Een online zangprogramma van twaalf weken kan de kwaliteit van leven van mensen met Chronische Obstructieve Longziekte (COPD) of interstitiële longziekten (ILD) merkbaar verbeteren. Dit blijkt uit een nieuw onderzoek dat werd gepresenteerd op het European Respiratory Society (ERS) Congress in Amsterdam.
De studie richtte zich op mensen met chronische benauwdheid – een symptoom dat vaak voorkomt bij COPD- en ILD-patiënten en het dagelijks leven sterk belemmert. Volgens hoofdonderzoeker Natasha Smallwood ontbreekt het aan goede behandelopties: “Chronische benauwdheid is vaak zeer belastend voor mensen met COPD en ILD. Toch bestaan er weinig veilige en effectieve behandelingen om dit symptoom aan te pakken,” zegt ze.
Zoom
In totaal deden 101 mensen mee: 64 met COPD en 37 met ILD. De helft (50) volgde wekelijks een zangsessie van 90 minuten via Zoom gedurende twaalf weken; de andere helft (51) kreeg gebruikelijkere zorg zoals gespecialiseerde vaccinaties, medicatie en verschillende soorten therapieën. De zangsessies werden ontwikkeld en begeleid door een geregistreerde muziektherapeut en bestonden uit warming-ups, ademhalingsoefeningen, het samen zingen van bekende nummers (zoals Can’t Help Falling in Love, Let It Be en Pack Up Your Troubles) en korte sociale check-ins om de sociale banden te versterken. Om aanmelddrempels te verlagen kregen deelnemers iPads en een data-abonnement in bruikleen.
Voor het onderzoek werd de SF-36 gebruikt – een vragenlijst die kijkt naar de kwaliteit van leven. Hierbij worden acht deelgebieden gemeten, waaronder pijn, sociaal functioneren, algemene gezondheid en vermoeidheid. De gemiddelde totaalscore lag 7,4 punten hoger in de zanggroep dan in de controlegroep. “In vergelijking met gebruikelijke zorg zorgde deelname aan het SINFONIA-programma voor een betere kwaliteit van leven bij mensen met COPD of ILD,” aldus Smallwood. “De grootste verbeteringen zagen we in de domeinen die beperkingen door lichamelijke gezondheid of emotionele problemen meten.”
Mysterieus resultaat
Uit het onderzoek blijkt dat de effecten het sterkst waren bij deelnemers die ten minste acht van de twaalf sessies volgden. Daarnaast waren er aanwijzingen dat vooral vrouwen, mensen met angst of depressie en mensen die nog geen longrevalidatie hadden gevolgd extra profiteerden.
Over het achterliggende mechanisme blijft echter nog een hoop onduidelijk. Smallwood: “Hoe groepszingen precies de kwaliteit van leven verbetert is nog onduidelijk en kan per persoon verschillen. Mogelijke verklaringen zijn betere controle over de ademhaling, sociale verbondenheid of een verbeterde stemming.”
Voor zowel COPD als ILD geldt dat genezing vaak niet mogelijk is en dat de aanhoudende benauwdheid het dagelijks functioneren beperkt – van traplopen tot boodschappen doen. Juist daarom is de vondst relevant: zingen kan een laagdrempelige aanvulling zijn op de standaardzorg die bovendien online kan worden aangeboden, wat de toegankelijkheid vergroot.
Ook externe experts zien perspectief. Wetenschapper Apostolos Bossios, die niet bij het onderzoek betrokken was, zegt: “Mensen met COPD en ILD kampen met langdurige ademhalingsproblemen die hun dagelijks leven ernstig kunnen beperken. Deze aandoeningen zijn niet te genezen, wat betekent dat we betere strategieën nodig hebben om mensen te helpen een gelukkiger en gezonder leven te leiden.” Volgens Bossios sluit het onderzoek aan bij een bredere trend: “De wereldwijd eerste SINFONIA-studie voegt zich bij een groeiende verzameling bewijs dat ook benaderingen zonder medicatie kunnen helpen bij complexe aandoeningen.”
Tegelijkertijd is voorzichtigheid op zijn plaats. De resultaten zijn gepresenteerd op een congres en moeten in vervolgonderzoek nog verder worden onderbouwd. Bovendien zal dus niet iedereen in dezelfde mate baat hebben bij zanglessen. Daarnaast is ook nog niet duidelijk welke onderdelen – de ademhalingsoefeningen, het zingen zelf of de sociale component – de meeste winst opleveren.
