Tot nu toe was het bestaan van de oude stam op Taiwan slechts een mythe. Maar de vondst van een ongewoon vrouwelijk skelet begraven in een afgelegen grot brengt de verhalen nu tot leven.

In Taiwan zijn er van generatie op generatie verhalen doorgegeven over een mysterieuze inheemse stam. De mensen behorend tot deze stam zouden kort en donker zijn geweest en de bergachtige gebieden van het eiland hebben bewoond. Het bleef slechts bij legendes, aangezien er nooit fysiek bewijs was ontdekt. Tot nu. Want de vondst van een maar liefst 6.000 jaar oude schedel en beenbotten wijzen erop dat de verhalen over de inheemse stam die al generatieslang de ronde doen, mogelijk kloppen.

Schedel
Het bestaan van de menselijke overblijfselen zijn al enkele decennia bekend. Maar dat er achter deze skeletresten een interessant verhaal verborgen ging, had niemand verwacht. “Deze resten zijn in 1988 opgegraven,” vertelt onderzoeker Hsiao-chun Hung in gesprek met Scientias.nl. “Zo’n twintig jaar geleden zag ik de schedel voor het eerst. Deze bevond zich in een gebroken toestand, met veel scheuren en bestaande uit afzonderlijke fragmenten. Destijds voelde ik al iets speciaals toen ik het zag.” Nadat Hung haar opleiding had afgerond, besloot ze een onderzoeksvergunning aan te vragen om de schedel aan een nadere inspectie te onderwerpen. “Na ongeveer een week van reconstructiewerkzaamheden, uitgevoerd door de meer dan tachtig jaar oude deskundige Lan Cuong Nguyen uit Vietnam, konden we de schedel voor het eerst goed bekijken,” aldus Hung.

Onderzoek
Onderzoek naar de schedel en de beenbotten onthult dat ze ooit aan een jonge vrouw toebehoorden. De resten zijn zo’n 6.000 jaar oud, wat betekent dat ze ouder zijn dan de voorouders van de mensen die tegenwoordig op Taiwan leven. De jonge vrouw was klein van stuk; zo blijkt dat ze niet langer dan 1,30 meter moet zijn geweest. Daarnaast ontdekten de onderzoekers dat het DNA dat ze in de schedel aantroffen opvallende overeenkomsten vertoont met dat van inheemse Zuidoost-Aziaten, met name Negrito’s, een volk dat het noorden van het Filipijnse eiland Luzon bewoont.

Meer over Negrito’s
Negrito’s behoren tot de semi-nomadische volkeren – hun voorouders waren jagers-verzamelaars. Ze leven in geïsoleerde gebieden in Zuidoost-Azië en bewonen onder andere bergachtige gebieden op de Filipijnen. Net zoals veel andere inheemse bevolkingsgroepen zijn ook Negrito’s een minderheid. “Bijna allemaal zijn ze verhuisd naar toevluchtszones, zoals afgelegen bergen – plaatsen die waarschijnlijk niet hun voorkeur hebben,” vertelt Hung. “Maar hier kunnen ze tenminste enkele aspecten van hun tradities voortzetten. Desalniettemin neemt de druk en invloed van buitenaf nog steeds toe. Dit heeft ertoe geleid dat met name in de afgelopen twee eeuwen Negrito’s op de Filipijnen, het Maleisische schiereiland en de Andamanen (een eilandengroep in de Indische Oceaan, red.) bedreigde populaties zijn geworden. Deze groepen hebben hun oorspronkelijke talen al verloren, naast andere aspecten van hun culturele tradities, praktijk en kennis.”

Volgens Hung wijzen de bevindingen er voorzichtig op dat de legende over een mysterieuze inheemse stam die lang geleden op Taiwan leefde, klopt. “Op basis van ons onderzoek bevestigen we het bestaan van deze oude bevolkingsgroep op Taiwan,” aldus Hung. “We zijn super enthousiast dat we nu over bewijs beschikken dat aantoont dat er in vervlogen tijden een andere groep mensen op het eiland heeft geleefd.”

De oversteek
Hoewel de bevindingen het bestaan ​​van een oude bevolkingsgroep op Taiwan bevestigen, verklaren ze niet wat er met hen zou kunnen zijn gebeurd. Ze waren blijkbaar verdwenen tegen de tijd dat andere vroege Austronesische volkeren arriveerden. Bovendien blijft het raadselachtig hoe ze überhaupt op Taiwan aankwamen. “Zo’n 6.000 jaar geleden was de landbrug die Taiwan ooit verbond met het Chinese vasteland al verdwenen,” vertelt Hung. “Dit betekent dat nieuwe kolonisten in die tijd gebruik moeten hebben gemaakt van watervaartuigen. De sterke Kuroshio (één van de sterkste zeestromingen ter wereld) stroomt van zuid naar noord. Het zou goed kunnen dat mensen met behulp van deze zeestroming van de Filipijnen naar Taiwan trokken.” Hoewel het plausibel klinkt, blijft het momenteel bij speculatie. “We zijn er nog niet zeker van,” zegt Hung. “Maar het is een heel interessant onderwerp om nader te bestuderen.”

Implicaties
Met behulp van de studie zijn de onderzoekers er in ieder geval wel in geslaagd de oude bevolking op Taiwan in verband te brengen met de bredere verspreiding van mensen in Azië en elders. “De resultaten leveren bovendien essentiële gegevens voor de reconstructie van de prehistorie en de wereldgeschiedenis van Taiwan als geheel,” concludeert Hung. Aan de andere kant wijzen de bevindingen er ook op hoe weinig we nog altijd over het menselijk verleden weten. In de meeste delen van de wereld is het verre verleden veel minder toegankelijk dan de perioden van geschreven geschiedenissen over rijken of koninkrijken. “Er hebben veel verschillende samenlevingen bestaan,” zegt Hung. “En we kunnen dankzij archeologie meer over hen te weten komen.”

Onderzoek op Taiwan gaat door. Want er valt nog veel meer over de oude, mysterieuze inheemse stam te ontdekken. “Tot dusver zijn in het oosten en het zuiden van Taiwan grotten en schuilplaatsen uit dezelfde periode gevonden,” vertelt Hung. “Mogelijk liggen hier menselijke overblijfselen begraven. We hopen in de nabije toekomst enkele van deze grotten te verkennen.”