Van Canadarm2-reparatie tot WK-optimisme: alle ruimtenieuws van deze week op een rij

Een blik op de drukke week aan boord van het ISS, met een cruciale ruimtewandeling, WK-voetbalgevoelens en adembenemende beelden van de aarde, plus het laatste nieuws over Artemis III en de Roman-ruimtetelescoop.

Het is een drukte van jewelste in de ruimtevaartwereld. Terwijl de bemanning van het internationale ruimtestation (ISS) zich opmaakt voor een belangrijke reparatie aan de Canadarm2, wordt er aan boord ook volop genoten van het WK voetbal en de spectaculaire uitzichten op onze planeet. Verder weg, op aarde, worden ondertussen de laatste voorbereidingen getroffen voor twee van de meest ambitieuze missies van NASA: de Artemis III-testmissie en de lancering van de Nancy Grace Roman-ruimtetelescoop.

Reparatie aan de robotarm

Deze week staat in het teken van een cruciale onderhoudstaak voor het ISS. De Amerikaanse astronauten Chris Williams en Jack Hathaway bereiden zich voor op een ruimtewandeling die gepland staat voor vandaag, 30 juni. Het doel van de missie, aangeduid als US Spacewalk 95, is het repareren van Canadarm2, de bekende robotarm van het station. De arm is een onmisbaar hulpmiddel voor het vastpakken van vrachtcapsules en het ondersteunen van ruimtewandelingen en onderhoud, en deze reparatie is essentieel om hem weer volledig operationeel te krijgen. De ruimtewandeling zal naar verwachting enkele uren duren en wordt live gevolgd vanuit het controlecentrum op aarde.

Canadarm2 is met zijn lengte van ruim 17 meter en zeven beweeglijke scharnieren een ware reus die ladingen tot wel 116.000 kilogram kan verplaatsen. Maar waar de arm vooral bekendstaat om zijn kracht, is het vaak de kleinere Dextre die het precisiewerk doet. Deze robotische ‘handyman’ is aan het uiteinde van de arm bevestigd en beschikt over twee armen met verwisselbare gereedschappen. Samen vormen ze een onmisbaar team dat reparaties, experimenten en ondersteuning tijdens ruimtewandelingen mogelijk maakt. De video hieronder toont hoe het robotduo in timelapse te werk gaat:

Wil je niets van Scientias missen? Voeg Scientias toe als voorkeursbron op Google dan zie je al onze verhalen!

WK-voetbal in een baan om de aarde

Ondanks de uitschakeling van het Nederlands elftal afgelopen nacht, zorgde het WK voetbal voor een vrolijke noot aan boord van het ISS. De astronauten, waaronder NASA’s Jessica Meir, Chris Williams en Jack Hathaway, samen met ESA-astronaut Sophie Adenot, maakten een speciale video waarin ze hun enthousiasme voor het toernooi deelden. De video, die eerder deze maand werd opgenomen, toont hoe het internationale team aan boord de verbindende kracht van sport viert, ver boven alle aardse rivaliteiten. Het is een mooi voorbeeld van hoe zelfs op 400 kilometer hoogte de gebeurtenissen op aarde worden gevolgd.

Een adembenemend uitzicht

Naast werk en sport is er gelukkig ook tijd voor verwondering. NASA-astronaut Jessica Meir deelde onlangs prachtige foto’s van wolkenpatronen zoals die alleen vanuit het ISS te zien zijn.

Twee beelden van wolkenpatronen, vastgelegd door NASA-astronaut Jessica Meir vanaf het ISS. “Even viewing clouds from the International Space Station is enchanting, an endless variety of shapes, textures, and sizes … usually quite serene, but sometimes ominous, like these thunderclouds over the Pacific Northwest this week,” aldus Meir over de adembenemende en afwisselende uitzichten op onze planeet. Foto’s: NASA / Jessica Meir

Nog indrukwekkender is de timelapse-video die NASA-astronaut Don Pettit drie dagen geleden plaatste. Hij legde een zonsondergang vast vanuit een baan om de aarde, een fenomeen dat van begin tot eind slechts acht seconden duurt. Pettit merkte daarbij op dat het vastleggen van de overgang een uitdaging is voor de camera, maar dat het feit dat de bemanning zestien van zulke zonsondergangen per dag meemaakt, dat meer dan goedmaakt.

Verkeer op het ruimtestation

Ondertussen blijft het een komen en gaan van capsules bij het ISS. De configuratie van het station, zoals weergegeven op onderstaand overzicht, toont de huidige aangemeerde capsules. In het Russische segment zijn de onbemande vrachtcapsules Progress-94 en Progress-95 gekoppeld. Aan de internationale zijde bevinden zich de Cygnus-24-vrachtcapsule van Northrop Grumman. De bemenste Crew-12 Dragon van SpaceX en de Sojoez MS-28 zijn de capules van de huidige Expeditie 74 en Crew-12 leden. Dit toont de internationale samenwerking die nodig is om het station te bevoorraden en van bemanning te wisselen, een logistieke puzzel die continu in beweging is.

Een overzicht van de International Space Station-configuratie per 16 juni, de laatste wijziging aan deze configuratie vanaf het vertrek van SpaceX’s CRS-34 vrachtcapsule op dezelfde 16e juni (foto boven). Heden (onder): de vijf aangemeerde ruimtevaartuigen: de Crew-12 Dragon, de Cygnus XL, de Sojoez MS-28 en de twee Progress-vrachtcapsules 94 en 95. Afbeelding: NASA

We schreven vaker over dit onderwerp, lees bijvoorbeeld ook Nét gered van een ramp: dit gebeurde er afgelopen week allemaal aan boord van het ISS en . Of lees dit artikel: Waarom astronauten opnieuw moeten leren hoe je iets vasthoudt.

Artemis III en Roman-telescoop in aantocht

Verderop in Florida worden ondertussen grote stappen gezet voor de toekomst van de ruimtevaart. Op het Kennedy Space Center in Florida zijn de eerste RS-25-raketmotoren gearriveerd voor de Artemis III-missie. Deze motoren zullen, samen met de hoofdtrap van de Space Launch System (SLS)-raket, de Artemis III-astronauten de ruimte in brengen, hoewel dit wederom een testmissie is die niet ver van Aarde reiken zal. Ook is een ander onderdeel, een beschermingskap, voor de hoofdtrap aangekomen, een teken dat de hardware steeds meer vorm begint te krijgen op het lanceercomplex.

Teams van NASA’s Kennedy Space Center losten op 23 juni 2026 twee van de in totaal vier benodigde RS-25 SLS-raketmotoren (Space Launch System), gebouwd door L3 Harris Technologies voor de Artemis III-missie. De inspectie die je hier ziet vond daaropvolgend plaats in het Vehicle Assembly Building van het ruimtevaartcentrum. De vier motoren van de khoofdtrap moeten tijdens de lancering samen meer dan 8.900 kilonewton aan stuwkracht leveren om de Orion-capsule in een baan om de aarde te brengen. Foto’s: NASA
Teams transporteerden op maandag 22 juni 2026 een beschermingskap voor de hoofdtrap van de Artemis III Space Launch System-raket (SLS) vanaf NASA’s ‘Pegasus’-vrachtschip naar de assemblagehal (of: Vehicle Assembly Building) van NASA’s Kennedy Space Center in Florida. De kap moet de thermische systemen van de rakettrap beschermen wanneer de SLS in zijn ‘short stack’-configuratie op de mobiele lanceerder bij lanceercomplex 39B staat. Foto: NASA

Tegelijkertijd is de gloednieuwe Nancy Grace Roman-ruimtetelescoop gearriveerd, die naar verwachting op 30 augustus zal worden gelanceerd met een SpaceX Falcon Heavy-raket. Deze telescoop, die met zijn krachtige infraroodcamera’s dieper in het heelal zal kijken dan ooit tevoren, staat symbool voor de nieuwe generatie ruimte-observatoria.

We schreven vaker over dit onderwerp, lees over de bouw van de Artemis III: Van Prada-voering tot raket zonder trap: alle bouwstenen voor de riskante generale repetitie van de Artemis maanmissies of ons themadossier ‘Nancy Grace Roman-ruimtetelescoop‘. 

De Chinese ruimtevaart in stroomversnelling

Niet alleen NASA is actief; ook China zet zijn ruimtevaartprogramma krachtig voort. De afgelopen twee weken vonden er meerdere succesvolle lanceringen plaats. Zo werd een nieuwe groep navigatiesatellieten in een baan om de aarde gebracht met een Kuaizhou-11-raket, en werden er met Lange Mars-raketten verschillende commerciële en wetenschappelijke satellieten gelanceerd. Deze lanceringen onderstrepen de groeiende capaciteit en ambitie van China, zowel voor eigen doeleinden als voor de internationale commerciële markt.

Een gemodificeerde Lange Mars 7-raket stijgt op vanaf het Wenchang Space Launch Site in de Chinese provincie Hainan op 23 juni 2026. Aan boord bevindt zich de communicatiesatelliet TJSW-26A, die in een geostationaire baan op ongeveer 35.786 kilometer hoogte wordt gebracht. Foto: China Academy of Launch Vehicle Technology (CALT)
Een Kuaizhou11 Y13-raket van het commerciële bedrijf ExPace stijgt op vanaf het Jiuquan Satellite Launch Center in het noordwesten van China op 17 juni 2026. De raket brengt de CentiSpace-05-satellietgroep, onderdeel van een wereldwijd navigatiesatellietsysteem, in een baan om de aarde. Foto: CGTN
Een Lange Mars 12 Y17-raket stijgt op vanaf het Wenchang Commercial Space Launch Site in de Chinese provincie Hainan op 17 juni 2026. Aan boord bevinden zich negen satellieten voor het GuoWang-internetconstellatie, die in een lage baan om de aarde worden gebracht. Foto: CASIC / CAST
Een Lange Mars 3B/E-raket stijgt op vanaf lanceercomplex 2 bij het Xichang Satellite Launch Center in de zuidwestelijke Chinese provincie Sichuan op 16 juni 2026. Aan boord bevindt zich de Shijian-31-satelliet, die wordt gebruikt voor het monitoren van de ruimteomgeving. Foto: China Aerospace Science and Technology Corporation / Shanghai Academy of Spaceflight Technology

We schreven vaker over dit onderwerp, lees bijvoorbeeld ook: Van Texas tot Jiuquan: drie raketten, drie continenten, één ruimtevaartrace of China’s ruimtevaart in stroomversnelling: maanbasis, ruimtestation en commerciële raketten – dit gaat hard. Of: Ruimtestations in beeld: ISS-foto’s vs. Tiangong-muizen.

Een blik vooruit en een geslaagde week

Deze week was een perfecte illustratie van de veelzijdigheid van de moderne ruimtevaart. Aan boord van het ISS werd hard gewerkt aan noodzakelijk onderhoud, maar werd ook de verbondenheid met de wereld benadrukt via sport en het delen van de unieke schoonheid van de aarde. Terwijl de bemanning van het ISS zich voorbereidt op de komende ruimtewandeling, worden op de grond tegelijkertijd de fundamenten gelegd voor de volgende grote sprongen in de verkenning van onze kosmische omgeving. Van de reparatie van een robotarm tot de voorbereiding van een reis naar de maan, het was andermaal een drukke en succesvolle week in de ruimtevaart.

Uitgelezen? Luister ook eens naar de Scientias Podcast:

Bronmateriaal

"ISS" - NASA
"Artemis" - NASA
"China/Space" - CGTN e.a.
Afbeelding bovenaan dit artikel: NASA

Fout gevonden?

Voor jou geselecteerd