Een bezoek aan de tandarts zal bij weinig mensen de highlight reel van het jaar halen en zeker niet als er een wortelkanaalbehandeling op het programma staat. Maar de ingreep heeft onvermoede krachten. Volgens nieuw Brits onderzoek levert het een stuk meer op dan alleen het redden van een pijnlijke kies.
Een succesvolle wortelkanaalbehandeling verlaagt namelijk het risico op hartziekten, diabetes en ontstekingen op andere plekken in het lichaam, blijkt uit de studie van King’s College London, die inzoomde op een veelvoorkomende infectie: apicale parodontitis. Dat is een ontsteking van het weefsel rond de wortelpunt van een tand of kies, vaak veroorzaakt door een dode tandzenuw die ontstoken is geraakt door diep tandbederf. Dit is niet alleen pijnlijk, maar ook gevaarlijker dan veel mensen denken. Zo’n infectie kan bacteriën rechtstreeks de bloedbaan in katapulteren en zorgen voor een verhoogde ontstekingsreactie in het hele lichaam, slechtere bloedglucosewaarden en ongezonde vetten in het bloed, allemaal factoren die de kans op hartproblemen, aderverkalking en diabetes vergroten.
Wat gebeurt er in je bloed?
Er was tot op heden nog weinig onderzoek gedaan naar wat er met deze risico’s gebeurt als je de infectie wél goed behandelt. Maar dat is nu anders. Voor het eerst hielden onderzoekers de bloedchemie van patiënten bij vanaf een jaar voor de wortelkanaalbehandeling tot twee jaar erna. In totaal deden 65 patiënten van de Londense Guy’s and St Thomas’ NHS Foundation Trust mee. Met behulp van NMR-spectroscopie (Nucleaire Magnetische Resonantie) analyseerden ze hoe het lichaam suikers, vetten en eiwitten verwerkt en vooral welke veranderingen er optreden na een geslaagde tandartsbehandeling.
Wat bleek: de bloedglucosewaarden daalden in de twee jaar na de behandeling. Dit is goed nieuws, omdat hoge bloedglucose een opstap is naar diabetes. Cholesterol en andere bloedvetten waren vlak na de wortelkanaalbehandeling al duidelijk verbeterd. Dit houdt direct verband met een lager risico op hart- en vaatziekten. Er was bovendien een afname te zien van belangrijke ontstekingsmarkers die gekoppeld zijn aan hartproblemen en chronische ziektes. Ook bleken tandinfecties duidelijk gelinkt aan veranderingen in de stofwisseling elders in het lichaam. Wat er in je mond gebeurt, heeft dus een veel groter effect op onder meer je hart en alvleesklier dan gedacht.
Vroege diagnose en behandeling is cruciaal
“Onze studie laat zien dat een wortelkanaalbehandeling niet alleen je mondgezondheid verbetert”, zegt onderzoeksleider Sadia Niazi. “Het risico op ernstige aandoeningen zoals diabetes en hartziekten verlaagt er ook door. Mondgezondheid en hygiëne zijn onlosmakelijk verbonden met de algehele gezondheid. Het is belangrijk dat we dat allemaal goed in de oren knopen.”
Ze wijst erop dat langdurige wortelkanaalinfecties veel meer schade aanrichten dan alleen tandpijn. “Als bacteriën de bloedbaan bereiken, veroorzaken ze ontstekingen en verhogen ze de glucose- en vetwaarden. Dat maakt het risico op ernstige ziekten groter. Daarom is vroege diagnose en behandeling bij de tandarts cruciaal.”
Holistische zorg
Niazi pleit voor nauwere samenwerking tussen tandartsen en huisartsen: “We moeten naar geïntegreerde zorg toe. Samen kunnen we via bloedmarkers zoals glucose, triglyceriden en het eiwit tryptofaan veel beter inschatten hoe patiënten het beste kunnen herstellen en waar de risico’s liggen. Het is de hoogste tijd om verder te kijken dan de tand alleen en mondzorg echt holistisch te benaderen.”
De volgende stap is om vervolgonderzoek met meer deelnemers op te zetten, maar je mag nu al wel concluderen dat goede mondzorg een verrassend krachtig wapen is in de strijd tegen ziekten die op het eerste gezicht niets met het gebit te maken lijken te hebben.
We schreven vaker over dit onderwerp, lees bijvoorbeeld ook Tandenpoetsen op de ic: daar red je levens mee (aldus nieuw onderzoek) en Zoetstof Stevia helpt in strijd tegen gebitsbederf.
Uitgelezen? Luister ook eens naar de Scientias Podcast:
