Uit nieuw onderzoek waar de Universiteit van Amsterdam aan meewerkte, blijkt dat een fictief persoonlijkheidssysteem, zoals de Zweinsteinafdelingen in Harry Potter, iets kan zeggen over hoe mensen in het echt naar ondernemerschap kijken.
Het team van onderzoekers bekeek bijna 800.000 ingevulde Harry Potter-persoonlijkheidsquizzen van TIME Magazine. Daaruit komt een opvallend patroon naar boven: in regio’s met veel ‘Griffoendors’ en ‘Zwadderichs’ zijn vaker startups.
Onderzoek naar ondernemerschap neemt meestal losse eigenschappen onder de loep, zoals lef, creativiteit of risico nemen. Volgens hoofdonderzoeker Martin Obschonka mis je daardoor juist het grotere plaatje. Ondernemers worden niet gekenmerkt door een eigenschap, maar door een heel profiel.
“In de echte wereld hebben we geen duidelijke persoonlijkheidstypen die de ondernemersmindset goed vangen, zoals bijvoorbeeld de neiging om regels en gewoontes ter discussie te stellen”, zegt hij. De Zweinsteinhuizen bieden wel herkenbare ‘types’. En doordat je ze kan meten, kun je er ook wetenschappelijk mee werken. Zo kun je beter zien hoe verschillende eigenschappen samen een ondernemersprofiel vormen.
In de magische wereld van Harry Potter worden leerlingen niet zomaar willekeurig ingedeeld: de Sorteerhoed kijkt naar hun persoonlijkheid. Zo belanden geduldige en loyale doorzetters in Huffelpuf, waar hard werken belangrijker is dan opscheppen. Ravenklauw trekt juist de analytische denkers aan: leerlingen die nieuwsgierig zijn, graag puzzelen en vaak een hoog IQ hebben. Zwadderich is het huis van de ambitieuzen, die strategisch denken, trots zijn en niet bang om hun doelen na te jagen. Griffoendor ten slotte verzamelt de durfals: leerlingen die moed tonen, risico’s durven nemen en opkomen voor wat zij juist vinden.
Leestip: Dronken wormen en een spelletje kop of munt: twee Nederlandse studies winnen Ig Nobelprijs
Een uitzonderlijk grote hoeveelheid data
De Harry Potter-quiz is gemaakt in samenwerking met TIME Magazine en het onderzoeksteam. Bijna 800.000 mensen in de Verenigde Staten vulden hem in. Hierdoor konden de onderzoekers kijken naar de verschillen tussen de regio’s. De quiz bestond uit stellingen over gedrag en houding, bijvoorbeeld over eerlijkheid, angst overwinnen en de grenzen opzoeken.
De uitkomst was verrassend. In regio’s waar meer mensen op Griffoendor of Zwadderich lijken, is er meer startactiviteit. Dat verband blijft overeind als je rekening houdt met economische verschillen tussen regio’s. De onderzoekers zagen hetzelfde patroon terug in een studie onder ruim duizend mensen. Wie meer Griffoendor of Zwadderich-trekken heeft, denkt vaker serieus na over een eigen bedrijf en staat positiever tegenover ondernemen. “Het is best bijzonder dat een volledig fictief systeem toch iets zinnigs kan zeggen over echt menselijk gedrag”, aldus Obschonka.
Regels in twijfel trekken
Een interessant inzicht uit het onderzoek is dat zowel Griffoendors als Zwadderichen een basis delen in het uitdagen van regels en normen. Hoewel hun motieven verschillen, worden allebei de afdelingen geassocieerd met grenzen verleggen, normen ter discussie stellen en ingaan tegen de status quo. Dat zijn alle drie eigenschappen die sterk samenhangen met ondernemend gedrag. Ondernemers moeten dan ook vaak omgaan met onzekerheid, bestaande structuren bevragen en met nieuwe ideeën komen.
De verhalen van Harry Potter laten zien dat iets nieuws nastreven vaak betekent dat je regels naar je hand moet zetten, door bijvoorbeeld een moedige actie. “Veel nieuwe ondernemingen ontstaan wanneer mensen conventies ter discussie stellen, buiten de gebaande paden denken en verder gaan dan wat als normaal wordt gezien”, merkt Obschonka op. “Ondernemers leunen vaak op morele moed of strategische ambitie, neigingen die voortkomen uit persoonlijkheidspatronen die bepalen hoe zij kansen en innovatie najagen.”
