Bionic Reading, een leesmethode waarbij de eerste helft van elk woord in het vet wordt gezet, maakt je geen snellere lezer. Dat blijkt uit onderzoek uit Groot-Brittannië waarin de oogbewegingen van 90 volwassenen werden gevolgd. De vette letters veranderden wel waar de ogen op een woord landden, maar dat zorgde er niet voor dat de deelnemers sneller lazen.
Bionic Reading zou zo werken: je ogen pikken de vette beginletters op en je hersenen vullen de rest van het woord zelf aan. Zo zou je vlotter door een tekst kunnen gaan. De app van Bionic Reading werd alleen al op Google Play meer dan 100.000 keer gedownload. Onderzoek dat de claims onderbouwt, leverden de makers nooit aan.
Onderzoekers van University College London, Royal Holloway en de Universiteit van Reading hebben de methode nu onderzocht. Ze lieten 90 jongvolwassenen zinnen lezen op een scherm. Een camera registreerde intussen duizend keer per seconde waar hun ogen keken. Dat deden ze omdat onze ogen niet vloeiend over een regel glijden. Ze springen van woord naar woord en staan telkens een fractie van een seconde stil. Korte woorden slaan ze vaak gewoon over.
Elke zin bevatte een sleutelwoord van 4 of 8 letters. De deelnemers kregen de tekst in drie versies te zien: gewoon, met de eerste helft van elk woord in het vet zoals in de app, en met de middelste letters in het vet. Die laatste versie moest uitwijzen of het om de beginletters draait of om vet op zich. Na elke zin volgde een meerkeuzevraag om het begrip te toetsen.
De onderzoekers legden hun plan en verwachtingen vooraf vast en lieten dat door vakgenoten goedkeuren, nog voor er gegevens binnen waren. Zo konden ze achteraf niet gaan zoeken naar een gunstige uitkomst.
Wil je niets van Scientias missen? Voeg Scientias toe als voorkeursbron op Google dan zie je al onze verhalen!
Ogen landen anders, maar lezen niet sneller
Gewoonlijk komen onze ogen iets links van het midden van een woord terecht. Met vette beginletters schoof dat bij de lange woorden op naar voren. Bij woorden van 4 letters was er nauwelijks een verschil. Vet in het midden van het woord veranderde het landingspunt niet aantoonbaar.
Voor de rest maakten de vette beginletters helemaal geen verschil. De deelnemers sloegen de sleutelwoorden even vaak over, keken er even lang naar en deden er even lang over om de hele zin te lezen. Ook hun begrip bleef gelijk. De vette letters sturen de blik dus een beetje bij, maar ze helpen de hersenen niet om een woord sneller te herkennen.
Wel opvallend is dat de meeste deelnemers gewone tekst het best leesbaar vonden. Op een schaal van 1 tot 10 gaven ze die gemiddeld een 7,5. Bij de Bionic-versie was dat 6,8 en de versie met vet in het midden scoorde 5,4. Wie een versie beter leesbaar vond, las ze niet sneller.
De resultaten sluiten aan bij eerdere tests. Een online test bij meer dan 2.000 lezers en een kleiner experiment met 32 deelnemers vonden evenmin tijdwinst.
Kanttekeningen
Het onderzoek keek alleen naar volwassen lezers zonder leesproblemen. Of mensen met dyslexie baat bij deze techniek hebben, kan het dus niet zeggen. De onderzoekers verwachten er weinig van: leesproblemen komen meestal voort uit moeite met klanken, letters en woordenschat, niet uit hoe een tekst eruitziet.
Daarnaast lazen de deelnemers losse zinnen in één lettertype. Inmiddels kun je in de app zelf instellen hoeveel letters vet worden en welk lettertype je gebruikt. Of zulke persoonlijke instellingen wel iets veranderen, is niet getest. En omdat bijna alle begripsvragen juist werden beantwoord (95 procent), zijn kleine verschillen in begrip lastig te meten.
Volgens de onderzoekers is sneller lezen op zich ook geen zinvol doel. Wat telt, is begrijpen wat er staat. En dat hangt vooral samen met een rijke woordenschat en gewoon veel lezen.
Uitgelezen? Luister ook eens naar de Scientias Podcast:
