keer zonder enige redelijke twijfel – dat de wetenschappelijke consensus over door de mens veroorzaakte klimaatverandering vrijwel universeel is,” zegt onderzoeker Mark Lynas in gesprek met Scientias.nl.

Uitvoering

De onderzoekers begonnen hun studie met een willekeurige steekproef van 3.000 onderzoeken, gekozen uit een database van 88.125 Engelstalige klimaatpapers die tussen 2012 en 2020 zijn gepubliceerd. Ze ontdekten dat slechts vier van deze 3.000 artikelen sceptisch waren over de door de mens veroorzaakte klimaatverandering. De onderzoekers vervaardigden vervolgens een algoritme dat in de overige artikelen op bepaalde trefwoorden zocht die met scepticisme samenhangen. Uiteindelijk trof het team in de ruim 88.000 artikelen 31 studies aan die impliciet of expliciet sceptisch waren, allemaal gepubliceerd in kleinere tijdschriften. Deze sceptische onderzoeken zijn terug te vinden in een tabel die de onderzoekers in hun studie hebben opgenomen. “Je kunt zelf beoordelen hoeveel impact ze hebben en of ze het verdienen om serieus te worden genomen,” aldus Lynas.

Het betekent dat klimaatontkenners eigenlijk geen poot meer hebben om op te staan. “Er kunnen geen beweringen meer worden gedaan zoals ‘de wetenschappers zijn nog in debat’, of iets in die trant,” zegt Lynas.

Debat
Dat is volgens de onderzoeker een heel belangrijk idee om uit de wereld te helpen. Want opiniepeilingen en meningen van politici en publieke vertegenwoordigers wijzen soms op de valse bewering dat er nog steeds een debat zou bestaan onder wetenschappers over de ware oorzaak van klimaatverandering. In 2016 ontdekte het Pew Research Center bijvoorbeeld dat slechts 27 procent van de Amerikaanse volwassenen gelooft dat ‘bijna alle’ wetenschappers het erover eens zijn dat klimaatverandering te wijten is aan de mens. Ook heerst er altijd nog verdeeldheid in de politiek en onder de bevolking over de vraag of de mens al dan niet als schuldige aangewezen kan worden.

Wie is de oorzaak: mens of natuur?
Volgens recente cijfers van het cbs denkt zes op de tien mensen dat klimaatverandering volledig (12 procent) of vooral (48 procent) door de mens veroorzaakt wordt. Ruim een kwart (27 procent) geeft aan dat de mens en de natuur hierin een even grote rol hebben. Vijf procent denkt dat vooral de natuur de oorzaak is van klimaatverandering en één procent schrijft de klimaatverandering volledig toe aan de natuur.

Nu wederom blijkt dat wetenschappers het eigenlijk roerend met elkaar eens zijn, rijst de vraag waar klimaatscepticisme eigenlijk vandaan komt. “Ik denk dat deze studie helpt te bevestigen dat klimaatscepticisme met name een cultureel en politiek fenomeen is,” zegt Lynas desgevraagd. “Het is niet iets dat wordt gedreven door wetenschappelijke onzekerheid. Hier zijn veel redenen voor aan te wijzen – ideologische, of economische – maar het zijn zeker geen wetenschappelijke kwesties.” Het overhalen van klimaatontkenners met keiharde data is dan ook in het verleden meerdere malen zinloos gebleken. “Ik denk dat klimaatontkenning dan ook niet met wetenschap moet worden bestreden,” zegt Lynas. “Het zijn politieke debatten, die op een andere manier moeten worden aangepakt.”

Oplossingen
Volgens de onderzoekers is het heel belangrijk dat we erkennen dat de mens echt de veroorzaker van de huidige opwarmende wereld is. Want alleen op die manier kunnen we snel oplossingen implementeren. En dat is ook hoognodig. Momenteel ondervinden we namelijk de verwoestende gevolgen van klimaatverandering – denk aan klimaatgerelateerde rampen zoal overstromingen en hittegolven – aan den lijve. Toch lijken we hier, ondanks de grote wetenschappelijke consensus, nog te weinig aan te doen. “De gezamenlijke toezeggingen van landen van over de hele wereld zijn nog steeds onvoldoende om de doelstellingen uit het Parijse Klimaatakkoord te halen,” zegt Lynas. “Dit is iets dat op de aankomende klimaattop in Glasgow zal worden besproken.”

Al met al willen de onderzoekers met hun studie aantonen dat het debat nu toch echt voorbij is. “Als het resultaat van 97 procent uit de studie uit 2013 nog steeds enige twijfel liet bestaan ​​over de wetenschappelijke consensus over de menselijke invloed op het klimaat, zullen de huidige bevindingen hopelijk alle resterende onzekerheid wegnemen,” onderstreept Lynas. “Ik denk dan ook dat dit het laatste woord moet zijn – dit werk hoeft niet wederom herhaald te worden. Wetenschappers hebben nu evenveel vertrouwen in de realiteit van door de mens veroorzaakte klimaatverandering als in de evolutie en platentektoniek. De rest is politiek.”