Wij kunnen met onze eigen ogen helaas geen infrarood licht, ultraviolette straling of röntgenstraling zien. Toch bekijken wetenschappers sterrenstelsels, zwarte gaten en andere objecten wel op verschillende golflengten om meer te weten te komen over deze mysterieuze objecten.

De ruimtefoto van de week is een mozaïek van sterrenstelsel M101. Het Windmolenstelsel is een spiraalvormig sterrenstelsel met een diameter van 170.000 lichtjaar. Daarmee is dit sterrenstelsel twee keer breder dan onze Melkweg. Het sterrenstelsel is in 2009 gefotografeerd door een drietal ruimtetelescopen, namelijk Chandra (in röntgen), Hubble (zichtbaar en ultraviolet) en Spitzer (infrarood). Laten we de verschillende lagen eens uit elkaar halen om te zien wat er allemaal te zien is.

Eerst Chandra…
De onderstaande foto is gemaakt door de Chandra ruimtetelescoop. Deze telescoop heeft vier paraboolvormige spiegels. De röntgenstralen van objecten als zwarte gaten en neutronensterren vallen via deze spiegels op de spectrometers. De witte punten op de foto hierboven zijn röntgenbronnen, zoals de restanten van geëxplodeerde sterren of gas dat rond sterren op elkaar botst. De roze en blauwe wolken zijn extreem warme gaswolken en clusters met massieve sterren.

…dan Spitzer…
Op de infraroodfoto van Spitzer zien we donkere stofwolken (groen/geel) waarin nieuwe sterren geboren worden. Stof dat verwarmd wordt door hete, jonge sterren kleurt rood. De andere honderden miljarden sterren in M101 zijn minder prominent aanwezig op de foto en vormen samen een blauwe gloed op onderstaande foto.

…en dan Hubble
Dan blijft er nog één foto over en dat is het sterrenstelsel M101 in zichtbaar licht. De blauwe wolken zijn gebieden waar nieuwe sterren worden geboren. De gele kern bestaat voornamelijk uit oude sterren. Dan blijven er donkerbruine stofbanden over. Dit zijn koude, dichte gebieden met interstellaire wolken. Deze kunnen in elkaar storten, waarna er nieuwe sterren ontstaan.

Een prachtige eindresultaat
Leggen we de drie verschillende foto’s nu op elkaar, dan krijgen we het onderstaande beeld:

De afgelopen decennia hebben ruimtetelescopen en satellieten prachtige foto’s gemaakt van nevels, sterrenstelsels, stellaire kraamkamers en planeten. Ieder weekend halen we één of meerdere indrukwekkende ruimtefoto uit het archief. Genieten van alle foto’s? Bekijk ze op deze pagina.