Wat was er eerder: de plant of het vuur? Het klinkt als een vreemde vraag. Toch is het antwoord verrassender dan je misschien denkt: planten waren er eerder.
Vuur lijkt iets heel basaals, maar het kan niet zomaar ontstaan. Om te kunnen branden is er genoeg zuurstof nodig en die grens rond de 13 procent. Zit de hoeveelheid zuurstof daaronder, dan verloopt de reactie te traag. De warmte verdwijnt dan sneller dan de verbranding haar kan aanvullen.
De vroege aarde was lange tijd helemaal geen plek voor vuur. De eerste twee miljard jaar was de atmosfeer zuurstofloos. Dat blijkt uit oude aardlagen die niet konden roesten en uit specifieke verbindingen van chroom en molybdeen. Ook zwavelreacties laten zien dat er ooit directe UV-straling op aarde viel. Zonder zuurstof was er namelijk ook geen ozonlaag om die straling tegen te houden.
Pas toen cyanobacteriën zuurstof gingen produceren, veranderde de atmosfeer ingrijpend. Landplanten verschenen ongeveer 475 miljoen jaar geleden. Het oudste bewijs voor vuur is zo’n 425 miljoen jaar oud.
De plant was er dus echt eerder. Het vuur kwam pas 50 miljoen jaar later.
