Redacteur astronomie/ruimtevaart & Moderator Disqus
ISS-commandant Takuya Onishi deelt unieke wolkenfoto’s vanuit de ruimte. Zijn beelden onthullen alles van dansende cumulonimbus tot krachtige orkanen – een visuele reis door atmosferische dynamiek.
Vanuit zijn unieke uitkijkpost op zo’n 400 kilometer hoogte legt Takuya Onishi, commandant van ISS-expeditie 73, de aardse atmosfeer vast als een kunstenaar. Tussen wetenschappelijk onderzoek door fotografeert de Japanse astronaut wolkenstructuren die verhalen vertellen over fronten, cyclonen en turbulente weersystemen. Zijn collectie – gemaakt tussen mei slechts enkele dagen terug – biedt niet alleen esthetisch spektakel, maar ook inzicht in de dynamiek van onze planeet.
Foto’s
De eerste foto’s uit Onishi’s collectie tonen hoe atmosferische circulatie op planetaire schaal werkt. “Als ik naar de aarde kijk, overweldigt de omvang van luchtstromen me altijd,” schrijft hij op 11 mei 2025. Hij herkent frontvorming en troposferische bewegingen, een erfenis uit zijn pilotentijd. Zijn observaties combineren poëzie met meteorologie – zo beschrijft hij wolken die “op bloemen lijken” (26 juli) of “gigantische cumulusclusters” (24 mei).
Atmosferische circulatie boven de Stille Oceaan, vastgelegd op 11 mei 2025. Zichtbare frontvorming (rechts) illustreert grootschalige luchtstromen. “Als ik naar de aarde kijk vanuit het ISS, word ik overweldigd door de enorme schaal van atmosferische circulatie. Terugdenkend aan mijn pilotentijd is het leuk om de bewegingen van de troposfeer te volgen.” Foto: NASA Johnson/JAXA/T. Onishi
Op 24 mei miste Onishi een fotomoment boven zijn thuisland Japan door te laat wakker te worden. In plaats daarvan richtte hij zijn lens op een mysterieus wolkendek: “Het is lastig de hoogte in te schatten, maar het lijken cumuluswolken. Als iemand meer weet, laat het me weten!” Zijn speelse benadering benadrukt de interactie tussen wetenschap en menselijke nieuwsgierigheid.
Wolkcluster ter vervanging van gemiste opname Japan (24 mei 2025). Mogelijk cumulusvorming op 2–6 kilometer hoogte. “Een enorme cluster wolken. Als iemand de hoogte kent, laat het me weten!” Foto: NASA Johnson/JAXA/T. OnishiBloemachtige wolkformatie boven zee, eergisteren gefotografeerd, dus op 26 juli 2025. “Ik kan het niet laten om wolken te fotograferen. Deze leek op een bloem. Fijn weekend allemaal!” Foto: NASA Johnson/JAXA/T. Onishi
Eén van Onishi’s meest educatieve momenten kwam op 11 mei, toen hij het Corioliseffect demonstreerde: “Spiralen van lagedrukgebieden draaien tegenovergesteld van elkaar op het noordelijk dan wel zuidelijk halfrond.” Deze kracht, veroorzaakt door de rotatie van de aarde, verklaart waarom cyclonen op het noordelijk halfrond tegen de klok in draaien.
Luchtstromingspatronen veroorzaakt door de Canarische Eilanden (7 juni 2025). Zichtbare von Kármán-wervelstraten ontstaan door verstoring van horizontale windlagen. “Vorig jaar was ik daar nog, tijdens mijn training bij ESA’s PANGAEA. Deze luchtstromingen worden verstoord door de eilanden, zichtbaar als draaikolken.” Foto: NASA Johnson/JAXA/T. OnishiLagedruksysteem boven Japan (11 mei 2025), het Corioliseffect illustrerend op het noordelijk halfrond. De getoonde spiraal draait tegen de klokwijzer in. “De draairichting van depressies is tegengesteld per halfrond door de Corioliskracht.” Foto: NASA Johnson/JAXA/T. OnishiTweede voorbeeld van Corioliseffect in wolkenpatroon (11 mei 2025). Vergelijkbare draaiing als de eerdere foto, maar nu met de klokrichting mee draaiend omdat deze boven het zuidelijk halfrond werd getroffen. Foto: NASA Johnson/JAXA/T. OnishiDe Manicouagan-krater in Canada (31 mei 2025) met een diameter van 70 kilometer. Zichtbaar bij zonsopkomst vanaf het ISS in een baan op 415 kilometer hoogte. “Deze inslagkrater is zelfs met blote oog zichtbaar – wat een impact moet dát geweest zijn!” Foto: NASA Johnson/JAXA/T. Onishi
Maar niet alle wolken zijn vreedzaam. In juni 2025 werd vanaf het ISS de vernietigende kracht van orkaan Erick vastgelegd – één ’s werelds snelst groeiende stormen ooit gemonitord en in 24 uur tijd aanzwelde met 130 km/u windsnelheid. Bliksemflitsen verlichtten de wolkentoppen tot op 18 kilometer hoogte, terwijl de storm hieronder windsnelheden tot wel 195 km/u aantikte.
De toen nog in ontwikkeling zijnde categorie 1-orkaan Erick boven Grote Oceaan (18 juni 2025). Doorsnede van het oog van de wervelstorm: 50 kilometer. NASA-ID: ISS073-E-0380959. Foto: NASA Johnson/JAXABliksem in tropische storm Erick boven Mexico (20 juni 2025, 03:38 lokale tijd). ISS-hoogte: 415 kilometer. NASA-ID: ISS073-E-0330134. Foto: NASA Johnson/JAXABliksemactiviteit in tropische storm Erick (20 juni 2025, 03:42 lokale tijd). Wolkentoppen reiken tot 15 kilometer. NASA-ID: ISS073-E-0332020. Foto: NASA Johnson/JAXABlikseminslag boven Singapore (15 juni 2025, 03:18 lokale tijd). Ontladingen op 10–12 kilometer hoogte. NASA-ID: ISS073-E-0300048. Foto: NASA Johnson/JAXA
Het slotbeeld is een tijdelijk spektakel: een lange belichting van 30 seconden toont wolken als penseelstreken boven de Indische Oceaan, geflankeerd door sterrensporen en een zwakke atmosferische gloed.
Sterrensporen en wolkenstrepen boven Indische Oceaan (16 juli 2025). Belichting: 30 seconden. Sterrensporen ontstaan door ISS-snelheid van 27.600 km/u. NASA-ID: ISS073-E-0379986. Foto: NASA Johnson/JAXA
Onishi’s foto’s transcenderen wetenschap; ze tonen de Aarde als een levend schilderij. Of het nu gaat om een dansend lagedrukgebied of een bliksemdoorploegde orkaan – deze beelden herinneren ons aan de kwetsbaarheid en complexiteit van ons klimaat. Met expeditie 73 (actief sinds mei 2025) richt de astronaut zijn lens nu op nieuwe atmosferische hoofdstukken, terwijl hij wacht op aflossing door SpaceX’ Crew-11 missie, te lanceren op 31 juli.
Selfie van Expeditie 73-lid en JAXA-astronaut Takuya Onishi in de observatiemodule ‘Cupola’ aan boord van het Internationaal ruitmestation ISS. Foto: Takuya Onishi/JAXA/NSA Johnson