Veren waren al wijdverbreid bij dinosauriërs, maar vliegen was dat niet. Uit nieuw onderzoek naar goed bewaarde fossielen van een gevederde dinosaurus blijkt dat sommige soorten wel veren hadden, maar waarschijnlijk nooit het luchtruim kozen. Kleine details in veergroei blijken daarbij cruciaal.
Wetenschappers hebben een unieke vondst gedaan die nieuw licht werpt op de ontwikkeling van vliegvermogen bij dinosauriërs en vogels. Door meerdere fossielen van een 160 miljoen jaar oude dinosaurus te bestuderen die hun veren nog hadden, concluderen onderzoekers dat sommige gevederde dinosauriërs waarschijnlijk niet konden vliegen, ondanks hun veren.
De ontdekking komt uit een studie geleid door dr. Yosef Kiat van de School of Zoology en het Steinhardt Museum of Natural History aan de Universiteit van Tel Aviv, uitgevoerd in samenwerking met teams uit China en de Verenigde Staten. De resultaten zijn recent gepubliceerd in Communications Biology van Nature Portfolio.
Witte vleugelveren met zwarte uiteinden
De fossielen behoren tot de soort Anchiornis, een kleine gevederde dinosaurustaxon uit Oost-China. Dergelijke vondsten zijn zeldzaam omdat ze niet alleen skeletmateriaal, maar ook behouden veren en kleurenpatronen tonen, inclusief witte vleugelveren met zwarte uiteinden.
Volgens dr. Kiat bieden deze fossielen een unieke kans om functionele kenmerken van deze dieren te reconstrueren. “Veren groeien twee tot drie weken”, legt hij uit, “en wanneer ze volgroeid zijn, verliezen ze hun bloedvoorziening en worden dode structuren. Bij moderne vogels die vliegen, groeien en wisselen de veren in een ordevolgorde om symmetrie te behouden. Maar bij vogels zonder vliegvermogen verloopt dit onnatuurlijk en onregelmatig.”
Door de kleurenpatronen en ruipatronen van de oude veren te analyseren, ontdekten de onderzoekers dat de veren niet volgroeid en symmetrisch waren zoals bij moderne vliegende vogels. In plaats daarvan tonen ze een patroon dat volgens de onderzoekers past bij dieren zonder vliegvermogen.
“Deze dinosauriërs konden waarschijnlijk niet vliegen”
“Op basis van mijn kennis van moderne vogels identificeerde ik een ruimethode die erop wijst dat deze dinosauriërs waarschijnlijk niet konden vliegen”, zegt dr. Kiat. De vondst toont aan dat hoewel veren een belangrijke rol speelden bij de evolutie naar vliegen, ze niet automatisch betekenen dat een dier ook kon vliegen.
De studie onderstreept hoe complex en divers de evolutie van vleugels en vliegen werkelijk was. Dr. Kiat waarschuwt: “Het lijken misschien kleine details, zoals de wijze waarop veren worden verwisseld, maar wanneer je dit in fossielen bestudeert, kan het onze ideeën over de oorsprong van vliegen compleet veranderen.”
