In Minnesota zijn tal van beschermde natuurgebieden te vinden. Onderzoekers hebben nu ontdekt dat zelfs daar vogelsoorten in een rap tempo verdwijnen.
Beschermde natuurgebieden gelden vaak als veilige plekken voor vogels. Maar zelfs daar gaat het niet altijd goed. Onderzoekers van Michigan State University, Oklahoma State University en het Minnesota Department of Natural Resources volgden zestien jaar lang vogels die leven in beschermde natuurgebieden in het westen van Minnesota. Hun conclusie: vooral op prairies worden veel soorten steeds minder vaak gezien. Het onderzoek is te vinden in Ecological Applications.
Vogels tellen
De onderzoekers gebruikten tellingen uit de periode 2008 tot en met 2023. Ze bezochten tijdens die periode steeds dezelfde veertig plekken tijdens het broedseizoen. De gebieden bestonden uit staatsparken, natuurgebieden en particulier land dat speciaal voor natuurbehoud wordt beschermd.
Tijdens ieder bezoek keken en luisterden de onderzoekers welke vogels aanwezig waren. In totaal volgden ze 33 soorten die gebruikmaken van prairies. Daar zaten heel gespecialiseerde soorten tussen, maar ook vogels die in meerdere soorten landschappen kunnen leven.
Tijdens het onderzoek daalde de kans om een van deze vogels aan te treffen gemiddeld met 22 procent. Vooral soorten die sterk afhankelijk zijn van prairies hadden het moeilijk: van de acht soorten die alleen voorkomen op prairies bleken vier soorten uiteindelijk aanzienlijk minder vaak voor te komen.
Uitzonderlijk goede leefgebieden
Dat is volgens de onderzoekers opvallend, omdat het om enkele van de beste overgebleven prairiegebieden van de Verenigde Staten gaat. Onderzoeker Chris Jennelle zegt: “de onderzochte soorten leven in uitzonderlijk goede leefgebieden. Ondanks dat komen ze toch steeds minder vaak voor. Het is heel zorgwekkend dat we deze patronen zien.”
Het gaat onder meer om vogelsoorten die in Noord-Amerika behoorlijk bekend en geliefd zijn. Zo nam de aanwezigheid van onder meer de Savannahgors en de zeggewinterkoning af. Ook de bartrams ruiter, een vogel die vanuit Zuid-Amerika naar Noord-Amerika trekt, werd minder vaak gespot.
Zelfs enkele soorten die niet volledig afhankelijk zijn van prairies werden minder vaak gezien. Dat gold bijvoorbeeld voor de treurduif en de epauletspreeuw. Hoofdonderzoeker Neil Gilbert zegt: “sommige soorten komen bijna overal wel voor. Dat betekent dat we niet alleen zeldzame soorten langzaam aan het verliezen zijn, maar ook soorten die je als Amerikaan elke dag vanuit de auto of in je achtertuin kunt zien.”
Waarom vogelsoorten verdwijnen
De onderzoekers wilden ook weten waarom de aantallen dalen. Daarom keken ze niet alleen naar de vogels, maar ook naar hun leefgebied en het weer. Ze onderzochten hoeveel prairie rondom iedere locatie lag en hoeveel randen het gebied had. Daarnaast keken ze wanneer een broedseizoen warmer, kouder, natter of droger was dan normaal.
De grootte en vorm van het gebied bleken maar bij een beperkt aantal soorten een duidelijk verschil te kunnen maken. Echter speelde vooral het weer een aanzienlijke rol: soms zorgde nat of koud weer ervoor dat vogels het zwaarder dan normaal hadden, of juist niet. Zo leek een natter broedseizoen de achteruitgang van de Savannahgors af te remmen.
De uitkomst betekent volgens de onderzoekers niet dat het beschermen van natuurgebieden geen zin heeft. “We zeggen niet dat het beschermen van land zinloos is”, benadrukt Gilbert. “Maar als je een klein natuurgebied omringt met landbouwgrond, dan zal zo’n klein gebied het waarschijnlijk niet erg goed doen.”
Verdwijnende prairies
Dat probleem speelt bijna overal in Minnesota. Toen kolonisten zich er in de negentiende eeuw vestigden bestond ongeveer een derde van de staat uit prairies. Dat was ongeveer een gebied van 73.000 vierkante kilometer. Tegenwoordig is minder dan 2 procent van die oorspronkelijke prairiegebieden over. Het grootste deel is inmiddels veranderd in landbouwgrond of weiland.
Volgens de onderzoekers kunnen vogels nog steeds de gevolgen voelen van dat eerdere verlies aan leefgebied. Biologen noemen dat een ‘extinction debt’. Daarbij kan een soort na het verdwijnen van veel leefgebied nog jarenlang aanwezig blijven, terwijl de populatie eigenlijk al te klein of te versnipperd is om zich op lange termijn goed te kunnen herstellen.
De onderzoekers waarschuwen daarom dat alleen het beschermen van prairiegebieden mogelijk niet voldoende is: de overgebleven gebieden kunnen te klein en te geïsoleerd zijn om vogels tegen verdere achteruitgang te beschermen. Volgens het team is daarom een bredere aanpak nodig. Gilbert zegt: “we moeten na gaan denken over wat we nog meer kunnen doen om deze vogelsoorten te beschermen.” Daarbij kunnen vooral boeren en veehouders een grote rol spelen, aangezien zij veel land hebben waar vogels mogelijk gebruik van kunnen maken.
We schreven vaker over dit onderwerp, lees bijvoorbeeld ook Deze vogels weten onbewust dat ze beter niet met een ratelslang kunnen vechten en Waarom vogels bij zonsopkomst bijna allemaal tegelijk beginnen te zingen . Of lees dit artikel: Deze kleine vogels zorgen ervoor dat bromelia’s twee keer zo snel evolueren .
Uitgelezen? Luister ook eens naar de Scientias Podcast:
