Het houden van een normaal gesprek is al genoeg om de reactiesnelheid van je ogen aantoonbaar te vertragen.
Onderzoekers van Fujita Health University in Japan bekeken wat er gebeurt met je ogen als je tegelijkertijd moet praten en kijken. Hun conclusie: praten legt zoveel mentale druk op je brein dat je ogen langzamer bewegen en minder snel focussen op een object. Volgens het team kunnen de gevolgen daarvan desastreus zijn: hoe later je een gevaarlijke situatie ziet, hoe later je remt. Het onderzoek is te vinden in PLOS ONE.
Oogbewegingen
Voor de studie deden 30 gezonde volwassenen van gemiddeld 22,6 jaar een eenvoudige maar strenge kijktest. Op een scherm verscheen steeds een rood doelwit op één van acht mogelijke plekken rondom het midden. De opdracht was steeds hetzelfde: kijk zo snel en nauwkeurig mogelijk naar dat doelwit. Een eye-tracker volgde de oogbewegingen en zette die om in een cursor op het scherm, zodat de onderzoekers precies konden meten wat de ogen deden.
Dezelfde taak werd uitgevoerd in drie verschillende situaties en verspreid over drie dagen. Eerst werd er een controle gehouden, waarbij alleen de kijktest werd uitgevoerd. Vervolgens moesten deelnemers de kijktest uitvoeren en luisteren naar een voorgelezen tekst uit de Japanse roman I Am a Cat. In de derde situatie moesten ze praten terwijl ze de kijktaak deden. Tijdens die derde test moesten ze kennisvragen beantwoorden en vragen over hun eigen leven, zoals hoe laat ze de vorige nacht naar bed waren gegaan.
Tijdsperioden
De onderzoekers verdeelden de gemeten data op in drie ‘tijdsperioden’. Eerst is er de tijd tussen het verschijnen van het doelwit en het moment waarop je oog daadwerkelijk vertrekt: dat is de reactietijd. Daarna volgt de bewegingstijd: hoe lang je oog nodig heeft om het doel te bereiken. Tot slot is er de afsteltijd: de tijd die je nodig hebt om je blik echt stabiel op het doel te krijgen, zonder kleine correcties.
Leestip: Nee, elektrische auto’s zijn niet gevaarlijker voor voetgangers
Alle gemeten tijdsperioden duurden tijdens de test waarbij gesproken werd langer. Tijdens het praten duurde de reactietijd gemiddeld 20 milliseconden langer. Ook duurde het langer voordat de ogen het doel hadden bereikt: gemiddeld 100 milliseconden langer. Ook het stabiliseren van de blik kostte extra tijd tijdens praten. De onderzoekers zagen dat effect niet bij de test waarbij er alleen geluisterd werd. Hieruit blijkt dat het luisteren naar een ander niet mentaal zwaar genoeg is om de ogen merkbaar te vertragen.
Visuele prikkels
Uit het onderzoek blijkt nog een andere belangrijke vondst: reacties waren altijd trager op het moment dat iemand naar de onderste doelen moest kijken. Volgens het team past die vondst bij een eerder uitgevoerd onderzoek, waaruit bleek dat mensen gemiddeld sneller reageren op visuele prikkels in het bovenste deel van hun blikveld. Vooral in het verkeer kan dat belangrijk zijn, omdat automobilisten hierdoor later kunnen reageren op bijvoorbeeld kinderen die vlak voor de auto staan.
Het team wijst erop dat de gemeten vertragingen een grote impact kunnen hebben, ondanks het feit dat ze niet zo lang duren. Ze wijzen hierbij op een ‘stapeleffect’ dat verschillende vertragende oorzaken kunnen hebben. Hoofdonderzoeker Shintaro Uehara zegt: “Onze bevindingen suggereren dat de cognitieve belasting van praten invloed heeft op neurale processen die belangrijk zijn voor het starten en sturen van oogbewegingen. Dat is de eerste stap in een heel belangrijk proces.”
Hierdoor kan dat hele ‘proces’ als het ware ‘opschuiven’, waardoor alle stapjes in het proces net wat later plaatsvinden. Het team verwacht dan ook dat het onderzoek mogelijk interessant kan zijn voor nieuwe initiatieven rondom verkeersveiligheid.
We schreven vaker over dit onderwerp, lees bijvoorbeeld ook Verrassend: zelfs je oogleden dansen mee op muziek en De schaduwzijde van een zonsverduistering: aanzienlijk meer verkeersongelukken . Of lees dit artikel: Schokkend: jonge automobilisten in de VS zitten een vijfde van de tijd op hun smartphone (en in Nederland is het niet veel beter) .
Ook elke dag vers het laatste wetenschapsnieuws in je inbox? Of elke week?
Schrijf je hier in voor de nieuwsbrief!
Uitgelezen? Luister ook eens naar de Scientias Podcast:
