Een verwoestende brand legde een Bronstijddorp deels in de as, maar hielp tegelijkertijd een houten weefgetouw eeuwenlang te bewaren.
Archeologen hebben in de vroegere Spaanse nederzetting Cabezo Redondo een bijzondere vondst gedaan: ze troffen de resten aan van een ongeveer 3.500 jaar oud weefgetouw uit de Bronstijd. Wat deze ontdekking echter echt speciaal maakt is dat niet alleen de kleien weefgewichten zijn teruggevonden, maar ook delen van de houten constructie en resten van vezels. Het onderzoek is te vinden in het tijdschrift Antiquity.
Enorme brand
Het weefgetouw werd gevonden tijdens opgravingen op de westelijke helling van Cabezo Redondo, in het huidige Villena in Spanje. Op een verhoogd platform troffen de onderzoekers een dichte concentratie van kleien gewichten aan. Tussen die gewichten lagen ook verkoolde houten balken en gevlochten espartovezels, een sterke grassoort die in het Middellandse Zeegebied vaak werd gebruikt voor het weven van touwen, matten en manden. Door de unieke combinatie van vondsten kunnen de onderzoekers met grote zekerheid zeggen dat het hier om de resten van een verticaal weefgetouw gaat.
Dat het geheel zo goed bewaard bleef is te danken aan een ramp. Ongeveer 3.500 jaar geleden werd een deel van de nederzetting getroffen door een enorme brand. Daarbij stortte ook het dak in. Volgens onderzoeker Gabriel García Atiénzar was dat cruciaal. “De instorting van het dak was doorslaggevend,” legt hij uit. “Daardoor ontstond een afgesloten ruimte waarin alles plotseling werd verwoest en direct begraven. Daardoor bleef alles uiteindelijk heel mooi bewaard.”
De onderzoekers vonden tientallen weefgewichten. Die gewichten werden gebruikt om draden strak naar beneden te houden en wogen gemiddeld ongeveer 200 gram. Ook werden kleine koordjes gevonden in de gaten van sommige gewichten. Naast de gewichten lagen meerdere houten delen parallel tegen een muur. De dikkere stukken waren waarschijnlijk de staanders van het frame, terwijl smallere delen vermoedelijk de horizontale balken vormden.
De houten onderdelen zijn onderzocht met sterke microscopen. Daaruit bleek dat het hout afkomstig was van Aleppoden, een boomsoort die veel voorkomt in de regio. De vele groeiringen laten zien dat het hout waarschijnlijk afkomstig was van een oudere boom.
De textielrevolutie
De ontdekking is belangrijk, omdat deze meer vertelt over de grote textielrevolutie die plaatsvond in de Bronstijd. Onderzoeker Ricardo Basso legt uit: “De textielrevolutie was het resultaat van een combinatie van processen, waaronder de groei van veeteelt voor wol, technische vernieuwingen in weefgetouwen en veranderingen in de samenleving.”
Het is voor archeologen vaak erg lastig om degelijk onderzoek te doen naar de textielrevolutie die plaatsvond in de Bronstijd. Daardoor moeten ze vaak veel afleiden uit losse voorwerpen, zoals losse weefgewichtjes. De vondst maakt het voor het eerst mogelijk om losse onderdelen te bestuderen en daarna ook te kijken naar welke rol deze hadden in het geheel. Basso: “We gaan van het speculeren over losse weefgewichten naar het gedetailleerd documenteren van een compleet weefgetouw.”
De exacte vindplaats van het weefgetouw kan trouwens ook iets zeggen over het dagelijks leven van toen. Het weefgetouw stond namelijk niet in een afgesloten werkplaats, maar in een gedeelde buitenruimte die waarschijnlijk door meerdere huishoudens werd gebruikt. Dat suggereert dat het weven van stoffen mogelijk een gezamenlijke activiteit was.
We schreven vaker over dit onderwerp, lees bijvoorbeeld ook Eindelijk weten we wat mensen aten in de Bronstijd: ontdekte eiwitten zijn 3000 jaar ouder dan wat ooit eerder is onderzocht en Smeltend gletsjerijs in Noorwegen brengt perfect bewaard gebleven pijl uit de bronstijd aan het licht . Of lees dit artikel: In de Bronstijd was het heel normaal om kostbare spullen weg te gooien .
Uitgelezen? Luister ook eens naar de Scientias Podcast:
