Een nieuw onderzoek heeft een raadsel rondom een oude bizonjachtplek in Montana opgelost: jagers stopten er niet omdat de bizon verdween, maar omdat het landschap veranderde.
Op de Great Plains van Noord-Amerika werd duizenden jaren lang op bizons gejaagd door inheemse bevolkingsgroepen. Soms gebruikten ze een jachtplek eeuwenlang. Maar niet altijd: soms lieten ze een jachtplek links liggen, zelfs als er wel bizons aanwezig waren.
Zo ook de Bergstrom-site in centraal Montana, een plek waar jagers ongeveer zeven eeuwen lang af en toe bizons doodden en verwerkten. Echter werd de plek 1100 jaar geleden ineens niet meer gebruikt. Onderzoekers hebben nu uitgezocht waarom dat gebeurde. Hun studie verscheen in Frontiers in Conservation Science.
Terugkerende droogtes
De Bergstrom-site ligt nabij een smalle doorgang in het landschap, genaamd Judith Gap. Zulke plekken zijn handig als je een kudde wilt onderscheppen. In de buurt stroomt een klein beekje, Red Bluff Creek. De aanwezigheid van water was niet alleen verfrissend. Het is ook nodig om naderhand de gedode dieren verder mee te verwerken. Zo werd de beek gebruikt om huiden in te wassen.
Leestip: Wetenschappers hebben een nieuw angstaanjagend roofdier gevonden
Een team onder leiding van ecoloog John Wendt wilden weten waarom zo’n ideale jachtplek werd verlaten terwijl er nog wel bizons in de regio te vinden waren. “We ontdekten dat bizonjagers ongeveer 1100 jaar geleden stopten met het gebruiken van een jachtplek in centraal Montana,” zegt Wendt. “Het lijkt erop dat ze stopten omdat zware, terugkerende droogtes de beek te klein maakten om er nog iets nuttigs mee te doen.”
Speuren naar het verleden
Om dat uit te zoeken combineerde het team veldwerk en labonderzoek. Ze verzamelden houtskool en lieten die dateren om te zien wanneer er precies gejaagd werd. Ook namen ze twee lange ‘sedimentdoorsnedes’ mee uit de oeverzone naast de site. In die laagjes sediment kun je sporen terugvinden van het verleden: stuifmeel (om te zien welke planten er groeiden), houtskooldeeltjes (een teken van open vuren) en zelfs microscopische sporen van een schimmel die groeit op mest. Die laatste vertelt iets over de aanwezigheid van grote grazers in het gebied, zoals bizons.
Het resultaat: de regio kreeg waarschijnlijk te maken met zware droogtes die tientallen jaren konden aanhouden. Daardoor droogde de beek grotendeels op. Echter wijst het onderzoek ook op een andere reden: in dezelfde tijdsperiode veranderde de manier van jagen sterk. Voorheen jaagden veel inheemse groepen in kleine, mobiele groepen. Echter kwam daar snel verandering in: inheemse groepen begonnen de bizonjacht steeds beter en centraler te organiseren.
Flexibiliteit
Die nieuwe manier van jagen leverde vooral veel meer bizonvlees op. Daardoor konden groepen meer voedsel bewaren voor de winter en hadden ze ineens ook handelswaar dat ze konden ruilen met andere groepen. Maar er zat ook een keerzijde aan. Wendt: “de nieuwe manier van jagen maakte groepen afhankelijker van het landschap. Zo moest er bijvoorbeeld veel water en gras in de buurt aanwezig zijn.” Met andere woorden: het kleine beekje nabij de Bergstrom-site werd door de veranderende manier van jagen snel minder aantrekkelijk. Toen de beek daarna ook nog eens grotendeels opdroogde waren jagers snel klaar met de plek.
De onderzoekers denken dat we van dat verhaal iets kunnen leren. Zo legt het onderzoek uit dat strategieën weerbaarder worden als ze veel uitwijkmogelijkheden hebben. Destijds heeft een dergelijke mate van flexibiliteit mensen geholpen om te gaan met veranderingen in het klimaat. Hetzelfde principe zou ons ook nu kunnen helpen: door plannen voor natuurbeheer niet volledig dicht te timmeren kunnen extreme weersituaties mogelijk beter opgevangen worden.
We schreven vaker over dit onderwerp, lees bijvoorbeeld ook Hoe bizons het ecosysteem van Yellowstone gezond houden en Vlijmscherpe vuistbijlen herschrijven het verhaal van de eerste bewoners van Amerika . Of lees dit artikel: Het is nu bewezen: de bizon en zelfs de mammoet kan het smeltende permafrost niet redden .
Ook elke dag vers het laatste wetenschapsnieuws in je inbox? Of elke week?
Schrijf je hier in voor de nieuwsbrief!
Uitgelezen? Luister ook eens naar de Scientias Podcast:
