Een nieuwe studie slaat in als een bom: van de voormalige NFL-spelers die tussen 2016 en 2021 overleden, had minstens een kwart de hersenziekte CTE en mogelijk zelfs bijna iedereen. Onderzoekers noemen de resultaten een wake-up call voor de Amerikaanse footballcompetitie en de wetenschap.
Onderzoekers van onder meer Boston University en Harvard Medical School onderzochten de hersenen van overleden American football-spelers en kwamen daarin veel sporen tegen van chronische traumatische encefalopathie (CTE), een progressieve hersenziekte die wordt veroorzaakt door herhaalde klappen tegen het hoofd. Ze stellen zelfs dat meer dan 61 procent van de spelers met CTE dementie had, wat vaak met een ernstige vorm van CTE samengaat.
Muhammed Ali is het bekendste voorbeeld van deze vorm van hersenschade die ook wel boksersdementie wordt genoemd. De ziekte komt bij American Football-spelers, boksers en ook bij profvoetballers veel meer voor dan gemiddeld.
Alleen na de dood vast te stellen
CTE kan alleen met zekerheid worden vastgesteld door onderzoek van hersenweefsel na overlijden. Om toch een beeld te krijgen van hoe wijdverspreid de ziekte is, brachten de onderzoekers alle voormalige NFL-spelers uit het harde-helm-tijdperk (vanaf 1949 dragen spelers een harde helm) in kaart die tussen 2008 en 2021 overleden. In de periode 2016-2021, waarin de meeste hersenen werden gedoneerd, stierven 878 voormalige spelers. Van hen doneerden 235 hun hersenen aan de wetenschap en bij maar liefst 215 daarvan (91,4 procent!) werd CTE vastgesteld.
Omdat niet elke overleden speler zijn hersenen doneerde, berekenden de onderzoekers een bandbreedte. In het meest conservatieve scenario, waarbij wordt aangenomen dat alleen de 215 bevestigde gevallen CTE hadden, komt de frequentie uit op 24,5 procent, oftewel ongeveer 1 op de 4 spelers.
Leestip: Koppen met voetbal nog slechter dan gedacht: het beschadigt cruciaal hersengebied voor geheugen
Mogelijk krijgen bijna alle NFL-spelers CTE
Aan het andere uiterste heb je het scenario waarin ook alle spelers, die niet hun hersenen doneerden, CTE hadden. Dan zou het percentage oplopen tot 97,7 procent. Beide uitersten zijn volgens de onderzoekers zeer onwaarschijnlijk. De werkelijkheid ligt vermoedelijk ergens daartussenin.
“Onderzoek onder hersenbanken van de algemene bevolking laat zien dat CTE daar bij minder dan 1 procent voorkomt. Dat we bij NFL-spelers uit deze periode een prevalentie zien van tussen de 24,5 en 97,7 procent is een wake-up call voor de NFL en de wetenschappelijke gemeenschap”, waarschuwt hoofdonderzoeker Daniel Daneshvar van Harvard Medical School. “Het is de hoogste tijd om middelen vrij te maken om te werken aan een remedie. Dat laten deze cijfers wel zien, samen met mijn ervaring met het behandelen van NFL-spelers met dementie in de kliniek.”
Hoop op behandeling
Uit de studie blijkt verder dat dementie veel voorkomt onder de hersendonoren: bij 95,5 procent van de donoren met dementie is ook CTE-schade gevonden. Vooral de zwaarste vorm, stadium IV CTE, is sterk gelinkt aan dementie en grote problemen op het gebied van cognitie en dagelijks functioneren. “We beseffen dat deze bevindingen zorgwekkend zijn voor NFL-spelers en hun families. We willen hen laten weten dat er hulp beschikbaar is”, zegt onderzoeker en neuroloog Jesse Mez van Boston University. “Voor veel symptomen die met CTE in verband worden gebracht, hebben we behandelingen. In onze kliniek zien we dat klachten kunnen verminderen met de juiste medische zorg.”
Het team wijst erop dat vervolgstudies zich moeten richten op spelers die recenter actief waren en dat preventie zich niet alleen op hersenschuddingen moet richten, maar vooral op het terugdringen van de herhaalde, kleinere klappen tegen het hoofd die CTE veroorzaken.
Wil je niets van Scientias missen? Volg Scientias op Google Discover dan zie je al onze verhalen!
Uitgelezen? Luister ook eens naar de Scientias Podcast:
