De kleinste is slechts 13 mm groot! En geen van alle begint zijn leven als kikkervisje…

Op dit moment weten we van het bestaan af van zo’n 3500 kikkersoorten. Maar aan dat rijtje mogen we nu een aantal nieuwe soorten toevoegen. In een nieuwe studie zijn onderzoekers namelijk op zes bijzonder kleine kikkers gestuit die volledig nieuw zijn voor de wetenschap.

Studie
In de studie bogen de onderzoekers zich over 500 kikkers die afkomstig zijn uit de dichtbegroeide bossen van Mexico en in verschillende musea over de hele wereld tentoongesteld worden. Vervolgens gebruikte het team DNA-sequencing om hun genen te vergelijken. Ook werden er 3D-modellen vervaardigd om de fysieke eigenschappen te bestuderen. “Kikkers zijn een fascinerende groep dieren,” vindt onderzoeker Tom Jameson. “Ik heb vele, vele uren doorgebracht met vergrootglazen op mijn bril geklemd om de verschillen tussen hen te begrijpen.”

Nieuwe soorten
Het onderzoek leidt tot de ontdekking van zes nieuwe soorten kikkers. “We zijn erg verheugd dat we zes nieuwe soorten hebben ontdekt die volledig nieuw zijn voor de wetenschap,” aldus Jameson. De nieuwe soorten zijn Craugastor bitonium, Craugastor candelariensis, Craugastor cueyatl, Craugastor polaclavus, Craugastor portilloensis en Craugastor rubinus genoemd.

Craugastor polaclavis. Afbeelding: University of Cambridge

Wat de ontdekking met name interessant maakt, is de geringe omvang van de nieuw ontdekte kikkertjes. Zo worden alle soorten slechts 15 mm groot. Eén van de nieuwe soorten, te weten Craugastor candelariensis, wordt zelfs niet groter dan 13 mm. En daarmee verdient dit kikkertje de prestigieuze onderscheiding van kleinste kikker van Mexico.

Niet de allerkleinste
Hoewel de nieuw ontdekte kikkers met een omvang van slechts 15 mm zeker behoren tot de kleinste kikkers ter wereld, zijn ze niet de allerkleinsten. Die eer komt Paedophryne amanuensis toe; een kikker uit Papoea-Nieuw-Guinea die nog niet eens 8 mm haalt.

Dat deze kikkertjes tot nu toe onopgemerkt zijn gebleven, is niet zo vreemd. “Ze zijn klein, bruin en lijken erg op andere kikkers,” verklaart Jameson. Daarnaast valt er nog veel over hen te leren. “Hun levensstijl is buitengewoon fascinerend,” gaat Jameson verder. “Deze kikkers leven in het donkere, vochtige bladafval in de Mexicaanse bossen; een geheime wereld. We weten nog niet echt wat daar gebeurt. We begrijpen bijvoorbeeld hun gedrag nog niet, maar ook niet hoe ze socialiseren of hoe ze zich voortplanten.”

Kikkervisje
Iets dat we wél van deze kikkers weten, is dat het ‘direct ontwikkelde’ kikkers zijn, wat betekent dat ze het kikkervisjes-stadium overslaan. Anders gezegd, deze kikkers komen dus niet zoals de meeste soortgenoten als kikkervisje ter wereld, maar kruipen opmerkelijk genoeg uit de eieren als perfecte miniatuur-kikkertjes.

Belangrijke rol
De onderzoekers vermoeden dat de nieuw ontdekte kikkertjes een hele belangrijke rol spelen in het ecosysteem. Ze zijn namelijk zo klein, dat ze helemaal onderaan de voedselketen staan. “Met miljoenen van dergelijke kikkers die in het bladafval leven, vormen ze waarschijnlijk een belangrijke voedselbron voor onder andere hagedissen en roofvogels,” denkt Jameson. Door hun belangrijke ecologische rol, is het volgens de onderzoeker heel belangrijk dat we ze beschermen. “We moeten ervoor zorgen dat ze niet zomaar van de kaart worden geveegd,” zegt hij.

Bedreigingen
Hoewel zowel klimaatverandering als de dodelijke schimmelziekte chytridiomycose (die amfibieën over de hele wereld treft) het voortbestaan van de miniatuur-kikkertjes enigszins in gevaar brengen, hebben de onderzoekers goede hoop dat ze het zullen overleven. Zo komen de nieuwe soorten voor in verschillende beschermde gebieden in Mexico.

Daarnaast wachten er mogelijk nog veel meer soortgelijke kikkers op ontdekking. “Omdat de kleine kikkers in kleine gebieden leven, kunnen we er vrij zeker van zijn dat er nog een hele reeks andere onontdekte soorten bestaan,” aldus Jameson. “We hoeven alleen maar te gaan zoeken.”