Niet alleen blijken kinderen die in de buurt van lawaaierige wegen naar school gaan minder goed hun aandacht erbij te kunnen houden, ze hebben ook een slechter geheugen.

Met name in grote steden valt het bijna niet te voorkomen dat de school zich in de buurt van een lawaaierige weg bevindt. Het betekent dat veel kinderen dagelijks worden blootgesteld aan een hoop herrie. Maar is dat ook erg? Een nieuwe studie suggereert van wel en toont aan dat kinderen die op school veel verkeersgeluid horen, achterlopen in hun cognitieve ontwikkeling.

Studie
Onderzoekers namen in de studie 38 verschillende scholen in Barcelona onder de loep. Het onderzoek omvatte maar liefst 2680 kinderen in de leeftijd van 7 tot 10 jaar. Om de mogelijke impact van verkeerslawaai op de cognitieve ontwikkeling te bepalen, bestudeerden de onderzoekers twee vaardigheden die zich snel tijdens deze leeftijd ontwikkelen en essentieel zijn voor leren en schoolprestaties: aandacht en werkgeheugen.

Meer over aandacht en werkgeheugen
Het team onderzocht onder meer of de kinderen aandacht hadden voor een bepaalde stimuli en of ze zich voor langere tijd goed konden concentreren op een specifieke taak. Het werkgeheugen is een tijdelijke opslagplaats van taak-relevante informatie in de hersenen. Het speelt onder andere een rol bij het onthouden en gebruiken van zojuist opgedane kennis, zoals het maken van rekensommen. Wanneer we informatie die in het werkgeheugen is opgeslagen continu en effectief moeten verwerken, gebruiken we het zogenaamde complexe werkgeheugen.

De schoolkinderen werden over een tijdspanne van 12 maanden bestudeerd. Daarnaast werd er in dezelfde periode geluidsmetingen op de speelplaatsen en in de klaslokalen uitgevoerd.

Cognitieve ontwikkeling
De studie toont aan dat verkeerslawaai behoorlijk de cognitieve ontwikkeling van schoolkinderen aantast. Kinderen die namelijk worden blootgesteld aan meer verkeersgeluiden, konden minder goed hun aandacht erbij houden en hadden een slechter geheugen. Een toename van 5 decibel in het geluidsniveau resulteerde bijvoorbeeld in een 5 procent langzamere ontwikkeling van het aandachtsvermogen ten opzichte van leerlingen op scholen zonder verkeerslawaai. De ontwikkeling van het werkgeheugen was iets meer dan 11 procent langzamer dan gemiddeld en de ontwikkeling van het complexe werkgeheugen was 23,5 procent langzamer.

Storend
Al met al laten de onderzoekers zien dat verkeerslawaai de ontwikkeling van cruciale geheugen- en aandachtsvaardigheden bij basisschoolkinderen aanzienlijk vertraagt. “Onze bevindingen suggereren dat geluidspieken in het klaslokaal storend kunnen zijn voor de neurologische ontwikkeling,” concludeert onderzoeker Maria Foraster. En dat is een kwalijke zaak. “Onze studie ondersteunt de hypothese dat de kindertijd een kwetsbare periode is waarin externe stimuli zoals geluid de cognitieve ontwikkeling dat plaatsvindt vóór de adolescentie kunnen beïnvloeden,” vult onderzoeker Jordi Sunyer aan.

Actie
Omdat veel scholen met geluidsoverlast te maken hebben, sturen meerdere wetenschappers aan op actie. “Aangezien veel Europese kinderen die in grote steden wonen worden blootgesteld aan verkeerslawaai, heeft deze studie implicaties voor het overheidsbeleid om de herrie van het wegverkeer in de buurt van scholen te verminderen,” vindt hoogleraar Cognitieve Neurowetenschappen Iroise Dumontheil, verbonden aan de Universiteit van Londen. Daarnaast is het aanpakken van het lawaai ook belangrijk voor de gelijkheid, zo stelt onderzoeker Trevor Cox, verbonden aan de Universiteit van Salford. “Scholen in achterstandswijken bevinden zich namelijk meestal op luidruchtigere plekken.”

Cox onderstreept dat verkeerslawaai een neveneffect is van het moderne leven. “Maar we zijn ons er eigenlijk nog te weinig van bewust hoe dit onze gezondheid en welzijn schaadt,” gaat hij verder. De nieuwe studie is dan ook een ontnuchterende herinnering. De onderzoekers hopen hun studie uit te breiden naar andere steden om te zien of daar de cognitieve ontwikkeling van schoolkinderen tevens door geluidsoverlast wordt belemmerd.