Sommige mensen houden er zelfs PTSS-achtige klachten aan over.

Wereldwijd zijn er duizenden mensen die ervan overtuigd zijn dat ze ooit door aliens zijn ontvoerd. Maar hoewel hun getuigenissen door de maatschappij doorgaans met een flinke korrel zout worden genomen, moeten we terughoudend zijn met het bagatelliseren van de impact die de vermeende ontvoering op deze mensen heeft. Want die kan oprecht en verstrekkend zijn, zo stellen onderzoekers in een nog niet gepubliceerd, maar wel al reeds aan collegiale toetsing onderworpen studie die binnenkort in het blad Explore verschijnt.

Ontvoerd
De onderzoekers baseren hun conclusie op een studie onder 51 mensen, waarvan er 19 stelden dat ze door aliens zijn ontvoerd. Het gaat om 9 vrouwen en 10 mannen, met een gemiddelde leeftijd van bijna 48 jaar. Hoewel ze allemaal meldden dat ze een buitenaardse ontvoering hadden meegemaakt, liepen hun ervaringen met de ontvoerders sterk uiteen. Sommigen zagen kort voor hun ontvoering vreemde lichten in de lucht, anderen meldden dat elektronische apparaten – zoals de radio en televisie – na de ontvoering verstoord waren. De meesten waren ’s nachts ontvoerd, maar twee mensen overkwam het bij klaarlichte dag en vier mensen terwijl ze in het gezelschap van iemand anders waren. En voor drie van de 19 mensen was het niet bij één buitenaardse ontvoering gebleven. Een groot deel van de door aliens ontvoerde mensen maakte bovendien melding van een hiaat in het geheugen: aan een deel van de ontvoering hadden ze geen herinneringen. Wat ook opvallend is, is dat sommige mensen de ontvoering niet eens als heel onprettig hadden ervaren.

Controlegroep
Naast de 19 door aliens ontvoerde mensen namen aan de studie ook 32 mensen deel die nog nooit door aliens ontvoerd waren. Zij vormden de controlegroep. Deze bestond uit 15 vrouwen en 17 mannen, met een gemiddelde leeftijd van 47,3 jaar.

Testen
Alle proefpersonen ondergingen vervolgens drie tests. In de eerste test werd vastgesteld in hoeverre ze symptomen van een posttraumatische stressstoornis (PTSS) vertoonden. Daarna volgde er een suggestiviteits-test. Tijdens deze test werd vastgesteld in hoeverre de proefpersonen geneigd waren om de ideeën, overtuigingen, houdingen of acties van anderen snel en klakkeloos te omarmen. En tijdens de laatste test werd vervolgens gekeken in hoeverre de proefpersonen bekend waren met dissociatie (hiervan is sprake als mensen als het ware even loskomen van de realiteit en bepaalde gedachten, emoties, herinneringen of waarnemingen tijdelijk niet binnenkomen, oproepbaar zijn of minder samenhang vertonen). Na de tests gingen de auteurs van de studie – beiden klinisch psycholoog van beroep – in gesprek met alle proefpersonen om eventuele ernstige psychologische problemen (van psychose tot persoonlijkheids- en dissociatiestoornissen) op te sporen. Ook werden de ervaringen van door aliens ontvoerde mensen tot in detail besproken.

PTSS
Het onderzoek wees uit dat PTSS-achtige symptomen net iets vaker – maar niet significant vaker – voorkwamen in de groep met ontvoerden dan in de controlegroep. Negen van de 19 mensen die ervan overtuigd waren dat ze door aliens ontvoerd waren, konden met PTSS gediagnosticeerd worden. Dat is 47,3 procent en daarmee komt PTSS – afgaand op dit kleinschalige onderzoek – onder door aliens ontvoerde mensen nog net iets vaker voor dan onder mensen die door soortgenoten gekidnapt zijn (en die daar in bijna 46 procent van de gevallen PTSS aan overhouden). Zeven anderen vertoonden ook PTSS-achtige symptomen, maar niet genoeg om aan de criteria voor PTSS te voldoen. Slechts drie proefpersonen vertoonden geen enkel PTSS-symptoom.

Het laat volgens de onderzoekers zien dat de vermeende ontvoeringen in ieder geval voor een deel van de ontvoerden een verstrekkende impact hebben. “De betreffende individuen lijden vaak onder invloedrijke, echte consequenties (die de ontvoering) voor hun mentale gezondheid heeft,” zo schrijven de onderzoekers.

Suggestiviteit
Een andere opvallende conclusie is dat de controlegroep significant hoger scoorde tijdens de suggestiviteit-test. Blijkbaar namen de mensen in deze groep zaken dus sneller klakkeloos voor waar aan dan de door buitenaardse wezens ontvoerde mensen. Het suggereert volgens de onderzoekers dat suggestiviteit niet gebruikt kan worden om de ervaringen van door aliens ontvoerde mensen te helpen verklaren. Want deze mensen zijn – in ieder geval afgaand op deze kleinschalige studie – juist kritischer over wat ze zien en horen dan anderen.

Dissociatie
De door aliens ontvoerde mensen scoorden vervolgens weer hoger – maar niet significant hoger – tijdens de laatste test, wat erop wijst dat deze mensen iets vertrouwder zijn met dissociatieve ervaringen dan de controlegroep. Bij sommige proefpersonen zien we dat overduidelijk terug in de beschrijvingen van hun ervaringen. Bijvoorbeeld wanneer ze melding maken van een hiaat in hun herinneringen aan de ontvoering. “Maar dit fenomeen zagen we niet bij alle mensen, wat nog eens benadrukt hoe divers de kenmerken van onze proefpersonen en hun ervaringen zijn,” zo schrijven de onderzoekers.

Vervolgonderzoek
Meer onderzoek is hard nodig. Zo blijft ook na dit onderzoek onduidelijk waar de buitenaardse ontvoeringen hun oorsprong vinden. De meeste onderzoekers zijn er daarbij wel van overtuigd dat we op jacht naar antwoorden niet zozeer omhoog, maar veelal juist naar onszelf moeten kijken. “De getuigenissen van mensen die beweren dat ze ontvoerd zijn door aliens zijn ongelofelijk fascinerend, maar vaak hebben ze meer te maken met de menselijke psyche dan met leven op andere planeten.” Dat wordt volgens de onderzoekers onder meer onderschreven door het feit dat de herinneringen aan de vermeende ontvoeringen – hoewel deze door de samenleving vaak niet serieus worden genomen – door de ‘slachtoffers’ toch heel serieus worden gebracht. “Het is een sterke aanwijzing dat het geheugen zowel kneedbaar als gecompliceerd is.” Maar hoe dat precies leidt tot levensechte herinneringen aan iets wat velen van ons onwaarschijnlijk achten, blijft in nevelen gehuld.

Wetenschappers hebben wel geprobeerd om verklaringen te vinden voor de herinneringen aan buitenaardse ervaringen. Zo kunnen bijvoorbeeld psychoses, persoonlijkheidsstoornissen en dissociatieve stoornissen leiden tot waanideeën, zoals buitenaardse ontvoeringen. Maar data suggereren dat dergelijke ernstige stoornissen niet vaker voorkomen onder mensen die menen door aliens ontvoerd te zijn. Ook de hypothese dat alle buitenaardse ontvoeringen hoaxes zijn, lijkt niet houdbaar. Want hoaxes worden door hun bedenkers graag voor het voetlicht gebracht en veel door aliens ontvoerde mensen praten er liever niet publiekelijk over. Maar er zijn ook hypotheses die ook na vervolgonderzoek wél hout lijken te snijden. De slaapverlamming-hypothese is er daar één van. Slaapverlamming is een vrij veelvoorkomende slaapstoornis waarbij de spieren in het lichaam kort voor het in slaap vallen of kort na het ontwaken verlamd zijn en die vaak gepaard gaat met hallucinaties, en waarbij mensen zich soms angstig voelen en het idee kunnen hebben dat ze zweven. “Zo’n ervaring kan geïnterpreteerd worden als een buitenaardse ontvoering,” aldus de onderzoekers, die in hun studie ook verschillende verklaringen voor de buitenaardse ontvoeringen aanhalen.

Over de aard van de ervaringen van mensen die een buitenaardse ontvoering hebben doorgemaakt, is het laatste woord dus nog niet gezegd. Maar voor nu mogen we wel aannemen dat die ontvoeringen – ongeacht hun aard – negatieve consequenties kunnen hebben voor de gezondheid van de slachtoffers. “Ontvoerden kunnen een emotionele reactie vertonen die overeenkomt met PTSS want – ongeacht of hun herinneringen nu kloppen of niet – hun angst is echt.”