Medewerkers die aan hun kunnen twijfelen, blijken vaak goede teamspelers te zijn met sterke, sociale vaardigheden, zo toont nieuw onderzoek aan.

Heb jij het bedriegerssyndroom? Je bent niet de enige. Zelfs veel succesvolle mensen blijken er last van te hebben. Over het bedriegerssyndroom wordt vaak gedacht dat het een slopend probleem is. Maar nieuw onderzoek suggereert nu dat dit niet altijd het geval is. Want het blijkt opmerkelijk genoeg ook een positieve kant te hebben.

Over het bedriegerssyndroom
Het bedriegerssyndroom is een term die voor het eerst in de jaren zeventig door psychologen en onderzoekers werd beschreven. Mensen met het bedriegerssyndroom zijn ervan overtuigd ‘bedriegers’ te zijn en hun succes niet te verdienen. Zij doen blijken van succes af als domweg geluk of toevalstreffers en vinden dat ze niet zo intelligent of capabel zijn als anderen denken. Kortom, je denkt dat je eigenlijk niets kunt, maar dat anderen dat nog niet hebben ontdekt.

Mensen met het bedriegerssyndroom kunnen hier behoorlijk last van hebben. “Bedrieglijke gedachten verminderen positieve gedachten aanzienlijk en zorgen voor een lager gevoel van eigenwaarde,” legt onderzoeker Basima Tewfik uit. Maar het bedriegerssyndroom hoeft iemand niet alleen maar in de weg te zitten, zo laat haar onderzoek zien. Het kan ook zo zijn gunstige uitwerkingen hebben.

Studie
Tewfik ondervroeg onder andere werknemers van een vermogensbeheerder om te zien of en wanneer ze worstelden met bedrieglijke gedachten op de werkplek. Daarnaast vroeg ze om evaluaties van andere werknemers. Het leidt tot een verrassende ontdekking. “Ik vond een positief verband,” vertelt Tewfik. “Degenen met het bedriegerssyndroom werden door leidinggevenden vaker sociaal genoemd.”

Voordelen
De resultaten laten verder zien dat mensen met het bedriegerssyndroom vaak goede teamspelers zijn, met sterke, sociale vaardigheden. Daarnaast worden ze vaak erkend als productieve werknemers door hun werkgevers. “Mensen met bedrieglijker gedachten zijn, als gevolg van die gedachten, meer op anderen gericht,” legt Tewfik uit. “En naarmate ze meer op anderen gericht zijn, zullen ze ook als socialer worden gezien.”

Probleem
Tewfik borduurt met haar studie voort op een eerder onderzoek, waaruit ook al bleek dat mensen die lijden aan professionele zelftwijfel vaak zeer sociaal vaardig zijn. Daarnaast blijkt uit Tewfik’s onderzoek dat het idee dat het syndroom alleen maar tot slechte prestaties leidt, een mythe is. En dus nemen de resultaten volgens haar enkele belangrijke aannames over het bedriegerssyndroom weg. “Wat ik echter niet wil bereiken, is dat mensen nu denken dat het bedriegerssyndroom geen probleem is,” onderstreept ze. Ze benadrukt dan ook dat dergelijke gedachtes onder werknemers niet mag worden genegeerd, afgewezen of zelfs aangemoedigd.

Niet permanent
Herken jij jezelf in dit verhaal, dan heeft Tewfik nog een positief nieuwtje: het bedriegerssyndroom hoeft niet iets permanents te zijn. De resultaten uit haar studie laten namelijk zien dat degenen met het bedriegerssyndroom dit na verloop van tijd kunnen kwijtraken. Mensen kunnen het bijvoorbeeld van zich af schudden naarmate ze meer ingeburgerd raken in hun functie.

Tewfik is nog niet van plan het onderwerp los te laten. Zo is ze voornemens om te onderzoeken of het bedriegerssyndroom ook verband houdt met creativiteit. Daarnaast moedigt ze andere wetenschappers aan zich ook met dit onderwerp bezig te houden. “Ik hoop dat deze studie een breder gesprek over dit fenomeen aanwakkert,” stelt ze. “Mijn hoop is echt dat ook andere geleerden zich bij dit gesprek voegen. Het is een gebied dat rijp is voor veel toekomstig onderzoek.”