Ook als jouw kat je niet ziet, weet hij precies waar je bent. Dat blijkt uit experimenten waarin wetenschappers baasjes schijnbaar van het ene op het andere moment in een andere hoek van het huis plaatsten.

Vergeet Big Brother. Jouw kat is watching you. En daarvoor hoeft hij je niet eens te zien, zo schrijven onderzoekers in het blad PLOS ONE. Middels in het onderzoeksartikel beschreven experimenten tonen de wetenschappers namelijk aan dat katten in staat zijn om op basis van de geluiden die je maakt, mentaal in kaart te brengen waar je je precies bevindt.

Experimenten
De onderzoekers verzamelden voor het onderzoek een aantal katten en hun baasjes. Zij werden in hun eigen huis aan verschillende experimenten onderworpen, waarbij een hoofdrol was weggelegd voor twee speakers die aan weerszijden van een kamer werden geplaatst.

Stem van het baasje
De katten werden in de kamer gezet en enkele minuten later schalde uit één van de speakers de stem van hun baasje. Slechts enkele seconden later klonk uit dezelfde speaker opnieuw de stem van hun baasje. Daar keken de katten niet van op. Anders was het echter wanneer de onderzoekers de baasjes ogenschijnlijk teleporteerden en slechts luttele seconden nadat het stemgeluid uit de eerste speaker had gegalmd de stem van hetzelfde baasje vanuit de andere speaker lieten horen. Nu reageerden de katten heel verbaasd. “Meestal keken ze naar de speaker,” vertelt onderzoeker Saho Takagi aan Scientias.nl. Ook hun lichaamstaal – die de onderzoekers door de baasjes lieten beoordelen – getuigde duidelijk van verbazing.

Een spinnende soortgenoot
De onderzoekers herhaalden het experiment nog eens, maar nu werd er niet gewerkt met de stem van het baasje. In plaats daarvan kregen de katten het gespin van een hun bekende soortgenoot te horen. Opvallend genoeg deed de schijnbare teleportatie van die soortgenoot de katten heel weinig. “Katten oogden niet verbaasd wanneer een bekende soortgenoot schijnbaar geteleporteerd werd,” zo schrijven de onderzoekers.

Niet-sociale prikkel
In een derde experiment klonken uit de speaker zogenoemde ‘niet-sociale’ geluiden, oftewel geluiden die niet aan een persoon of dier gebonden waren. De onderzoekers kozen daarbij voor elektronische geluiden. Ook daarmee werd een teleportatie nagebootst door deze eerst uit de ene speaker en zeer kort daarna uit de tweede speaker te laten schallen. De katten gaven geen krimp. “De resultaten laten zien dat katten verbaasd waren wanneer hun eigenaar naar een nieuwe, onverwachte locatie geteleporteerd leek te zijn, maar ze reageerden niet op dezelfde manier wanneer we met niet-sociale prikkels werkten,” zo schrijven de onderzoekers. “Deze resultaten suggereren dat katten een mentaal beeld van hun onzichtbare baasje hebben en de locatie van hun baasje aan de hand van zijn of haar stem in kaart brengen.”

De relatie tussen mens en kat
Het onderzoek trekt het idee dat katten niet zulke sociale wezens zijn, verder in twijfel. “Katten hebben een sociale aard geëvolueerd,” stelt Takagi. “Tevens is eerder al aangetoond dat ze een band ontwikkelen met mensen. Deze studie laat zien dat katten ook echt om mensen geven.”

Nieuwe vragen
Tegelijkertijd roept de studie ook weer nieuwe vragen op. “Ik vind het heel interessant dat de reactie op mensen heel anders was dan de reactie op het gespin van een andere kat,” merkt Takagi op. “Er zijn nog veel punten die nader onderzocht moeten worden, maar het lijkt erop dat katten voor mensen een ander type communicatie gebruiken dan voor soortgenoten.” Het is een observatie die om vervolgonderzoek vraagt. En zo zijn er nog wel meer vervolgvragen te formuleren. “Met deze studie hebben we aangetoond dat katten de locatie van hun baasje afgaand op het stemgeluid van dat baasje mentaal in kaart kunnen brengen. Aangezien ik heel geïnteresseerd ben in de auditieve vaardigheden van katten, zou ik ook graag nader willen onderzoeken in hoeverre ze de menselijke taal begrijpen.”

Zo valt er nog genoeg te onderzoeken en blijft de huiskat dus nog altijd iets ondoorgrondelijks houden. Datzelfde kunnen we niet van onze locatie zeggen, want de kans is groot dat jouw kat – hoe zachtjes en gracieus je jezelf ook door het huis verplaatst – toch precies weet waar hij je kan vinden.