Dat vroegen wetenschappers zich af en ze besloten het uit te zoeken. Het leidt tot schokkende cijfers, die getuigen van een verontrustende trend.
Het onderzoek laat namelijk zien dat de tijd die Amerikanen dagelijks vrijmaken om voor hun plezier een boek te lezen, in twintig jaar tijd met meer dan 40 procent is afgenomen. “Dit is niet zomaar een kleine dip,” aldus onderzoeker Jill Sonke. “Het gaat om een significante afname en dat is heel zorgwekkend.”
American Time Use Survey
Sonke en collega’s baseren hun verontrustende conclusies op data, verzameld tijdens het American Time Use Survey. Binnen dit onderzoeksproject werd aan meer dan 236.000 Amerikanen tussen 2003 en 2023 gevraagd hoe ze hun tijd spendeerden. Daaruit kan dus ook worden opgemaakt hoeveel tijd Amerikanen dagelijks vrijmaken om voor hun plezier een boek te lezen. En dat is precies wat onderzoekers nu hebben gedaan. Het onderzoek – verschenen in het blad iScience – wijst uit dat Amerikanen zich door de bank genomen steeds minder tijd gunnen om voor hun plezier in een boek te duiken.
Inzoomen
Natuurlijk zijn niet alle Amerikanen de afgelopen twintig jaar dagelijks 40 procent minder tijd gaan besteden aan het lezen van een goed boek. Dat is een gemiddelde. Zoomen we wat meer in, dan zien we namelijk dat er behoorlijke verschillen zijn tussen de verschillende populaties waaruit de Amerikaanse samenleving is opgebouwd. Zo blijkt bijvoorbeeld de tijd die Amerikanen van kleur dagelijks lezend voor het plezier doorbrengen in de afgelopen twintig jaar veel sterker te zijn afgenomen dan de tijd die witte Amerikanen lezend voor het plezier doorbrengen. Ook zien de onderzoekers grotere afnames in de tijd die mensen op het platteland dagelijks lezend doorbrengen (versus mensen in de stad). Daarnaast blijken ook met name mensen met een laag onderwijsniveau en een laag inkomen de afgelopen twintig jaar aanzienlijk minder te zijn gaan lezen.
Kloof
“Hoewel mensen met een hoger opleidingsniveau en vrouwen nog steeds vaker lezen, zien we zelfs binnen deze groep verschuivingen,” aldus onderzoeker Jessica Bone. “En onder degenen die wél lezen, is de leestijd licht toegenomen.” Het wijst op een groeiende kloof in leesgedrag. “Sommige mensen gaan meer lezen, terwijl velen helemaal gestopt zijn met lezen.”
Is er ook nog goed nieuws? Jawel. Zo blijkt de tijd die Amerikanen besteden aan het voorlezen van hun kinderen in de afgelopen twintig jaar niet te zijn afgenomen. Tegelijkertijd moet worden opgemerkt dat Amerikanen aanzienlijk minder vaak voorlezen dan ze voor hun eigen plezier een boek pakken. En dat is dan weer zorgwekkend, omdat voorlezen belangrijk is voor de vroege geletterdheid en een positieve invloed heeft op schoolprestaties.
Zorgwekkend
Dat Amerikanen door de bank genomen veel minder tijd vrijmaken om een boek te lezen dan twintig jaar geleden, is zorgwekkend. Want wie voor de lol een boek leest, verplaatst zich in anderen (en werkt zo aan het empathisch vermogen), leert nieuwe dingen en triggert de fantasie. “Lezen is historisch gezien een laagdrempelige, maar zeer effectieve manier om creatief bezig te zijn en de levenskwaliteit te verbeteren,” merkt Sonke op. “Als we een van de eenvoudigste instrumenten in onze gereedschapskist voor volksgezondheid verliezen, is dat een serieus verlies.”
Redenen
Rest natuurlijk nog de vraag waarom Amerikanen door de bank genomen tegenwoordig veel minder tijd vrijmaken om voor hun plezier een boek te lezen. Daar geven de bestudeerde data geen inzicht in, maar de onderzoekers hebben er wel ideeën over. De opkomst van digitale media speelt waarschijnlijk een rol, net als een gebrek aan (vrije) tijd en de groeiende ongelijkheid binnen de samenleving. “Onze digitale cultuur is zeker een onderdeel van het verhaal,” denkt Sonke. “Maar er zijn ook structurele problemen – beperkte toegang tot leesmateriaal, economische onzekerheid en een nationale afname van vrije tijd. Als je meerdere banen hebt of op het platteland woont en je niet zo gemakkelijk kunt verplaatsen, is een bezoek aan de bibliotheek misschien gewoon niet haalbaar.”
Of het tij nog gekeerd kan worden en de Amerikanen nog verleid kunnen worden om vaker voor hun plezier een boek te pakken, is onduidelijk. Maar gezien de grote voordelen die lezen heeft, pleiten de onderzoekers ervoor er alles aan te doen om de Amerikanen weer aan het lezen te krijgen. Maar ja, hoe doe je dat? “Voorlezen aan kinderen is een van de meest veelbelovende routes,” denkt onderzoeker Daisy Fancourt. Zij leren zo niet alleen nieuwe letters en woorden, maar werken tegelijkertijd aan hun empathisch vermogen en emotionele ontwikkeling. En hopelijk worden ze enthousiast over het lezen van boeken en gaan ze dat later zelf ook voor hun plezier doen. Daarnaast is het volgens de onderzoekers belangrijk dat iedereen – ongeacht huidskleur, opleidings- en inkomensniveau of woonplaats – toegang heeft tot boeken. Bone: “Idealiter maken we lokale bibliotheken toegankelijker en aantrekkelijker, moedigen we de vorming van boekenclubs aan en maken we lezen tot een socialere activiteit – dus niet iets wat je in je eentje doet.”
