Het mineraal bevond zich in een maanmonster dat door de Chinese maanlander Chang’e 5 is verzameld en eind 2020 op aarde werd afgeleverd.

De Chinezen kondigden de ontdekking van het mineraal eind vorige week met gepaste trots aan. Het is het zesde mineraal dat op de maan ontdekt is en het eerste dat door de Chinezen is geïdentificeerd; eerdere mineralen werden door de Verenigde Staten en Rusland ontdekt.

Mineraal
Het mineraal dat nu dankzij Chang’e 5 aan het licht is gekomen, is volgens de Chinezen een fosfaatmineraal. Het mineraal is aangetroffen in maanbasalt en inmiddels vernoemd naar het ruimteprogramma (zie kader) dat de ontdekking mogelijk maakte; het mineraal gaat de boeken in als ‘Changesite-(Y)’.

Chang’e 5 maakt deel uit van een veel uitgebreider onbemand ruimteprogramma dat gericht is op verkenning van de maan. Chang’e 1 en 2 werden in respectievelijk 2007 en 2010 gelanceerd en cirkelden in een baan om de maan. Chang’e 3 was een onbemande ruimtesonde die in 2013 landde op de maan om daar vervolgens maanwagentje Yutu af te zetten. Chang’e 4 volgde in 2018; de sonde maakte een zachte landing op de achterkant van de maan en liet daar maanwagentje Yutu-2 los. Chang’e 5 was de eerste Chinese missie waarbij monsters op de maan werden verzameld en vervolgens terug naar de aarde werden gebracht voor analyse. Chang’e 5 werd in november 2020 gelanceerd en verzamelde iets meer dan 1,5 kilogram aan maangrond. De maanmonsters werden eind 2020 op aarde afgeleverd, waar onderzoekers nog altijd druk bezig zijn om deze te analyseren.

Opsteker
De ontdekking van het nieuwe mineraal is vanzelfsprekend een enorme opsteker voor China, dat zich nu in het korte rijtje met ontdekkers van maanmineralen mag voegen. En natuurlijk smaakt het naar meer; nieuwe maanmissies staan dan ook al in de steigers. Zo zou Chang’e 6 in 2024 het luchtruim moeten kiezen en zal eveneens maanmonsters naar de aarde brengen. Deze en latere missies moeten gaandeweg de weg vrijmaken voor een bemande Chinese ruimtemissie naar de maan, met als uiteindelijk doel een heuse onderzoeksbasis op de maan te openen.

Naast China is ook de VS op dit moment bovenmatig geïnteresseerd in de maan. De Amerikaanse ruimtevaartorganisatie wil op korte termijn mensen op de maan zetten en uiteindelijk zelfs een permanent bewoonde maanbasis realiseren. Meer inzicht in de grondstoffen die de maan te bieden heeft, is daarbij cruciaal. Want wat daar al te vinden is, hoeft men vanaf de aarde niet mee te slepen. En zo kan het gewicht (en daarmee ook de kosten) van toekomstige (bemande) maanmissies flink gedrukt worden. Bovendien kunnen die grondstoffen ook van pas komen wanneer ruimtevaartorganisaties de maan gaan gebruiken als een soort tussenstation dat astronauten aandoen wanneer ze nog dieper ons zonnestelsel in reizen (zoals bijvoorbeeld naar Mars).