Wereldwijd kampen meer dan 1 miljard mensen met mentale gezondheidsproblemen. Dat blijkt uit nieuwe cijfers van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO).
Bijna de helft (48 procent) van de volwassenen tussen de 18 en de 75 jaar in Nederland heeft ooit last gehad van één of meerdere psychische aandoeningen in hun leven, meldt het Trimbos Instituut. Dit omvat angststoornissen, depressie en andere condities die te maken hebben met mentale gezondheid. Veel van hen maken hiervoor ook gebruik van de gezondheidszorg; maar liefst 14 procent van de volwassenen. En als we even flink uitzoomen, dan zien we dat meer dan 1 miljard mensen op de wereld last hebben van condities die te maken hebben met hun mentale gezondheid. Dit blijkt uit nieuwe data die is uitgegeven door de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO).
Wel meer gedaan, maar bij lange na niet genoeg
De WHO stelt dat landen de afgelopen jaren wel meer hebben gedaan om geestelijke gezondheidszorg te bevorderen, maar dat dit bij lange na niet genoeg is. De organisatie benadrukt dat er wereldwijd meer actie nodig is om diensten uit te breiden en de geestelijke gezondheid van mensen beter te beschermen. Want psychische aandoeningen komen overal voor: bij jong en oud, arm en rijk. Ze behoren tot de belangrijkste oorzaken van langdurige invaliditeit en dragen bij aan een groot verlies aan gezonde levensjaren. Daarbij lopen de kosten hoog op, zowel voor patiënten en hun families als voor de samenleving als geheel.
“Het transformeren van diensten voor geestelijke gezondheidszorg is een van de meest dringende uitdagingen op het gebied van volksgezondheid,” zegt WHO-directeur-generaal Tedros Adhanom Ghebreyesus. “Investeren in geestelijke gezondheid betekent investeren in mensen, gemeenschappen en economieën — een investering die geen enkel land zich kan veroorloven te verwaarlozen. Elke regering heeft de verantwoordelijkheid om geestelijke gezondheidszorg te behandelen als een fundamenteel recht, niet als een privilege.”
Eerste rapport
De WHO publiceerde twee nieuwe rapporten: World Mental Health Today en de Mental Health Atlas 2024. Deze laten zien waar vooruitgang is geboekt, maar ook waar de aanpak tekortschiet. Zo blijkt uit het eerste rapport dat vrouwen relatief vaak te maken hebben met psychische aandoeningen, en dat vooral angststoornissen en depressies veel voorkomen. Ook de zelfmoordcijfers geven reden tot zorg: het doel van de Verenigde Naties om het aantal suïcides tegen 2030 met een derde terug te brengen, lijkt bij de huidige trend te stranden op slechts 12 procent. De economische schade is bovendien enorm: alleen al depressie en angststoornissen kosten de wereldeconomie naar schatting 1 biljoen dollar per jaar, vooral door verlies aan productiviteit.
Tweede rapport
Het tweede rapport laat zien dat landen hun beleid en plannen voor geestelijke gezondheidszorg weliswaar hebben versterkt, maar dat wettelijke hervormingen grotendeels uitblijven. Ook de investeringen zijn beperkt: gemiddeld besteden overheden slechts 2 procent van hun gezondheidsbudget aan mentale zorg, hetzelfde aandeel als in 2017. De verschillen tussen landen zijn groot: rijke landen geven tot 65 dollar per persoon uit, terwijl lage-inkomenslanden niet verder komen dan 0,04 dollar. Ook op personeelsvlak is het tekort nijpend: wereldwijd zijn er gemiddeld 13 professionals in de geestelijke gezondheidszorg per 100.000 inwoners, met de grootste tekorten juist in lage- en middeninkomenslanden.
Meer doen en meer kennis uitwisselen
Met de rapporten wil de WHO landen aanmoedigen meer te doen en kennis uit te wisselen, vooruitlopend op een aankomende VN-top over geestelijke gezondheid. Want, zo benadrukt de organisatie, betere zorg voor de geest is niet alleen een gezondheidsvraagstuk, maar ook een maatschappelijke en economische noodzaak.
