Ideeën? Iemand?

Wetenschappers spotten de mysterieuze ‘blauwe smurrie’ tijdens een expeditie naar de Mid-Atlantische Rug; een grotendeels onder water gelegen bergketen in de Atlantische Oceaan. Onder meer met behulp van onderwaterrobots werd het gebied rondom deze keten – en het leven dat daar te vinden is – nader in kaart gebracht. Voorafgaand aan de expeditie verwachtten onderzoekers daarbij onder meer op diepzeekoraal en sponzen te stuitten, maar verrassingen waren zeker niet uitgesloten.

Blauwe smurrie
En zo’n verrassing heeft zich nu dus aangediend in de vorm van wat de onderzoekers zelf ‘blauwe smurrie’ noemen. De ‘smurrie’ is op verschillende plekken voor de kust van de Amerikaanse Maagdeneilanden – op enkele honderden meters diepte – aangetroffen. En onderzoekers hebben geen idee wat het is.

Het zou een zacht koraal kunnen zijn, merkt één van de onderzoekers in bovenstaande video op. Maar, zo benadrukt een ander, we weten het nog niet. Het zou bijvoorbeeld ook een soort spons kunnen zijn. Of een soort manteldier. “Ik denk dat het een mysterie blijft, tot we het kunnen bemonsteren,” stelt één van de onderzoekers. Of tot een deskundige het op basis van de vrij scherpe beelden kan identificeren.

Gaten
Het is zeker niet het eerste mysterie dat de expeditie naar Mid-Atlantische Rug voortbrengt. Zo stuitten onderzoekers eerder al op tamelijk mysterieuze gaten in de zeebodem waarvan nog altijd onbekend is hoe ze tot stand komen.

De nog altijd onverklaarbare gaten in de zeebodem die onderzoekers eerder aantroffen. Afbeelding: NOAA Ocean Exploration, Voyage to the Ridge 2022.

En ook kwamen wetenschappers tijdens de expeditie een zeer zeldzame vergadering van zee-egels tegen. Onderzoekers zijn er nog maar zelden getuige van geweest dat zee-egels het gezellig maken samen. Maar wat de ontmoeting nog bijzonderder maakte, is dat alle verzamelde zee-egels zichzelf een ‘hoedje’ van puin hadden aangemeten. Waarom de zee-egels elkaar ontmoetten en waarom ze daarbij allemaal een hoedje op hadden, is nog altijd onduidelijk.

Eerder stuitten de onderzoekers tijdens de expeditie ook al op een zeldzame vergadering van zee-egels, waarbij alle verzamelde zee-egels ook nog eens een mysterieus ‘hoedje’ droegen. Afbeeldingen: NOAA Ocean Exploration, Voyage to the Ridge 2022.

Zoveel onbekend
De mysterieuze ontdekkingen op de bodem van de oceaan geven wel aan hoe belangrijk het is dat er meer onderzoek naar onze oceanen wordt gedaan. De oceaanbodem is nog tamelijk onontgonnen terrein; hoewel de oceaan zo’n 70 procent van het aardoppervlak bestrijkt, is slechts 20 procent van de wereldwijde zeebodem tot op heden in kaart gebracht. En ook de organismen die op de bodem en in de (dieper gelegen) wateren leven, hebben nog behoorlijk wat geheimen voor ons.

Langste bergketen
Dat geldt zeker ook voor het gebied waar de beelden van de blauwe smurrie en mysterieuze gaten zijn gemaakt; de Mid-Atlantische Rug is met een lengte van 16.000 kilometer de langste bergketen op aarde, maar deze onder water gelegen berg en omgeving zijn nog nauwelijks bestudeerd. Wetenschappers probeerden daar recent daar tijdens een serie expedities – die samen aangeduid worden als ‘Voyage to the Ridge 2022‘ verandering in te brengen. Vanaf het onderzoeksschip Okeanos Explorer werd de Mid-Atlantische Rug en omgeving met sonarapparatuur in kaart gebracht, terwijl onderwaterrobots een inkijkje gaven in wat er allemaal in het gebied leeft. Want pas als we dat weten, kunnen we de ecosystemen gaan monitoren en eventueel ingrijpen als een ecosysteem – bijvoorbeeld door inmenging van mensen – in de knel dreigt te komen.

Eerder deze maand kwam de laatste van de serie expedities naar de Mid-Atlantische Rug ten einde. De komende tijd zal de sonardata gebruikt worden om de – nog altijd flinke – gaten in onze kaarten van de wereldwijde zeebodem te helpen opvullen. De onderzoekers leveren zo een bijdrage aan Seabed 2030: een project dat erop gericht is om de complete zeebodem tegen 2030 in kaart te hebben gebracht. Daarnaast zullen ook de door onderwaterrobots gemaakte beelden ongetwijfeld verder worden uitgeplozen. Of het tot identificatie van de nu nog mysterieuze blauwe smurrie zal leiden, is afwachten. Vaststaat dat de data leidend zal zijn voor het plannen van nieuwe expedities naar de bodem van de oceaan. Want wat alle vergaarde gegevens vooral laten zien, is dat er nog heel veel is wat we niet weten of in ieder geval slecht begrijpen.