Ben jij die ambitieuze professional die altijd maar blijft streven naar de volgende promotie? Wil je daarnaast nog een marathon lopen en je bloedjes van kinderen naar de hoofdklasse van het hockey pushen? Dan wil je waarschijnlijk te veel, concluderen Stanford-onderzoekers in een wiskundige studie.
Ze vroegen zich af: hoe ambitieus moet je eigenlijk zijn? Hun conclusie is opvallend simpel: mik hoger dan gemiddeld, maar verwacht niet meteen de jackpot.
Té perfectionistisch? Slecht idee
Voor het onderzoek ontwikkelden de wetenschappers een wiskundig model waarin mensen voortdurend keuzes moeten maken. Denk aan het zoeken naar een baan, een partner, een businessidee of zelfs een politieke strategie. Bij elke stap heb je volgens het model twee opties: genoegen nemen met wat je al hebt bedacht of blijven zoeken naar iets beters.
En daar zit precies het spanningsveld. Want je wil geen genoegen nemen met iets matigs, maar ook niet eindeloos doorgaan. Volgens hoofdonderzoeker Kath Landgren klopt onze intuïtie daarin verrassend goed. “Ons gezond verstand vertelt ons dat we niet direct moeten settelen, maar ook niet te perfectionistisch moeten zijn”, zegt ze. “We wilden zien of de wiskunde die intuïtie daadwerkelijk ondersteunt. Dat is zo, met een paar interessante twists.”
Mensen behalen gemiddeld de beste resultaten als ze de lat net boven het gemiddelde leggen, maar wel zo dat het haalbaar blijft. Met andere woorden: ambitie is goed, zolang het geen obsessie wordt. En daarbij is een te hoge lat schadelijker dan een te lage. “Te moeilijk tevreden zijn is erger dan te makkelijk tevreden zijn”, concluderen de onderzoekers.
Waarom ondernemers juist mínder ambitieus moeten zijn
De studie keek ook naar situaties waarin succes ongelijk verdeeld is, bijvoorbeeld in de wereld van startups en ondernemerschap, waar een paar gigantische succesverhalen, de beroemde unicorns, het gemiddelde enorm omhoog trekken.
Juist daar gaat het vaak mis. Want als je jezelf vergelijkt met de happy few die miljardair worden, lijkt alles wat daaronder zit ineens een mislukking. Volgens econoom Matt Burgess is dat een gevaarlijke denkfout. “Dit laat een contra-intuïtief maar belangrijk verschil zien tussen ambitie en risico nemen”, zegt hij. Bij ondernemerschap is het slim om risico’s te nemen, maar níét om jezelf blind te staren op extreem succes. “Je wilt risico’s nemen, maar ook niet ontmoedigd raken als je niet de volgende miljardair wordt.”
In andere situaties werkt het juist andersom. Bij economisch beleid bijvoorbeeld, waar slechte jaren vaak harder aankomen dan wat goede jaren opleveren. Daar adviseren de onderzoekers juist om ambitieus te blijven, ondanks de kans op tegenvallers. Grote mislukkingen moeten je standaard niet naar beneden trekken.
Leestip: Een bonus om mensen te motiveren? Waarom het vaak averechts werkt
Instagram maakt ons structureel ongelukkig
Nog een opvallende conclusie uit het onderzoek: ons constante vergelijken met anderen werkt behoorlijk tegen ons. Vooral als we ons alleen spiegelen aan mensen die succesvoller zijn dan wijzelf.
Volgens medeonderzoeker Ryan Langendorf zorgt die zogenaamde ‘opwaartse sociale vergelijking’ ervoor dat mensen chronisch ontevreden raken. “Opwaartse sociale vergelijking is een recept voor teleurstelling”, zegt hij. “Het is geweldig om geïnspireerd te raken door de prestaties van anderen, maar alleen focussen op onze succesvolste leeftijdsgenoten vervormt ons beeld van wat haalbaar is. Dit geldt vooral voor sociale media, waar we meestal elkaars zorgvuldig samengestelde hoogtepunten zien.” Dus terwijl jij denkt dat iedereen om je heen succesvoller, rijker of gelukkiger is, kijk je eigenlijk naar een gefilterde selectie van hoogtepunten. Geen wonder dat je eigen leven dan ineens tegenvalt.
De onderzoekers zagen hun theorie zelfs terug in echte data. Zo sturen mensen op datingsapps hun berichten opvallend vaak naar partners die nét iets aantrekkelijker zijn dan zijzelf, ambitieus, maar nog realistisch dus. Het model is natuurlijk simpeler dan het echte leven. Toch is de moraal van het verhaal breed toepasbaar. “We missen volledige informatie in de meeste dagelijkse beslissingen. Ons werk biedt een toegankelijke manier om na te denken over hoe ambitieus je wilt zijn in verschillende contexten”, besluit Landgren. Niet té ambitieus dus.
Wil je niets van Scientias missen? Volg Scientias op Google Discover dan zie je al onze verhalen!
Uitgelezen? Luister ook eens naar de Scientias Podcast:
