Wetenschappers vinden nieuwe spin die nergens anders lijkt voor te komen

In de bossen van Idaho is een nieuwe spinnensoort ontdekt, honderden kilometers van haar naaste verwanten.

Schrijf je in voor de nieuwsbrief! Ook elke dag vers het laatste wetenschapsnieuws in je inbox? Of elke week? Schrijf je hier in voor de nieuwsbrief!

Onderzoekers van de University of Idaho hebben een nieuwe spinnensoort beschreven: Hexura vandal. De spin leeft in de Rocky Mountains in het noorden van de Amerikaanse staat Idaho. Dat is opvallend: de twee andere bekende soorten uit het geslacht Hexura komen veel verder naar het westen voor, in Oregon en Washington.

De vindplaats ligt ongeveer 500 kilometer buiten het gebied waar deze spinnen tot nu toe bekend waren. Daarmee verandert de ontdekking het beeld van de verspreiding van deze bijzondere groep spinnen. Bovendien is het bijna vijftig jaar geleden dat wetenschappers voor het laatst uitgebreid onderzoek deden naar de indeling van dit geslacht. Het onderzoek is te vinden in ZooKeys.

Spannende ontdekking

Hexura vandal behoort tot de vogelspinachtigen en is verwant aan tarantula’s. De dieren maken een trechtervormig web, bijvoorbeeld onder rottende boomstammen. Daar wachten ze op kleine prooien. De nieuwe soort werd gevonden in vochtige naaldbossen op een hoogte van ongeveer 1050 tot 1300 meter. De vindplaatsen liggen dicht bij elkaar: rondom Kooskia, Idaho en in het Nez Perce National Forest.

Pnderzoeker Chris Hamilton zegt: “Het is altijd spannend wanneer je beseft dat de exemplaren die je bekijkt tot een nog niet beschreven soort behoren. Dat is een van de belangrijkste redenen waarom we dit werk doen: om de ongelooflijke biodiversiteit op aarde vast te leggen en onze kennis van onze planeet uit te breiden.” Dat de spin relatief dicht bij de universiteit werd gevonden maakte de ontdekking volgens hem extra bijzonder.

Evolutionaire stamboom

Om zeker te weten dat het werkelijk om een nieuwe soort ging keken de onderzoekers niet alleen naar het uiterlijk van de spinnen. Ze onderzochten ook hun DNA. Voor het onderzoek werden 41 exemplaren van H. vandal bestudeerd. De wetenschappers vergeleken kenmerken van onder meer de poten en voortplantingsorganen met die van de twee al bekende Hexura-soorten.

Daarnaast bouwden ze een evolutionaire stamboom met behulp van 728 stukjes van het DNA. Het gaat daarbij om stukken DNA die tijdens de evolutie relatief weinig veranderen. Daardoor kunnen onderzoekers zien hoe soorten aan elkaar verwant zijn. De genetische analyse liet zien dat H. vandal duidelijk een aparte soort is en het nauwst verwant is aan Hexura picea. Ook verschillen in lichaamsbouw en de plek waar de dieren leven ondersteunen die conclusie.

Leestip: Extreem zeldzame spin ontdekt, die precies half vrouw, half man is

De naam van de spin heeft een opvallend lokaal tintje. De naam vandal verwijst naar de bijnaam van de sportteams van de University of Idaho: the Vandals. Die naam ontstond in 1917, nadat journalist Harry Lloyd McCarty (destijds nog student) schreef dat het basketbalteam zijn tegenstanders als het ware “vandaliseerde” met zijn felle spelstrategie. De bijnaam bleef hangen. Toen de onderzoekers een naam voor de nieuwe spin moesten bedenken was de keuze daarom snel gemaakt.

“Het duurde niet lang voordat we besloten hoe we de nieuwe soort zouden noemen”, vertelt Hamilton. “Deze spin is uniek en vooralsnog alleen in Idaho gevonden. Daarnaast leeft de spin ook nog eens relatief dicht bij onze campus.” Ook het uiterlijk en gedrag hielpen mee. “Hij is zwart en lijkt daarmee op onze schoolkleuren. Het is een roofdier dat aanvalt. Het lijkt haast vanzelfsprekend om deze spin een Vandal te noemen.”

De geschiedenis van het landschap

De ontdekking is niet alleen interessant vanwege de nieuwe naam. De spin kan veel vertellen over de geschiedenis van het landschap in het noordwesten van Noord-Amerika. Hexura-spinnen verspreiden zich namelijk maar langzaam en komen bijna exclusief in (vochtige) bossen voor. Daardoor kunnen de dieren aanwijzingen geven over de manier waarop bossen en berggebieden vroeger met elkaar verbonden waren.

Tegelijkertijd maken de onderzoekers zich nu al zorgen over de toekomst van Hexura vandal. Ondanks verschillende zoektochten is de soort tot nu toe op maar drie plekken gevonden. Dat suggereert dat het leefgebied van de soort mogelijk erg klein is. Echter weten de onderzoekers dat nog niet zeker: het leefgebied ligt erg afgelegen en laat zich niet makkelijk onderzoeken.

Ondanks die onzekerheid noemen de onderzoekers al wel twee mogelijke bedreigingen voor de soort. In de regio vindt namelijk houtkap plaats. Daarnaast komen er ook veel bosbranden voor. De komst van die bosbranden valt vaak samen met de periode waarin de spinnen hun eitjes leggen. Volgens de onderzoekers kan dat een belangrijk risico vormen voor de soort.

Daarom denken zij dat Hexura vandal waarschijnlijk met uitsterven bedreigd is. De ontdekking levert volgens hen in ieder geval een belangrijke eerste stap op om de soort en zijn leefgebied beter te beschermen.

We schreven vaker over dit onderwerp, lees bijvoorbeeld ook Deze enorme spin rukt op in de Verenigde Staten en heeft een heel ander menu dan biologen dachten en Bij deze spinachtige dieren zorgen soms de vaders voor de eieren . Of lees dit artikel: Bull’s eye! Deze spin schiet mieren met een zelfgemaakte katapult zijn web in .

Uitgelezen? Luister ook eens naar de Scientias Podcast:

Bronmateriaal

"Hidden in the woods: A new species of Hexura (Araneae, Mygalomorphae, Antrodiaetidae) from a highly restricted range in Idaho" - ZooKeys
Afbeelding bovenaan dit artikel: Arnau Calatayud-Mascarell et al., (2026).

Fout gevonden?

Voor jou geselecteerd