Camerabeelden, gemaakt tijdens de laatste vlucht van Ingenuity, onthullen dat de Marshelikopter – onbedoeld – wat zwerfafval heeft opgepikt.

Het gaat om een klein stukje afval dat op de zwartwitbeelden die de helikopter er van maakte, wel wat wegheeft van een stukje plastic. Op de beelden is te zien hoe het aan één van de poten van de helikopter hangt, om vervolgens ergens halverwege de vlucht los te laten en terug te keren naar het Marsoppervlak.

Oorsprong onbekend
Op dit moment is het onduidelijk waar het zwerfafval – door NASA heel deskundig aangeduid als FOD, wat staat voor Foreign Object Debris – precies vandaan komt. Een analyse van de helikopter wijst uit dat deze zowel tijdens als na de vlucht naar behoren functioneerde. Er zijn dan ook geen aanwijzingen dat de helikopter schade heeft opgelopen en het zwerfafval zelf heeft gecreëerd.

Beelden: NASA/JPL-Caltech.

Waar het zwerfafval dan vandaan komt, wordt momenteel onderzocht, zo laat NASA weten. Het team achter Marshelikopter Ingenuity werkt daartoe samen met het team achter Marsrover Perseverance. Dit Marswagentje reisde met Ingenuity naar de rode planeet en bevindt zich nog altijd in de buurt en zou dus ook een bron van het zwerfafval kunnen zijn.

Deken
Het is overigens niet voor het eerst dat zwerfafval op de rode planeet is aangetroffen. Eerder dit jaar stuitte Perseverance bijvoorbeeld nog op een stukje van zijn eigen thermische deken. Het folie – dat waarschijnlijk los is gekomen toen Perseverance op Mars landde – zat op zo’n twee kilometer afstand van de landingsplek vastgeklemd tussen Martiaans gesteente.

Afbeelding: NASA / JPL-Caltech / ASU.

En de rond Mars cirkelende Trace Gas Orbiter legde eerder al onder meer de op Mars gedumpte parachute en met acht motoren uitgeruste jetpack van Perseverance bloot. Ook die onderdelen – van cruciaal belang tijdens de afdaling naar het Marsoppervlak – liggen nu op datzelfde Marsoppervlak te verstoffen.

Afbeelding: NASA / JPL-Caltech.

En niet alleen Perseverance laat behoorlijk wat zwerfafval achter. Ook eerdere Marswagentjes kunnen er wat van. Zo spotte Curiosity eerder op het Marsoppervlak ook al een stuk folie dat tijdens zijn eigen landing moet zijn losgekomen.

Afbeelding: NASA / JPL-Caltech / MSSS.

En Opportunity kwam eerder al zijn eigen hitteschild – eveneens gebruikt tijdens de afdaling naar het Marsoppervlak – tegen.

Afbeelding: NASA / JPL-Caltech / Cornell.

Voor engineers zijn die na de landing achtergebleven brokstukken behoorlijk interessant. Ze kunnen deze analyseren om vast te stellen in hoeverre bijvoorbeeld het hitteschild van Opportunity of de thermische deken van Perseverance de reis door de Marsatmosfeer heeft doorstaan. En ze kunnen vervolgens waar nodig maatregelen treffen om ervoor te zorgen dat dergelijke onderdelen de afdaling richting het Marsoppervlak nog beter aankunnen en zo en passant de kans dat de landing van toekomstige Marswagens misgaat, verkleinen.

Inactieve verkenners
Maar op Mars ligt niet alleen afval dat tijdens de landingen is gecreëerd. Zo lijkt Curiosity ook tijdens het rondrijden op Mars behoorlijk wat zwerfafval te hebben gegenereerd; foto’s van de wielen van dit Marswagentje onthulden dat de gaten erin vallen en dat betekent dat er langs de gereden route stukjes van die wielen moeten zijn achtergebleven. En wat te denken van de inmiddels inactieve verkenners, zoals Viking 1 en 2 of de Spirit-rover en de op Mars uit elkaar gespatte Schiaparelli? Ook die zijn tot afval verworden.

En als we al die bronnen van afval bij elkaar optellen, zou er inmiddels toch al meer dan 7000 kilo aan door mensen veroorzaakt zwerfafval op Mars te vinden zijn. En dat is niet bepaald iets om trots op te zijn. Sterker nog: dat afval zou ons tijdens (toekomstige) Marsmissies zomaar in de weg kunnen zitten. Marswagentjes zouden er bijvoorbeeld in theorie in verstrikt kunnen raken. Daarnaast zou het afval ook op Mars verzamelde monsters kunnen aantasten of ‘besmetten’ en zo de duiding daarvan kunnen bemoeilijken. Al met al voldoende reden, zo erkent NASA ook zelf, om in voorbereiding op toekomstige missies ons nog meer bewust te zijn van de impact die deze missies – maar ook zeker het afval dat deze met zich meebrengen – op de rode planeet hebben.