Waarom is de aarde niet precies 40.000 km? Diederik legt het uit naar aanleiding van een kijkersvraag:
De vraag was: Als de meter precies gemeten is op 1 tien miljoenste evenaar noordpool waarom is die afstand dan 10 miljoen en een beetje?
Diederik: Er kwam ook een goede vraag binnen: als de meter ooit is gedefinieerd als één tienmiljoenste van de afstand tussen de Evenaar en de Noordpool, waarom is de omtrek van de aarde dan meer dan 40.000 km?
Ja, en dat klopt. Als je de omtrek van de aarde opzoekt, zie je vaak 40.075 km. Maar dat is de omtrek om de Evenaar. De aarde is geen perfecte bol, maar een beetje een tomaat: door de draaiing wordt hij in het midden iets boller. Als je van Noordpool naar Zuidpool en terug gaat – de meridionale omtrek – dan kom je uit op 40.008 km, dus dichter bij die 40.000, maar nog steeds niet exact.
In de 18e eeuw wilden ze de meter baseren op die afstand van pool tot Evenaar, maar ja, dat meet je niet zomaar even elke keer. Als een of andere bouwmarkt een jubileumcentimeter uitbrengt en je wilt checken of die klopt, dan ga je niet elke keer de halve aarde opmeten. Dus maakten ze in 1799 een metalen staaf in Parijs, de Mètre des Archives, en die werd de standaard. Alles werd daaraan geijkt.
Later, met betere metingen en uiteindelijk satellieten, kwamen we erachter dat de oorspronkelijke berekening net een beetje te kort was. Maar in plaats van het hele meetsysteem te veranderen, hielden ze gewoon die staaf aan. En zo werd dat de meter die we nog steeds gebruiken.
Wil je weten hoe we de meter tegenwoordig definiëren – zonder staaf of aarde? Laat het weten, dan maak ik daar een video over.
