Je dacht dat je het vuurwerk voor dit jaar al had gehad? Bekijk deze foto dan eens!

ESO heeft een prachtige nieuwe foto vrijgegeven van de Vlamnevel; een emissienevel die zich in het sterrenbeeld Orion bevindt. En de beelden zijn spectaculair. Op de foto pronken fraaie geeloranje kleuren, waardoor het beeld absoluut recht doet aan de naam van de nevel.

Vlamnevel
Orion is één van de bekendste gebieden aan de nachtelijke hemel. Hier bevinden zich de meest nabije, reusachtige moleculaire wolken – kolossale kosmische complexen die voornamelijk uit waterstof bestaan en waarin nieuwe sterren en planeten worden gevormd. Deze wolken bevinden zich tussen de 1300 tot 1600 lichtjaar afstand van de aarde en omvatten niet alleen de meest actieve stellaire kraamkamer in de omgeving van ons zonnestelsel, maar ook de hieronder afgebeelde Vlamnevel. In het centrum van deze emissienevel bevindt zich een verzameling jonge sterren die met hun energierijke straling het omringende gas oplichten.

IJskoud
Anders dan het ‘vuur’ op deze foto doet vermoeden, zijn de gefotografeerde wolken ijzig koud; hun temperaturen liggen slechts enkele tientallen graden boven het absolute nulpunt. De ‘open haard’ van Orion is dus niet zoals op aarde lekker warm, maar juist ijskoud!

De Vlamnevel is de grote vlek links op de grote gele rechthoek. De kleinere vlek rechts is de reflectienevel NGC 2023. Rechtsboven NGC 2023 lijkt de beroemde Paardenkopnevel heldhaftig vanuit de ‘vlammen’ op te duiken. De drie objecten maken deel uit van de Orionwolk, een reusachtig gascomplex dat 1300 tot 1600 lichtjaar van ons verwijderd is.
De verschillende kleuren geven de snelheid van het gas aan. De Vlamnevel en zijn omgeving bewegen van ons vandaan, waarbij de rode wolken op de achtergrond zich sneller verwijderen dan de gele op de voorgrond. Afbeelding: ESO/Th. Stanke & ESO/J. Emerson/VISTA. Acknowledgment: Cambridge Astronomical Survey Unit

Op de spectaculaire foto zijn naast de Vlamnevel ook enkele kleinere nevels te zien, waaronder de bekende Paardenkopnevel; één van de hoogtepunten van het sterrenbeeld Orion. Ook de reflectienevel NGC 2023 is op de foto te bewonderen.

Nieuwe nevel
Naast de prachtige Vlamnevel en zijn omgeving, heeft het team ook een nieuwe nevel ontdekt. Het gaat om een klein object dat opvalt door zijn bijna volmaakte cirkelvorm. De nieuwe nevel heeft de naam Koeiennevel gekregen.

Waarnemingen
De nieuwe foto is gemaakt door de Atacama Pathfinder Experiment (APEX), dat op de koude Chajnantor-hoogvlakte in de Atacama-woestijn in Chili is gestationeerd. De Vlamnevel is vastgelegd op radiogolflengten en is gefotografeerd in het kader van de APEX Large CO Heterodyne Orion Legacy Survey (ALCOHOLS). Hierbij wordt gekeken naar radiogolven die door koolmonoxide (CO) in de Orionwolk worden uitgezonden. Het benutten van dit molecuul om grote stukken hemel af te speuren is het hoofddoel van SuperCam, omdat het astronomen in staat stelt grote gaswolken in kaart te brengen waaruit nieuwe sterren ontstaan.

De prachtige foto is gebaseerd op waarnemingen van voormalige ESO-sterrenkundige Thomas Stanke en zijn team. Ze wilden het toen pas op APEX geïnstalleerde SuperCam-instrument testen en richtten het op het sterrenbeeld Orion. “Sterrenkundigen weten: als er een nieuwe telescoop of een nieuw instrument beschikbaar komt, moet je naar Orion kijken: daar is altijd wel iets nieuws en interessants te ontdekken!” aldus Stanke. Enkele jaren en vele waarnemingen later zijn de resultaten van Stanke en zijn team nu geaccepteerd voor publicatie in het tijdschrift Astronomy & Astrophysics.