Als je last hebt van muggen is het beter om niet al te snel naar de muggenspray te grijpen: ze kunnen er snel resistent tegen worden.
Onderzoekers van North Carolina State University ontdekten dat tijgermuggen in Amerikaanse woonwijken steeds vaker een mutatie dragen die hen beschermt tegen veelgebruikte insecticiden. Die mutatie is vooral te vinden rondom rijke wijken, waar mensen (waarschijnlijk) regelmatiger hun tuin behandelen met muggenspray. Het onderzoek is te vinden in Royal Society Open Science.
Invasieve soort
De onderzoekers richtten zich op de Aziatische tijgermug, ook wel Aedes albopictus genoemd. Deze invasieve soort komt inmiddels veel voor in het oosten van de Verenigde Staten. Vooral in het zuidoosten zorgt deze voor veel overlast: de mug steekt ook overdag en leeft graag in stedelijke en voorstedelijke gebieden. Vrouwtjes leggen hun eitjes in kleine hoeveelheden stilstaand water, bijvoorbeeld in emmers, bloempotten en andere voorwerpen waarin regenwater blijft staan.
In North Carolina huren sommige huishoudens een particulier bedrijf in om hun tuin tegen muggen te laten besproeien. Andere bewoners gebruiken zelf bestrijdingsmiddelen. Zulke keuzes lijken echter zelfs op buurtniveau invloed te hebben op de ontwikkeling van de muggen: wanneer dezelfde middelen vaak worden gebruikt overleven vooral de muggen die daar van nature minder gevoelig voor zijn. Zij kunnen zich vervolgens voortplanten en hun beschermende eigenschappen doorgeven.
Leestip: Geheim wapen tegen malaria? Dit medicijn maakt ons bloed dodelijk voor muggen
“Huiseigenaren die het kunnen betalen laten hun tuin vaak tegen muggen besproeien,” zegt onderzoeker Martha Burford Reiskind van North Carolina State University. “Daardoor ontstaat heel plaatselijk een selectie op resistentie. Dat is problematisch: als die resistentie verder toeneemt en zich uiteindelijk verspreid worden de muggen daardoor ook elders in het land steeds moeilijker te bestrijden.”
Goedkope muggenspray
Om dat te ontdekken heeft het team twee onderzoeken opgezet. Het eerst onderzoek keek vooral naar pyrethroïden. Dat is een groep insecticiden die vaak wordt gebruikt om volwassen muggen te doden. De middelen zijn relatief goedkoop en worden gezien als een van de veiligere soorten insecticiden voor gebruik rondom mensen, huisdieren en woningen. In gebieden waar ziekten door muggen veel voorkomen, kunnen pyrethroïden helpen om de verspreiding daarvan te beperken. In North Carolina worden ze echter zo vaak gebruikt dat tijgermuggen er dus lokaal resistent voor beginnen te worden.
Om te zien hoe snel die resistentie zich ontwikkelde onderzochten de wetenschappers muggen afkomstig uit Wake County. Die dieren waren tussen 2016 en 2024 verzameld. Met genetische tests zochten de onderzoekers naar een mutatie die samenhangt met een resistentie tegen pyrethroïden.
In de monsters uit 2016 en 2017 vonden de onderzoekers nog geen resistente muggen. In 2018 dook de mutatie voor het eerst op in een kleine groep. Daarna verspreidde zij zich snel: in 2023 droeg 39 procent van alle onderzochte muggen de mutatie. Teamlid Burford Reiskind zegt: “we hebben deze snelle opkomst van de resistente mutatie eerder gezien in gebieden in Zuid-Amerika en Azië, waar ook vaak wordt gesproeid. Dat het nu ook voorkomt in de Verenigde Staten is, voor zover wij weten, nieuw.”
Hogere woningwaarde
Het tweede onderzoek keek naar de buurten waarin resistente muggen het vaakst voorkwamen. Daaruit bleek dat deze muggen vaker te vinden zijn in wijken met een hogere totale woningwaarde. De onderzoekers gebruikten die woningwaarde als een aanwijzing voor hoe rijk de lokale bewoners zijn. Omdat ze niet rechtstreeks hebben gemeten hoeveel insecticiden elk huishouden gebruikt kunnen ze nog niet met zekerheid zeggen dat rijkere bewoners ook vaker sproeien. De resultaten wijzen daar volgens hen echter wel op.
Die uitkomst is belangrijk, omdat de tijgermug oprecht gevaarlijk kan zijn. De soort kan namelijk virussen overdragen die onder meer dengue, zikakoorts en chikungunya veroorzaken. De onderzoekers willen meer buurten gaan onderzoeken om het opkomende gezondheidsrisico beter in kaart te brengen. Daarbij willen ze beter letten op verschillen in leeftijd van wijken, de woningdichtheid en de welvaart van de mensen die in een wijk wonen.
We schreven vaker over dit onderwerp, lees bijvoorbeeld ook Waarom bijna alle vliegen hetzelfde vliegen, behalve muggen en Pavlov-reactie bij muggen: ze lijken langzaam van DEET te gaan houden (maar er is wat aan te doen) . Of lees dit artikel: Kiezen tussen pest en cholera: zonder PFAS zijn muggennetten minder effectief .
Uitgelezen? Luister ook eens naar de Scientias Podcast:
