Stadskatten lopen overal rond, maar dat is misschien minder onschuldig dan het lijkt. Uit nieuw onderzoek blijkt dat meer dan de helft van de zwerfkatten in New York City minstens één soort parasiet bij zich draagt. En die parasieten verdwijnen niet samen met de katten, maar kunnen jarenlang in de bodem blijven zitten.
Zwerfkatten als reservoir
In veel steden lopen duizenden zogenoemde zwerfkatten rond: dieren die niet binnenshuis leven en variëren van verwilderde katten tot huiskatten die regelmatig buiten zijn. Ze delen de openbare ruimte met mensen, andere dieren en huisdieren. Wat ze ook achterlaten in parken, op speelplaatsen en langs trottoirs: uitwerpselen die parasieten kunnen bevatten. Dat geldt niet alleen voor New York, maar voor steden over de hele wereld.
Onderzoekers van de Rowan University brachten dit risico in kaart. Via het TNR-programma (trap, neuter, return), waarbij zwerfkatten worden gevangen, gesteriliseerd en teruggeplaatst, verzamelden ze monsters van 87 dieren. Bij meer dan de helft werden een of meer parasietsoorten aangetroffen. De meest voorkomende was Toxocara, een soort spoelworm. Daarnaast doken ook haakwormen op en eencellige parasieten zoals Giardia en Cryptosporidium.
Jonge katers als super-verspreiders
Niet alle katten verspreiden parasieten in even grote hoeveelheden. Mannelijke katten bleken vaker besmet met Toxocara dan vrouwtjes. Maar het opvallendst was de rol van jonge dieren, minder dan een jaar oud: mogelijk speelt mee dat jonge dieren nog minder opgebouwde weerstand tegen de parasiet hebben. De combinatie van vaker besmet zijn en het uitscheiden van grotere hoeveelheden parasieteneieren maakt jonge katers tot de grootste verspreiders in de stadse omgeving.
Dat maakt nogal uit, want Toxocara-eieren zijn bijzonder taai. Ze kunnen jarenlang in de grond overleven en zijn bestand tegen strenge winters. Eerder onderzoek vond Toxocara-eieren op veel speelplaatsen in New York City. Kinderen die in de grond spelen lopen zo risico, ook als ze zelf nooit een kat hebben aangeraakt.
Risico voor mensen
Voor de meeste gezonde volwassenen is de kans op ernstige ziekte klein. Maar kinderen zijn kwetsbaarder: zij brengen sneller grond of zand naar hun mond. Als een kind Toxocara-eieren binnenkrijgt, kunnen de larven door het lichaam trekken en klachten geven zoals vermoeidheid, koorts en, in zeldzame gevallen, problemen met het gezichtsvermogen. Ook mensen met een verzwakt immuunsysteem lopen meer risico. Daarbij werd bij een klein deel van de onderzochte katten ook Toxoplasma gondii gevonden, een parasiet die gevaarlijk kan zijn voor zwangere vrouwen.
De studie heeft beperkingen. Het gaat om een stad, een zomer en een relatief kleine groep dieren. Of dezelfde resultaten ook in andere steden zouden worden gevonden is niet met zekerheid te zeggen. Maar de bevindingen sluiten aan bij wat eerder in andere stedelijke gebieden werd gemeten.
Katten vangen en behandelen
Uit het onderzoek komt een duidelijke aanbeveling: TNR-programma’s zouden naast sterilisatie ook structureel moeten voorzien in ontworming, met extra aandacht voor jonge katers. Die produceren verreweg de meeste eieren en zijn daarmee het meest verantwoordelijk voor de verspreiding van parasieten in parken en op straat.
Wil je niets van Scientias missen? Volg Scientias op Google Discover dan zie je al onze verhalen!
Uitgelezen? Luister ook eens naar de Scientias Podcast:
