Goed nieuws voor rokers die van de sigaret af willen: e-sigaretten met nicotine zijn een stuk effectiever bij het stoppen dan pleisters, kauwgom of therapie, blijkt uit Amerikaans onderzoek.
Roken is wereldwijd de belangrijkste te voorkomen doodsoorzaak. Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) eist het jaarlijks meer dan zeven miljoen levens, van wie 1,6 miljoen niet-rokers die worden blootgesteld aan meeroken. Tegen die achtergrond onderzochten wetenschappers wederom wat écht werkt om van de verslaving af te komen.
Bewezen en haalbare optie
De nieuwe analyse is onderdeel van een doorlopende systematische review die steeds wordt bijgewerkt zodra er nieuw bewijs beschikbaar komt. In totaal zijn er 80 gerandomiseerde onderzoeken met controlegroep met in totaal bijna 30.000 deelnemers onder de loep genomen. Negen daarvan zijn nieuw ten opzichte van de vorige update.
Uit de resultaten blijkt met grote zekerheid dat e-sigaretten met nicotine tot hogere stoppercentages leiden dan nicotinevervangende middelen zoals pleisters en kauwgom: het lukte ongeveer 4 op de 100 mensen extra om te stoppen met roken. E-sigaretten met nicotine werken beter dan de nicotinevrije variant, met zo’n 2 extra stoppers per 100 deelnemers.
Het stoppercentage lag ook hoger wanneer mensen een e-sigaret gebruikten naast begeleiding via individuele counseling of groepsprogramma’s. “We hebben zeer sterk bewijs dat gereguleerde e-sigaretten met nicotine fors minder schadelijk zijn dan roken”, vertelt hoofdonderzoeker Jamie Hartmann-Boyce van University of Massachusetts Amherst. “De resultaten zijn erg consistent. We kunnen dan ook met een gerust hart zeggen dat dit een bewezen en haalbare optie is voor mensen die willen stoppen met traditionele sigaretten.”
Gereguleerde vapes
Er is geen bewijs voor een verhoogd risico op ernstige schade bij het gebruik van e-sigaretten als stopmiddel, al pleit het team voor doorlopend vervolgonderzoek. Let op: de resultaten gelden alleen voor het gebruik van gereguleerde e-sigaretten met nicotine. Illegale producten of varianten met andere stoffen, zoals THC, kunnen allerlei risico’s met zich meebrengen. “Het is belangrijk om te benadrukken dat onze review zich richt op gereguleerde e-sigaretten met nicotine. Veel producten op de markt voldoen niet aan die standaarden”, waarschuwt Hartmann-Boyce. “Illegale e-sigaretten kunnen gevaarlijk zijn, je loopt als gebruiker het risico op instabiele batterijen en blootstelling aan schadelijke chemicaliën. Wie wil stoppen met roken via e-sigaretten, moet alleen apparaten kopen die zijn getest en goedgekeurd door de toezichthouder in hun eigen land.”
Veel grote gezondheidsorganisaties, waaronder de WHO, waarschuwen dat gebruikers via e-sigaretten nog altijd worden blootgesteld aan nicotine en andere schadelijke stoffen. Ook is de zorg dat vapen onder kinderen en jongeren kan leiden tot nicotineverslaving en later tot het roken van echte sigaretten. De onderzoekers benadrukken dat e-sigaretten niet voor iedereen de beste manier zijn om te stoppen en adviseren mensen om eerst contact op te nemen met hun huisarts voor advies. Vapen brengt ook gezondheidsrisico’s met zich mee, maar die vallen volgens de auteurs in het niet bij de gevaren van roken.
In Nederland zijn alleen vapes en e-liquids met tabakssmaak toegestaan. Alle fruit-, snoep- of mentholsmaken zijn verboden. De online-verkoop van vapes is volledig verboden. Sinds 2025 mogen ze ook niet meer in supermarkten worden verkocht, maar uitsluitend nog in tabaks- en speciaalzaken.
Doorzetten loont
“Stoppen met roken is moeilijk en veel rokers hebben al meerdere pogingen ondernomen zonder succes, legt onderzoeker Nicola Lindson van de University of Oxford uit. “Daarom is het belangrijk dat er verschillende opties beschikbaar zijn om iemand te helpen stoppen. Dat kan mensen aanmoedigen om te blijven proberen. Nicotinevapes zijn waarschijnlijk niet volledig risicovrij, maar ze zijn minder schadelijk dan roken en dat is de belangrijkste vergelijking voor mensen die nog steeds tabak roken.”
Hartmann-Boyce ziet de overstap naar de e-sigaret niet als eindstation, maar als tussenstap: “Voor iemand die al verslaafd is aan nicotine door het roken van sigaretten, is een veiliger alternatief zoals een e-sigaret zeker het overwegen waard. Zeker als andere hulpmiddelen niet hebben gewerkt. We werken momenteel aan een review over hulp bij het stoppen met vapen zelf. Zo kunnen we mensen een steuntje in de rug geven om de stap te zetten naar volledige nicotinevrijheid.”
Wil je niets van Scientias missen? Volg Scientias op Google Discover dan zie je al onze verhalen!
Uitgelezen? Luister ook eens naar de Scientias Podcast:
