Volgens experts kunnen eenvoudige maatregelen een grote bijdrage leveren aan de bestrijding van luchtvervuiling op scholen in Groot-Brittannië. Ook in ons land valt er nog een wereld te winnen wat betreft schone lucht voor onze kinderen.

Op de meeste Britse basisscholen is de luchtkwaliteit niet goed genoeg. Regelmatig worden de veilige grenzen, die zijn vastgesteld door de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) overschreden. Uit recent onderzoek van de Universiteit van Surrey blijkt dat een aantal eenvoudige maatregelen de blootstelling aan giftige stoffen in de lucht zowel binnen in de klaslokalen als buiten op het schoolplein met bijna de helft kunnen verminderen.

Op verschillende scholen in Londen zijn luchtreinigers in de klaslokalen geïnstalleerd, groene schermen langs de omheining van de school geplaatst en zijn de straten op schooldagen tijdens het ophalen en wegbrengen van de kinderen verboden terrein voor gemotoriseerd verkeer. De luchtkwaliteit van klaslokalen en speelplaatsen werd ondertussen continu zorgvuldig gemeten.

Scherm, autoverbod en luchtreiniger
Het onderzoeksteam ontdekte dat luchtreinigers, die de lucht zuiveren van stofdeeltjes, smog, ozon, fijnstof en andere luchtverontreiniging, de concentratie vervuilende stoffen binnenshuis tot 57 procent verminderden. Het School Streets-initiatief, dat ervoor zorgt dat motorvoertuigen aan het begin en het einde van schooldagen niet langs scholen rijden, verminderde de hoeveelheid fijnstof tot 36 procent. Groene schermen aan de rand van de school zorgden voor een afname tot wel 44 procent van de meest gevaarlijke deeltjes in de buitenlucht, afkomstig van het wegverkeer. De mate waarin de luchtkwaliteit verbeterde, is afhankelijk van de wind.

Tijdens dit project werkten verschillende stichtingen, scholen en de Universiteit van Surrey samen, waarna de bevindingen zijn gepubliceerd in vakblad Atmospheric Environment. Prashant Kumar, directeur van GCARE legt uit: “Iedereen, maar vooral onze kinderen, verdienen het om te leven en te werken in een omgeving waar de lucht zo schoon en veilig mogelijk is. Helaas is de realiteit verre van ideaal, aangezien veel van onze scholen kinderen onbewust blootstellen aan schadelijke stoffen. Het probleem is het grootst bij scholen die dicht in de buurt van drukke wegen staan.

Hoop op verbetering
“Ons onderzoek biedt hoop op verbetering bij de vele mensen die zich zorgen maken om dit probleem. De resultaten tonen aan dat een aantal praktisch uitvoerbare maatregelen een duidelijk positief verschil kunnen maken. De gezondheid van schoolgaande kinderen kan hiermee een grote boost krijgen”, vertelt Kumar.

Kinderen en jongeren brengen overal ter wereld zo’n dertig procent van hun dagelijks leven door op school, waarvan meer dan twee derde van de tijd binnen de schoolmuren. Momenteel overschrijden liefst zevenduizend Britse scholen de grenswaardes voor luchtkwaliteit van de WHO, waardoor kinderen extra kans hebben op aandoeningen van de luchtwegen, aangetaste longen en aantasting van het zenuwstelsel. Ook leidt de luchtverontreiniging tot meer gedragsproblemen en een verhoogd risico op kanker.

Het recht op schone lucht
“Elk kind heeft het recht om te leren in een omgeving die hen veilig en gezond houdt. Maar elke dag worden kinderen blootgesteld aan gevaarlijk hoge niveaus van luchtvervuiling in en rond scholen. Onze samenwerking met Arup, het Global Action Plan en de Universiteit van Surrey heeft aangetoond dat er praktische manieren zijn waarop we kinderen in en rond scholen kunnen beschermen. We kunnen en moeten scholen helpen bij het implementeren van deze oplossingen”, zegt Kate Langford van de organisatie Impact on Urban Health.

“Deze maatregelen moeten nu in de praktijk worden ingezet om de luchtkwaliteit op scholen te verbeteren en gezondere plekken te creëren waar kinderen kunnen leven, leren en spelen. Dit gaat lukken als dit soort projecten worden gecombineerd met de inspanningen van autoriteiten op regionaal en nationaal niveau”, aldus Langford.

Geen woorden maar daden
“Scholen moeten veilige leerplekken zijn, geen plaatsen waar leerlingen risico lopen op gezondheidsschade. Er is eigenlijk helemaal geen veilige grens voor luchtvervuiling. Kinderen zijn bijzonder kwetsbaar voor de gevolgen van de schadelijke deeltjes”, zegt Larissa Lockwood, directeur van Clean Air bij het Global Action Plan. “Zo is de ontwikkeling van hun organen en hun leervermogen in het geding. Deze aanbevelingen moeten landelijk worden uitgerold. Er moet zo snel mogelijk geld vrijgemaakt worden om alle kinderen zo goed mogelijk te beschermen tegen de schadelijke gezondheidseffecten van luchtvervuiling in hun dagelijks leven.”

“Mijn eenvoudige pleidooi aan de besluitvormers in het Verenigd Koninkrijk is dit: simpele acties helpen meer dan woorden. Door elke school middelen te geven om een van de maatregelen die in ons onderzoek worden beschreven uit te voeren, kunnen ze een wereld van verschil maken voor tienduizenden kinderen in dit land”, concludeert professor Kumar.