Tweedelige Hubble-operatie onthult details van kraamkamer van sterren

Hubble combineert waarnemingen van 20 jaar om een spectaculair, wolkig sterrenlandschap in de Grote Magelhaense Wolk vast te leggen. Een blik in een van de grootste stervormingsgebieden in ons kosmische achtertuin.

De Hubble ruimtetelescoop heeft opnieuw een adembenemend kosmisch tafereel vastgelegd. Deze keer richtte de telescoop zijn scherpe blik op een deel van de Grote Magelhaense Wolk (LMC); een satellietstelsel van onze Melkweg op ongeveer 160.000 lichtjaar afstand. De resulterende foto toont een mistig landschap van gas en stof, verlicht door de felle straling van jonge, pasgeboren sterren.

Een kosmisch laboratorium vlakbij
De LMC is meer dan alleen een mooi plaatje; het is een belangrijk astronomisch laboratorium. Met een massa van 10-20% van die van onze Melkweg is dit dwergstelsel de grootste in een groep van tientallen begeleiders van de onze. Het is tevens de thuisbasis van enorme stellaire kraamkamers, waar gaswolken samentrekken tot nieuwe sterren. De nieuwe Hubble-opname toont een deel van N11, het op één na grootste stervormingsgebied in de LMC. Alleen de beroemde Tarantulanevel is nog actiever.

Overzichtsfoto van de Grote Magelhaense Wolk (LMC), in 2019 vastgelegd in ongekend detail door ESO’s VISTA-telescoop. Deze grootschalige observatie toont ons naaste buurstelsel met een omvang van ongeveer 6 booggraden breedte (de maan is slechts zo’n 0,5 booggraden breed aan onze sterrenhemel) en onthult een schatkamer aan sterren en stellaire kraamkamers. De Hubble opname is een detail van N11, het op één na grootste stervormingsgebied, te vinden helemaal rechts bovenaan deze opname. Foto: ESO/VMC Survey. Klik hier voor een zoombare versie van deze foto.

Tweedelige observatie onthult geheimen
Wat de nieuwe opname van Hubble bijzonder maakt, is dat hij is samengesteld uit waarnemingen die maar liefst 20 jaar uit elkaar liggen. De eerste set data werd tussen 2002 en 2003 verzameld door Hubble’s Advanced Camera for Surveys. Astronomen gebruikten deze destijds voor een baanbrekende inventarisatie: voor het eerst catalogiseerden ze alle sterren in een jonge cluster met massa’s tussen de 10% tot aan 100 keer die van onze zon.

De tweede set observaties kwam van Hubble’s Wide Field Camera 3. Deze recentere beelden richtten zich specifiek op de stofwolken die door de cluster zijn verspreid. Door deze datasets te combineren, krijgen we een volledig beeld dat zowel de sterren als het stof dat ze verlicht en vormen, in ongekend detail toont:

Hubble-opname van een sterrencluster in stervormingsgebied N11 in de Grote Magelhaense Wolk. De combinatie van waarnemingen in optische en nabij-infrarood golflengten legt de interactie tussen intense stellaire straling en het omringende interstellaire medium bloot. Foto: ESA/Hubble & NASA, C. Murray, J. Maíz Apellániz. Klik hier voor een zoombare versie van de foto.

Deze nieuwe Hubble-foto sluit naadloos aan bij eerdere ontdekkingen in de LMC. Zo bracht Hubble eerder de fragiele structuren van de Suikerspinnevel in beeld, onthulde de James Webb ruimtetelescoop spectaculaire stergeboorten in nevel N79 en legde ESA’s XMM-Newton verrassende supernovarestanten in de randgebieden van het stelsel vast.

Deze laatste Hubble-foto is niet alleen een visueel spektakel, maar ook een testament van de blijvende wetenschappelijke waarde van de telescoop. Door waarnemingen uit verschillende tijdperken te combineren, kunnen astronomen een dieper inzicht krijgen in de complexe levenscycli van sterren en de wolken waaruit ze zijn geboren. De Grote Magelhaense Wolk blijft zo een onuitputtelijke bron van kosmische wonderen.

Wil je de foto op zeer hoge resolutie downloaden, klik dan hier. Wil je de foto bekijken in de ESASky browser, klik dan hier.

De afgelopen decennia zijn er prachtige foto’s gemaakt van interstellaire nevels, sterrenstelsels, planeten, andere hemellichamen en in de ruimtevaart. Ieder weekend halen we een indrukwekkende ruimtefoto uit het archief. Genieten van alle foto’s? Bekijk ze op deze pagina. Heb je zelf bijzondere (astro)foto’s die je wil delen met ons? Stuur ze in via ons mailadres o.v.v. ‘Ruimtefoto’!

Bronmateriaal

"Cloudy cluster" - ESA/Hubble
Afbeelding bovenaan dit artikel: ESA/Hubble & NASA, C. Murray, J. Maíz Apellániz

Fout gevonden?

Voor jou geselecteerd