We zetten onszelf vaak bovenaan in de voedselketen, maar hadden we die positie altijd al?
Wij mensen zijn vaak overtuigd van onze superioriteit als diersoort. We staan immers al eeuwenlang bovenaan de voedselketen, mits we een wapen dragen dan. Inmiddels zijn we erg gewend aan deze positie in de natuur. Maar was de vroege mens ook al een toproofdier? Lange tijd dachten we van wel, maar een nieuw onderzoek met behulp van kunstmatige intelligentie spreekt dit tegen.
Homo habilis
Decennialang heerste binnen de wetenschap de theorie dat de Homo habilis, de oudste bekende mensensoort, de eerste dominante jager was. Deze mens zou nauwelijks meer worden bedreigd door roofdieren, en zou de eerste zijn geweest die stenen werktuigen gebruikte en vlees at van dieren die hij zelf had opgejaagd. Deze aanname komt nu echter op losse schroeven te staan. Antropoloog Manuel Domínguez-Rodrigo van de Rice University en collega’s dagen met hun bevindingen de status quo uit: ze ontdekten dat zowel de Homo erectus als de Homo habilis niet slechts jagers waren, maar zelf ook nog steeds werden bejaagd door vleesetende roofdieren, waarschijnlijk luipaarden. De bevindingen zijn gepubliceerd in het blad Annals of the New York Academy of Sciences.
Prooi
“We ontdekten dat deze vroege mensen door andere carnivoren werden gegeten in plaats van dat ze het landschap domineerden in die tijd”, zei Domínguez-Rodrigo. De ontdekking laat zien dat de evolutie van de mens niet één grote sprong was van prooi naar jager, maar een lang, geleidelijk proces. Hoewel ons brein al goed ontwikkeld was, waren we een lange tijd nog steeds erg kwetsbaar. “Het begin van het menselijke brein betekent niet dat we meteen alles beheersten”, aldus Domínguez-Rodrigo. “Dit is een veel complexer verhaal.”
Niet mogelijk zonder AI
Deze ontdekking was niet mogelijk zonder kunstmatige intelligentie; de wetenschappers kwamen namelijk tot deze conclusie door het analyseren van fossielen met AI. Het team trainde een AI-model om de minuscule tandafdrukken te herkennen die verschillende roofdieren, zoals luipaarden, leeuwen en hyena’s, achterlaten op botten. Toen het model de botten van Homo habilis fossielen uit de Olduvai-kloof in Tanzania analyseerde, identificeerde het met hoge zekerheid afdrukken van luipaardbeten. “AI is een game changer”, zegt Domínguez-Rodrigo. “Het tilt methodes die al 40 jaar stabiel zijn naar een niveau dat we ons niet hadden kunnen voorstellen. Voor het eerst kunnen we niet alleen vaststellen dát deze mensen werden opgegeten, maar ook door wie.”
Toekomst
De onderzoekers hopen dat de methode die in deze studie is ontwikkeld kan worden gebruikt om ook andere vroege menselijke fossielen te analyseren en zo meer verborgen hoofdstukken in onze geschiedenis te ontdekken. Het is de eerste keer dat AI op zo’n specifieke manier wordt ingezet voor paleontologisch en antropologisch onderzoek.
