Wie regelmatig tuinvogels voert voelt zich vaak beter. Een nieuw onderzoek laat zien waarom die simpele gewoonte zoveel voor je kan betekenen.
Meer dan 56 miljoen mensen in de Verenigde Staten voeren regelmatig wilde vogels. Voor veel van hen is het vullen van een voederhuisje een vaste gewoonte. Vogels zijn daar vaak heel blij mee. Onderzoekers onder leiding van Virginia Tech vroegen zich echter af wat die dagelijkse bezigheid met de voerende persoon zelf doet. Hun onderzoek laat zien dat de meeste deelnemers vinden dat vogels voeren (en naderhand bekijken) goed is voor hun mentale welzijn. Het onderzoek is te vinden in AMBIO.
Burgerwetenschap
Aan het onderzoek deden 3658 deelnemers uit de Verenigde Staten en Canada mee. Zij waren allemaal aangesloten bij Project FeederWatch, een groot burgerwetenschapsproject van het Cornell Lab of Ornithology. De deelnemers hielden tijdens de winter bij welke vogels hun tuin en voederplek bezochten. Alvorens en naderhand vulden zij vragenlijsten in over hun mentale welzijn. Daarbij zei maar liefst 95 procent dat het voeren en bekijken van vogels een positieve invloed op hen had.
Hoofdonderzoeker Kelley Langhans zegt: “Het bekijken en voeren van vogels is voor mensen een heel betekenisvolle manier om contact te maken met de natuur. Ook het effect op het mentaal welzijn lijkt aanzienlijk te zijn.” De deelnemers noemden verschillende redenen waarom dat zo was. De onderzoekers konden hun antwoorden vooral indelen in drie categorieën: emoties, betrokkenheid en betekenis.
Leestip: Dit is waarom we sommige vogelgeluiden zo mooi vinden en andere juist verschrikkelijk
Het ervaren van emoties werd verreweg het vaakst genoemd. Mensen vertelden dat vogels voeren hen blij, dankbaar, hoopvol of rustig maakte. Een deelnemer schreef bijvoorbeeld: “Ik vind vogels voeren heel rustgevend en het helpt tegen de stress.” Zulke reacties laten volgens het team zien dat het niet alleen draait om de vogels zelf, maar ook om het rustgevende moment dat erbij hoort.
Daarnaast kan het voeren en bekijken van vogels mensen ook op andere manieren helpen. Sommige deelnemers raakten nieuwsgierig naar het natuurlijke gedrag van vogels en leerden soorten daardoor vaak beter te herkennen. Anderen merkten dat het kijken hen hielp om zich beter op één ding te richten. Een kleine groep sprak zelfs over het ervaren van een gevoel van verwondering. Daardoor hadden zij het gevoel dat ze iets goeds deden voor vogels of voor de natuur.
Belangrijke kanttekening
Het onderzoek komt wel met een belangrijke kanttekening: vanwege de gebruikte onderzoeksmethode kan niet met zekerheid gezegd worden waarom mensen zich naderhand beter voelen. Dat nadeel steekt vaker de kop op als een onderzoek grotendeels leunt op het invullen van vragenlijsten: deelnemers moeten vaak een vorm van zelfrapportage uitvoeren, waardoor een objectieve blik op de situatie ontbreekt.
Ook valt er iets op te merken aan de samenstelling van de deelnemers: zij waren gemiddeld vaak ouder en hoger opgeleid dan je zou verwachten op basis van de samenstelling van de bevolking. Bovendien zijn mensen die vrijwillig vogels tellen vaak al bovengemiddeld geïnteresseerd in de natuur. Daardoor kan hun ervaring anders zijn dan die van mensen die nog nooit een vogelvoeder hebben gezien.
Zorgvuldige aanpak
Daar komt bij dat het voeren van vogels niet alleen voordelen heeft. Het ophangen van een vogelvoeder kan zelfs gevaarlijk zijn voor vogels, bijvoorbeeld doordat ziekten zich daardoor makkelijker verspreiden. Ook kunnen ze roofdieren aantrekken en kan een slecht opgehangen vogelvoeder ervoor zorgen dat vogels vaker tegen ramen vliegen.
Ashley Dayer van Virginia Tech pleit daarom voor een zorgvuldige aanpak. “We weten dat er zowel risico’s als voordelen zijn voor vogels”, zegt ze. “Maar we weten nu ook dat het voeren van vogels voor mensen een belangrijke manier kan zijn om contact te maken met de natuur.”
Volgens de onderzoekers betekent dat niet dat mensen moeten stoppen met het voeren van vogels. In plaats daarvan is het vooral een oproep: als je vogels voert, doe dat dan op een verantwoordelijke manier. Maak vogelvoeders bijvoorbeeld regelmatig schoon en zorg ervoor dat huiskatten niet makkelijk bij de vogelvoeder kunnen komen.
We schreven vaker over dit onderwerp, lees bijvoorbeeld ook Jonge stormvogels krijgen regelmatig plastic binnen via hun ouders en Verkeerslawaai vermindert het rustgevende effect van vogelgezang verrassend snel . Of lees dit artikel: Vogels verdwijnen zelfs op plekken waar hun leefgebied wel goed beschermd is .
Uitgelezen? Luister ook eens naar de Scientias Podcast:

