Vleermuizen kunnen iets heel bijzonders, waarvan lang werd gedacht dat het alleen aan mensen was voorbehouden

Vleermuizen, je hebt ze liever niet in je spouwmuren of in je haar op een zomerse avond (al schijnt dat een fabeltje te zijn). Toch zijn de diertjes interessanter dan je denkt, of in ieder geval slimmer. Ze kunnen zich namelijk dingen herinneren, een vaardigheid waarover maar enkele diersoorten beschikken.

Dat blijkt uit onderzoek van de Universiteit van Tel Aviv onder in het wild levende Egyptische fruitvleermuizen. De onderzoekers volgden een kolonie in Israël om te kijken of de dieren beschikten over cognitieve vaardigheden, waarvan we ooit dachten dat alleen mensen die hadden. Op precies te zijn wilden ze weten of vleermuizen herinneringen hadden, vooruit konden plannen en de bevrediging van hun behoeftes konden uitstellen.

Uniek experiment
Professor Yossi Yovel legt uit: “Jarenlang werd het vermogen om persoonlijke ervaringen te herinneren en vooruit te plannen als exclusief voor mensen beschouwd. Maar steeds meer studies tonen aan dat verschillende dieren ook over dergelijke capaciteiten beschikken.” Tot nu toe is dit echter voornamelijk getest in het lab, omdat veldstudies nogal lastig zijn met rondrennende en vliegende dieren. Toch hebben de Israëlische onderzoekers een poging gedaan. Ze bedachten daarvoor een uniek experiment.

De onderzoekers gingen er daarbij van uit dat vleermuizen die fruitbomen nodig hebben om te overleven, moeten onthouden waar die bomen staan en wanneer er fruit aan hangt. Als ze dus door een bos vliegen met verschillende fruitbomen zouden ze moeten weten welke boom ze wanneer moeten bezoeken. Om te testen of de dieren dat inderdaad deden, kregen ze een GPS-tracker mee. Zo konden de wetenschappers maandenlang precies zien welke routes de vleermuizen aflegden en welke bomen ze op welk moment een bezoekje brachten. De enorme berg data leverde een aantal spectaculaire resultaten op.

Intern horloge
Zo bleek dat de dieren wisten hoe snel de tijd verstrijkt. Ze hebben een soort klok in hun hoofd. Tot die conclusie kwamen de onderzoekers, nadat ze de vleermuizen een dag tot een week gevangen hadden gehouden in de kolonie. Onderzoeker Lee Harten legt uit: “We wilden kijken of de vleermuizen wisten dat er tijd was verstreken en of ze zich daarnaar gedroegen. We ontdekten dat na één dag gevangenschap de vleermuizen terugkeerden naar bomen die ze de vorige nacht hadden bezocht. Als er echter een hele week voorbij was gegaan, vermeden de oudere vleermuizen, op basis van eerdere ervaringen, bomen waarbij in de tussentijd het fruit op was geraakt.”

“Met andere woorden, ze waren in staat om te schatten hoeveel tijd was verstreken sinds hun laatste bezoek aan elke boom en ze wisten welke bomen maar een korte tijd fruit droegen en niet langer de moeite waard waren om te bezoeken. Jonge, onervaren vleermuizen konden dit niet, wat aangeeft dat dit een vaardigheid is die geleerd moet worden.”

Vooruitdenken en zelfdiscipline
De tweede vraag was of de vleermuizen in staat waren om vooruit te denken. Daarvoor observeerden de onderzoekers de route van elke vleermuis naar de eerste boom van de avond. Als dat niet de eerste de beste boom is die ze tegenkomen, zou dat duidelijk maken dat ze een plan hebben.

Onderzoeker Chen Xing vertelt: “We ontdekten dat de vleermuizen meestal direct naar een specifieke boom vliegen die ze kennen, soms twintig of dertig minuten verderop. Aangezien ze honger hebben, vliegen ze sneller als die boom verder weg is, wat erop wijst dat ze plannen waar ze naartoe gaan. Bovendien vliegen ze andere bomen voorbij, zelfs goede bronnen die ze gisteren nog bezochten. Dat maakt duidelijk dat ze de discipline hebben om de bevrediging van hun behoeften uit te stellen. We ontdekten ook dat de eerste vleermuizen die de kolonie verlieten, bomen kozen met suikerrijk fruit, terwijl de vleermuizen die later vertrokken, op zoek gingen naar eiwitten.”

Dit toont allemaal aan dat de vleermuizen een plan hebben voordat ze vertrekken en precies weten waar ze naartoe vliegen en wat voor eten ze zoeken. Toch knap van die beestjes!

Net mensen
Professor Yovel voegt toe: “Onze studie toont aan dat fruitvleermuizen in staat zijn tot een vrij complex besluitvormingsproces dat de drie vragen omvat die indicatief zijn voor cognitieve vermogens, namelijk waar – de locatie van elke boom -, wanneer – het moment dat er fruit hangt – en wat – suiker versus eiwitten.”

“Opnieuw ontdekken we dat de grens tussen mens en dier niet duidelijk afgebakend is, en dat mensen niet zo uniek zijn als sommigen misschien denken. Blijkbaar bevinden mensen en dieren zich allemaal op een spectrum, waarbij bijna elke menselijke vaardigheid ook bij dieren wordt gevonden.”

Bronmateriaal

Fout gevonden?

Voor jou geselecteerd