Van e-mails tot rapporten en van je reisplanning tot je playlist, een chatbot kan je overal bij helpen. En doet dat ook steeds vaker. Maar er is een keerzijde: de CO2-uitstoot.
Volgens een nieuwe Amerikaanse studie leidt het gebruik van AI in de Verenigde Staten jaarlijks tot zo’n 900.000 ton extra CO2-uitstoot. Dat lijkt misschien heel veel, maar op het totaal valt het volgens de onderzoekers nog wel mee: het is ongeveer 0,02 procent van de gehele Amerikaanse uitstoot. Een bescheiden, maar relevante toename, aldus de wetenschappers.
“Hoewel de verwachte uitstoot door AI relatief klein is vergeleken met andere sectoren, is het nog steeds een meetbare toename”, legt onderzoeker Anthony Harding van het Georgia Institute of Technology uit aan Scientias.nl. “Het maakt duidelijk hoe belangrijk het is om energie-efficiëntie en duurzaamheid vanaf het begin te integreren in de ontwikkeling en toepassing van AI-systemen.”
De CO2-voetafdruk van AI
Het onderzoek keek naar hoe AI de productiviteit van verschillende sectoren beïnvloedt en wat dat betekent voor energieverbruik en emissies. Harding legt uit: “We hebben berekend hoeveel energie het gemiddeld kost om een miljard dollar aan extra productie te genereren in een bepaalde industrie. Stel dat dat 1 petajoule is. Als AI de productiviteit in die sector zo verhoogt dat er 1 miljard dollar meer aan output ontstaat, dan betekent dat een extra energieverbruik van 1 petajoule. Als die sector gemiddeld 30 kiloton CO2 per petajoule uitstoot, dan levert dat 30 kiloton extra CO2 op.” De grootste bijdragen aan die extra uitstoot komen volgens hem uit de elektriciteitssector, transport en de detailhandel, sectoren die zowel een groot energieverbruik als hoge emissies hebben.
De CO2-uitstoot van AI is dus weliswaar bescheiden, maar toch zorgwekkend. “Wereldwijd stijgen de CO2-emissies nog steeds. We zouden juist moeten ontkolen”, aldus Harding. “Een stijging van 0,02 procent klinkt klein, maar het ís een stijging op een moment dat we juist moeten verminderen. Bovendien is die extra energiebehoefte waarschijnlijk niet gelijkmatig verdeeld: sommige regio’s zien veel grotere stijgingen dan anderen.”
Het onderzoek schat dat AI de Amerikaanse economie jaarlijks zo’n 12 miljard dollar aan extra groei oplevert. Daar tegenover staat ongeveer 166 miljoen dollar aan extra uitstoot als je rekent met de huidige maatschappelijke kosten van CO2 (ongeveer 185 dollar per ton). “Dat betekent dat de economische baten van AI voorlopig groter zijn dan de sociale kosten”, zegt Harding. “Maar dat wil niet zeggen dat we de milieukant mogen negeren.”
Wat bedrijven nu al kunnen doen
De sleutel ligt bij energie-efficiëntie, zowel in datacentra als bij bedrijven die AI gebruiken. “Datacentra hebben er zelf belang bij om hun energiegebruik te verminderen, want dat drukt hun grootste kostenpost. Maar er is niet altijd een prikkel om ook de CO2-uitstoot te verlagen, omdat bedrijven de maatschappelijke kosten van die emissies niet dragen. Daar ligt een taak voor beleid”, zegt Harding. “Er is niets magisch aan AI wat duurzaamheid betreft. Elke stap die een bedrijf zet om zijn energiegebruik te verminderen, maakt óók de inzet van AI duurzamer.”
AI kan ook zelf bijdragen aan het terugdringen van emissies, bijvoorbeeld door slimmere energienetwerken, betere vraagsturing of efficiëntere logistiek. Maar harde cijfers ontbreken nog. “Dat is een belangrijk onderwerp voor toekomstig onderzoek”, zegt Harding. “We weten dat AI kan helpen bij energiebeheer en integratie van hernieuwbare bronnen, maar op dit moment hebben we nog niet genoeg gegevens om die effecten goed te kwantificeren.”
Een digitale balans
De conclusie van de onderzoekers is helder: AI brengt economische groei, maar ook nieuwe milieukosten. Of die balans op de lange termijn positief blijft, hangt af van de keuzes die we nu maken. “Als de inzet van AI verder groeit, moeten we er alles aan doen om dat op een energiezuinige manier te laten gebeuren”, benadrukt Harding. “De technologie zelf is niet het probleem, het gaat erom hóé we haar gebruiken.”
Uitgelezen? Luister ook eens naar de Scientias Podcast:
