In deze video van Universiteit van Nederland legt ingenieur Joséphine van Ruiten (TU Delft) uit waarom het schuim op het strand zo veel PFAS bevat. Dat klinkt als een probleem, maar het is ook een aanwijzing: datzelfde principe kan worden gebruikt om PFAS uit afvalwater te halen. Door luchtbellen in vervuild water te blazen hecht PFAS zich aan het schuim, dat vervolgens kan worden afgevangen. Maar wat gebeurt er daarna met dat giftige schuim?
Scientias: Interessante video, met veel reacties! Viel er iets op in de comments?
Joséphine van Ruiten: “Wat me het meest opviel was de vraag: wat gebeurt er daarna met het schuim? Dat is een hele terechte en belangrijke vraag.”
Hoe zit het precies met wat er na het afvangen met de PFAS gebeurt?
“Dat is nog onderdeel van ons vervolgonderzoek. Er zijn verschillende methodes om PFAS te vernietigen, het is nu de vraag welke het minst energie-intensief is en de minste chemicaliën nodig heeft en tegelijk het meest effectief is. Een methode die werkt is het verbranden van PFAS, maar daarvoor heb je temperaturen boven de duizend graden nodig, waardoor deze methode zeer energie-intensief is. We weten dat de vernietiging van PFAS veel energie kost, dus het doel is een zo klein mogelijke afvalstroom te creëren waarin juist een zo groot mogelijke hoeveelheid PFAS is geconcentreerd. Op die manier hoeft er uiteindelijk een kleiner volume te worden behandeld. Dit kan bijvoorbeeld door het afgevangen schuim eerst verder te concentreren voordat het wordt vernietigd.”
Veel mensen vonden dat de bron aangepakt zou moeten worden. Is dat te simpel gezegd, of schieten we echt tekort in het voorkomen van PFAS-uitstoot?
“Naar mijn mening schieten we daarin tekort. Het aanpakken van de bron heeft veel meer effect dan PFAS achteraf proberen te verwijderen, wanneer de stoffen al verdund zijn in het milieu. Verwijdering is technisch complex, terwijl de concentraties bij de bron doorgaans veel hoger zijn. Daardoor zijn maatregelen aan de bron effectiever. Dat is wat mij betreft dan ook de beste manier om te voorkomen dat PFAS überhaupt in het milieu terechtkomt. Als we de uitstoot niet bij de bron beperken, blijven we in zekere zin dweilen met de kraan open. Uiteindelijk geldt: wat niet geproduceerd wordt, hoeft ook niet opgeruimd te worden.”
In de video wordt gezegd dat 50 tot 60 procent verwijdering van PFAS mogelijk is. Is dat genoeg om de nieuwe norm te halen?
“De geadviseerde richtwaarde van 4.4 ng/L heeft betrekking op drinkwater, terwijl het behandelde water wordt geloosd op het oppervlaktewater. Dat oppervlaktewater ondergaat vervolgens zuiveringsstappen voordat het uiteindelijk weer drinkwater wordt. Daarom is het lastig om daar een directe vergelijking mee te maken. Qua ideaalbeeld is 50-60% nog niet genoeg. Voor de langere ketens, zoals PFOS en PFOA, die al verboden zijn maar nog steeds in het milieu worden gevonden, zien we zeer hoge verwijdering. Maar de kortere ketens, die nu vaker worden gemaakt, zijn juist moeilijker te verwijderen omdat ze beter oplosbaar zijn in water. Daar is meer onderzoek voor nodig: hoe zorgen we ervoor dat ook kortere PFAS goed worden aangepakt.”
Wat is de volgende stap in het onderzoek?
“Ik heb een eerste ronde testen in het lab gedaan en de resultaten geanalyseerd. Nu kijken we naar het eventueel toevoegen van een co-surfactant om de verwijdering van kortere PFAS ketens te verbeteren. Deze co-surfactant heeft ook een hydrofobe staart, maar waar veel PFAS een negatief geladen kopgroep hebben, heeft deze co-surfactant een positief geladen kopgroep. Door die tegengestelde lading kunnen de moleculen mogelijk aan elkaar binden, waardoor er mogelijk ook meer korte keten PFAS worden verwijderd met het schuim.
Daarnaast zijn we testen aan het doen op grote schaal bij een afvalwaterzuiveringsinstallatie. We zijn gestopt met het onderdrukken van de schuimvorming en hebben een schuimafvanger geplaatst om zo het gevormde schuim te verwijderen. Zo kunnen we zien hoe deze methode onder praktijkomstandigheden presteert. In een latere fase willen we ook onderzoeken welke bestaande destructiemethoden het meest geschikt is voor het PFAS-houdende schuim.”
Wil je niets van Scientias missen? Volg Scientias op Google Discover dan zie je al onze verhalen!
