Microplastics vind je inmiddels overal. Het is maar te hopen dat ze niet al te ongezond zijn, want nieuwe metingen wijzen uit dat we er mogelijk een stuk meer van binnenkrijgen dan gedacht.
Onderzoeker Nadiia Yakovenko en collega’s van de Université de Toulouse ontdekten dat de piepkleine plasticdeeltjes die thuis en in je auto in de lucht zweven in enorme hoeveelheden je longen binnendringen.
Uit eerdere studies is al gebleken dat microplastics over de hele wereld voorkomen in de lucht, zowel buiten als binnen. Daardoor zijn er zorgen ontstaan over de mogelijke gevolgen voor de gezondheid. De kleine ingeademde microplasticdeeltjes kunnen je longen binnendringen en daar mogelijk oxidatieve stress veroorzaken en het immuunsysteem en organen aantasten. Eerder onderzoek naar microplastics in de lucht richtte zich echter vooral op grotere deeltjes met een diameter van 20 tot 200 micrometer, die minder snel in de longen terechtkomen dan deeltjes met een diameter van 10 micrometer of minder.
Heel veel plasticdeeltjes
Om meer inzicht te krijgen in het risico van het inademen van microplastics, hebben Yakovenko en haar collega’s luchtmonsters genomen in hun eigen appartement en in hun eigen auto onder realistische rijomstandigheden. Met behulp van een techniek die Raman-spectroscopie wordt genoemd, konden ze de concentraties van microplastics, waaronder die met een diameter van 1 tot 10 micrometer, in 16 luchtmonsters meten.
Ze ontdekten dat er in hun huizen 528 plasticdeeltjes per kubieke meter in de lucht hingen en in hun auto’s 2238 deeltjes per kubieke meter. 94 procent van de gedetecteerde deeltjes was kleiner dan 10 micrometer. Hoewel de concentraties in de auto’s hoger waren dan in de appartementen, was het verschil statistisch niet significant door de grote variabiliteit van de microplasticconcentratie op beide plekken.
Gevolgen voor de gezondheid
De onderzoekers combineerden hun resultaten vervolgens met eerder gepubliceerde gegevens over blootstelling aan microplastics binnenshuis en schatten dat volwassenen dagelijks ongeveer 3200 microplasticdeeltjes met een diameter van 10 tot 300 micrometer inademen en 68.000 deeltjes van 1 tot 10 micrometer per dag. Dat is honderd keer meer dan eerdere schattingen.
Daardoor kunnen ook de gevolgen voor de gezondheid groter zijn dan eerder gedacht. Tegelijkertijd benadrukken de onderzoekers dat vervolgonderzoek nodig is om deze schattingen te bevestigen. “We hebben vastgesteld dat meer dan 90 procent van de microplasticdeeltjes in de binnenlucht in zowel woningen als auto’s kleiner was dan 10 micrometer, klein genoeg om diep in de longen te worden ingeademd. Dit was ook het eerste onderzoek waarin microplastics in de auto werden gemeten. Over het algemeen hebben we concentraties binnenshuis gemeten die tot 100 keer hoger waren dan eerdere extrapolaties, waaruit blijkt dat binnenlucht een belangrijke en tot nu toe onderschatte blootstellingsroute is voor het inademen van fijne microplasticdeeltjes”, legt het onderzoeksteam uit.
“Overal waar we kijken, vinden we microplastics, zelfs in de lucht die we inademen in onze huizen en auto’s. De grootste zorg is dat deze deeltjes zo klein zijn dat ze met het blote oog volledig onzichtbaar zijn. We ademen er elke dag duizenden in zonder dat we het beseffen. Diep in onze longen geven microplastics giftige additieven af die in ons bloed terechtkomen en meerdere ziekten veroorzaken”, klinkt het tot besluit.
Langzaam wordt duidelijker hoe schadelijk microplastics kunnen zijn. Zo schreven we onlangs over een studie waarin onderzoekers een verband vonden tussen microplastics en plaque — vettige ophopingen in de bloedvaten. In plaques in de halsslagader troffen onderzoekers tot wel vijftig keer meer micro- en nanoplastics aan dan in gezonde bloedvaten. Vooral mensen die een beroerte of tijdelijke blindheid hadden gehad, bleken opvallend veel plasticdeeltjes in hun bloedvaten te hebben. Daarbij gold: hoe meer plaque, hoe meer plastic. Bij mensen die een (mini-)beroerte of tijdelijke blindheid hadden doorgemaakt, vonden de onderzoekers zelfs 51 keer meer plastic in de vaatwanden dan bij gezonde personen. Bij proefpersonen met plaque maar zonder klachten, ging het om zestien keer meer plasticdeeltjes.
