Progesteron, het geslachtshormoon dat onder andere de menstruatiecyclus regelt, houdt wellicht meer verband met emotiebeheersing dan voorheen gedacht.
Wetenschappers hebben een link gevonden tussen een hoog progesterongehalte en lastig te onderscheiden patronen in het brein die te maken hebben met het onder controle houden van emoties. Het onderzoek, dat werd gepubliceerd in het tijdschrift Psychological Medicine, keek naar het natuurlijke gehalte van de eierstokhormonen estradiol en progesteron en of deze invloed hebben op delen van de hersenen die betrokken zijn bij het beheersen van emoties. Ook werd er gekeken of dit fenomeen verschillen in stemming kon verklaren.
Benaderen of juist vermijden
116 vrouwen met een natuurlijke cyclus kregen vragen voorgelegd die te maken hadden met hun stemming en hun huidige fase in de menstruatiecyclus. Hun speeksel werd afgenomen om hun hormoonlevels te meten. Daarna ondergingen ze een MRI-scan terwijl de onderzoekers hen blootstelden aan emotionele situaties die als ofwel ‘makkelijk’ ofwel ‘moeilijk’ werden beschouwd. De deelnemende vrouwen kregen een blij of boos gezicht te zien en werden gevraagd om natuurlijk (het blije gezicht benaderen en het boze gezicht vermijden) of juist contra-intuïtief te reageren. Alle respondenten ondergingen de vier verschillende scenario’s.
Een analyse van patronen in het brein wees uit dat het mogelijk was om op te maken of er een ‘makkelijke’ of ‘moeilijke’ emotionele reactie werd veroorzaakt. Bij een hoog progesterongehalte waren de patronen in de laterale frontale pool, een hersengebied aan de voorkant van je brein dat onder andere verantwoordelijk is voor het onder controle houden van emoties, meer vergelijkbaar met elkaar. Dit duidde erop dat de hersenen minder onderscheid konden maken tussen de eisen van de ‘makkelijke’ en ‘moeilijke’ opdracht.
Hoofdauteur van het onderzoek, Macià Buades-Rotger, voegt nog toe: “Hoewel we geen oorzaak-gevolgrelatie kunnen vaststellen na een eenmalige meting, is het een boeiende ontdekking, omdat we iets te weten zijn gekomen over progesteron dat we voorheen niet wisten.” Volgens Buades-Rotger suggereert het onderzoek dat de hersenen emoties beter kunnen reguleren als ze beter het onderscheid kunnen maken tussen emotionele situaties.
Leestip: Vrouwelijke hormonen maken opioïden aan en zorgen zo voor natuurlijke pijnstiller
Verschil in stemming
Uit een analyse van de data uit MRI-scans afkomstig van deelnemers aan het onderzoek bleek dat een hoog progesterongehalte kon leiden tot het maken van minder onderscheid in de hersenen tussen een ‘makkelijke’ en een ‘moeilijke’ situatie. Emotiebeheersing in de hersenen zorgt voor het reguleren van gedrag ondanks een emotionele reactie, wat dus betekent dat een hoog progesterongehalte in het onderzoek kon leiden tot een minder goede regulering van het gedrag. Tegelijkertijd rapporteerden de deelnemers die meer onderscheid maakten tussen de situaties in de week ervoor een betere stemming. Zo’n 7 procent van de variatie in de rapportages kon toegeschreven worden aan dit proces in het brein.
Expert in neuro-endocrinologie (onderzoekt onder andere het verband tussen hormonen en hersenen) Ulrike Krämer zegt: “De nieuwe bevindingen zouden ons kunnen helpen bij het vinden van een meer gepersonaliseerde aanpak om hormoongerelateerde stemmingsklachten op te sporen en te behandelen, zoals PMDD. In de praktijk zou het vrouwen kunnen helpen om hun gedrag en ervaringen in verband te brengen met hormonen, zodat ze ook zichzelf beter begrijpen.”
Wil je niets van Scientias missen? Volg Scientias op Google Discover dan zie je al onze verhalen!
Uitgelezen? Luister ook eens naar de Scientias Podcast:
