Soepschildpadden staan bekend als wereldreizigers. Maar rond de Galapagoseilanden blijkt een opvallende groep liever dicht bij huis te blijven.
Zeeschildpadden kunnen enorme afstanden afleggen. Ze trekken door oceanen op zoek naar voedsel en keren soms jaren later terug naar de streek waar ze zelf uit het ei kwamen. Juist daarom keken onderzoekers op van het gedrag van een groep soepschildpadden rond de Galapagoseilanden: de dieren bleken veel honkvaster dan verwacht. Het onderzoek is te vinden in Frontiers in Amphibian and Reptile Science.
Gele soepschildpad
Het gaat om de gele variant van de soepschildpad (Chelonia mydas). In de Stille Oceaan bestaan twee genetisch verschillende vormen: een gele en een zwarte. De gele variant komt vooral voor in het westelijke deel van de Stille Oceaan. De zwarte variant leeft vooral in het oostelijke deel, ten westen van Noord- en Zuid-Amerika. Rond de Galapagoseilanden is de enige plek waar beide vormen samen voorkomen. Ze leven er in dezelfde kustwateren en eten er onder meer zeegras en algen.
Onderzoekers wilden weten hoe de gele soepschildpadden het gebied gebruiken. Daarom volgden ze negen volwassen dieren: zeven mannetjes en twee vrouwtjes. De schildpadden werden gevangen in ondiep water bij vier eilanden: Española, Floreana, Isabela en San Cristóbal. Daarna kregen ze een kleine satellietzender op hun rugschild. Die stuurde hun locatie door via een satellietnetwerk.
Onverwachte uitkomst
De dieren werden tussen de 45 en 418 dagen gevolgd. In die periode bleven alle negen schildpadden vlak bij de Galapagoseilanden. Vijf dieren verbleven vooral rond een eiland. Vier andere schildpadden trokken wel tussen verschillende eilanden. Zo reisde een vrouwtje met de naam Ainoa van San Cristóbal naar Santa Cruz en later naar Isabela. Toch vertrok ook zij niet uit de eilandengroep.
Dat was niet wat de onderzoekers vooraf hadden verwacht. “We verwachtten dat ze naar verre stranden in het westelijke deel van de Stille Oceaan zouden trekken om zich voort te planten”, zegt onderzoeker John W. Rowe van Alma College. “Maar opvallend genoeg verliet geen van onze schildpadden het reservaat tijdens onze studie.”
Leestip: Zeeschildpadden komen al sinds 1040 voor rondom Curaçao en Bonaire
De meeste dieren hielden zich vooral op in ondiepe kustwateren. Af en toe zwommen ze verder de zee op, soms tot ongeveer 25 kilometer uit de kust. De grootte van hun leefgebied verschilde sterk: gemiddeld ging het om ongeveer 1.498 vierkante kilometer, maar sommige dieren gebruikten een veel groter gebied dan andere.
Opvallend was ook dat alle waargenomen reizen tussen eilanden plaatsvonden in de koelere maanden, tussen april en oktober. De onderzoekers denken dat veranderingen in watertemperatuur, voedsel en voedselrijkdom mogelijk invloed hebben op het gedrag van de dieren.
Nog veel onbekend
De resultaten zijn extra interessant omdat er nog veel onbekend is over de gele variant van de soepschildpad. Zo is niet bekend waar deze dieren het vaakst uit het ei kruipen. Ook zijn er geen gevallen bekend van vrouwtjes van deze gele variant die op de Galapagoseilanden hun eieren leggen. De onderzoekers denken daarom dat sommige dieren uiteindelijk toch een lange reis zullen maken.
“Vrouwelijke gele soepschildpadden leggen, voor zover we weten, geen eieren op de stranden van de Galapagoseilanden”, zegt onderzoeker Juan Pablo Muñoz Pérez van de Universidad San Francisco de Quito. “Daarom denken we dat ze uiteindelijk het gebied zullen verlaten om terug te keren naar hun geboortestranden in het westelijke deel van de Stille Oceaan.”
Dat geen enkel dier tijdens de studie zo’n reis maakte betekent dus niet dat de schildpadden nooit grote afstanden afleggen. Ondanks dat maakt het onderzoek al wel duidelijk hoe belangrijk de Galapagoseilanden voor deze schildpadden zijn. De kustwateren lijken belangrijke eetgebieden te zijn waar de dieren lange tijd kunnen blijven. Daarbij zijn niet alleen losse plekken van belang: sommige schildpadden bewegen tussen verschillende eilanden en gebruiken dus een groter netwerk van gebieden en routes.
Dat heeft gevolgen voor de bescherming van het gebied. Volgens Rowe is het belangrijk om niet alleen populaire plekken te beschermen. “Omdat individuele schildpadden de wateren rondom meerdere eilanden gebruiken moet overal gekeken worden wat de kwaliteit van het omringende eetgebied is. Die mag nergens achteruitgaan.”
We schreven vaker over dit onderwerp, lees bijvoorbeeld ook Hoeveel plastic er nodig is om een bruinvis of zeeschildpad te doden? Veel minder dan je denkt en Kustvissers komen met een ingenieus idee dat de zeeschildpad uit hun netten houdt . Of lees dit artikel: De schildplaten van zeeschildpadden laten zien hoe het met de zee gaat .
Uitgelezen? Luister ook eens naar de Scientias Podcast:

