Rokers die zichzelf geruststellen met ‘ik rook maar een paar sigaretten per dag’, moeten zich nog maar eens achter de oren krabben. Een grote Amerikaanse studie maakt duidelijk dat zelfs twee tot vijf sigaretten per dag al genoeg zijn om het risico op hartziekten en vroegtijdig overlijden drastisch te laten stijgen.
Dat roken slecht is voor je hart, is al jaren bekend. Maar hoe gevaarlijk is het als je weinig rookt of zelfs al lang gestopt bent? Daar is verrassend genoeg nog weinig onderzoek naar gedaan. Volgens onderzoeksleider Michael Blaha is het juist nu erg belangrijk om hier duidelijkheid over te krijgen: “Er zijn steeds minder kettingrokers, maar de groep mensen die een paar sigaretten per dag rookt, groeit. Ook al denken matige rokers dat ze relatief goed bezig zijn, de risico’s verdwijnen absoluut niet”, waarschuwt Blaha. “Zelfs heel weinig roken is erg schadelijk.”
Grootschalige meta-analyse
Onderzoekers van Johns Hopkins keken voor hun meta-analyse naar de gegevens van 22 langlopende studies met in totaal ruim 300.000 deelnemers. Die werden tot 20 jaar gevolgd en in die periode registreerden ze meer dan 125.000 overlijdens en 54.000 ernstige hart- en vaatproblemen, zoals hartaanvallen, beroertes en hartfalen. En wat blijkt? Zelfs de lichtste rokers lopen veel meer risico dan gedacht.
We kunnen het niet mooier maken: het roken van twee tot vijf sigaretten per dag leidt tot 50 procent meer kans op hartfalen en 60 procent meer kans op vroegtijdig overlijden, vergeleken met mensen die nooit hebben gerookt. Gelukkig is er ook goed nieuws: stoppen helpt. En zelfs behoorlijk snel, al blijf je nog langere tijd een hoger risico houden op allerlei gezondheidsproblemen. In de eerste tien jaar na de laatste sigaret daalt het risico op hart- en vaatziekten het hardst. Daarna loopt het langzaam verder terug. Maar zelfs dertig jaar nadat je bent gestopt, ligt het risico bij oud-rokers nog altijd iets hoger dan bij nooit-rokers. Als je dat hoort, kan de moed als roker je aardig in de schoenen zakken. Maar de boodschap is duidelijk: “Het is ongelooflijk hoe schadelijk roken is. Zelfs kleine hoeveelheden veroorzaken grote cardiovasculaire risico’s”, stelt Blaha. “Voor je gezondheid telt vooral hoe lang je volledig gestopt bent, niet hoe weinig je rookt. Zo snel mogelijk stoppen is echt het allerbelangrijkst.”
Niet gaan minderen
Minder roken is dus absoluut geen oplossing. Wil je écht het risico op hartaanvallen en vroegtijdig overlijden verlagen, dan moet je de sigaret volledig verbannen uit je leven. Artsen en gezondheidsorganisaties roepen dit al jaren. Het is van levensbelang om te voorkomen dat mensen beginnen met roken. Tegelijk moeten rokers hulp krijgen om zo snel mogelijk te stoppen. “Dit is een van de grootste onderzoeken ooit naar roken en hartgezondheid. De cijfers spreken voor zich: zelfs minimale hoeveelheden zijn gevaarlijk. De enige echte winst voor je hart is om volledig te stoppen en hoe eerder, hoe beter”, besluit Blaha.
– In 2024 rookte 18,2% van de Nederlandse volwassenen (18 jaar en ouder).
– Dat komt neer op ongeveer 2,6 miljoen rokers.
– Dagelijks roken: 13,5% van de volwassenen rookt elke dag.
– Niet-dagelijks roken: 5,5% rookt af en toe.
– Ongeveer 35,3% van de rokers deed in 2024 een serieuze poging om te stoppen.
– 3,1% van de volwassenen greep in 2024 regelmatig naar een e-sigaret.
– Jongeren en lager opgeleiden roken relatief vaker: mensen met een mbo-opleiding roken bijvoorbeeld vaker dan mensen met een hbo/wo-opleiding.
– Jaarlijks overlijden in Nederland ruim 20.000 mensen aan ziekten die verband houden met roken.
